van zorg
Mensenrechten
Het gaat om: menselijke waardigheid, mensenrechten.
3 generatie mensenrechten:
1. Eerste generatie: klassieke vrijheidsrechten (grondrechten)
a. Vrijheid van meningsuiting (art. 7 lid 1 GW)
b. Vrijheid van religie
c. Recht op leven & privacy (art. 10 lid 1 GW)
d. Verbod op foltering
2. Tweede generatie: economische, sociale en culturele rechten : nadruk op sociale rechtvaardigheid
a. Onderdak/huisvesting
b. Scholing (art. 23 lid 1 GW)
c. Gezondheid(zorg) (art. 22 lid 1 GW)
d. Arbeid en sociale zekerheid (art. 19 lid 1 GW)
3. Derde generatie: collectieve rechten
a. Zelfbeschikkingsrecht
b. Eerlijke welvaartsspreiding
c. Ontwikkeling
In termen van normativiteit (m.b.t. menselijke waardigheid) is er geen verschil tussen 1e generatie en 2e
generatie mensenrechten.
Er is wel een verschil in mogelijkheid tot rechterlijke afdwingbaarheid:
- Er bestaat (ten onrechte) een neiging om 2e generatie mensenrechten te beschouwen als
tweederangs mensenrechten.
Mensenrechten in de EU:
- Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden = EVRM.
- Internationaal verdrag inzake economische, culturele en sociale rechten = IVESCR.
Recht op gezondheid (R2H)
- Neergelegd in tal van internationale en Europese verdragen (NL is hier partij van).
- Belangrijkste bepaling: art. 12 IVESCR recht op gezondheid.
Recht op gezondheid kent 2 aspecten (rol van overheid):
1. Recht op tijdige en passende gezondheidszorg
2. Een breed spectrum aan socio-economische factoren die omstandigheden bevorderen waarin
mensen een gezond leven kunnen leiden end at zich uitstrekt tot ‘onderliggende determinanten
van gezondheid’ (bv. Schoon drinkwater).
Recht op gezondheid zegt ook:
- Staten zijn verplicht om gezondheid en de onderliggende determinanten beschikbaar,
toegankelijk, aanvaardbaar en van goede kwaliteit te doen zijn (AAAQ (Availability, Accessibility,
Acceptability and Quality)).
o Beschikbaarheid: voorzieningen, goederen en diensten van gezondheidszorg moeten
voor iedereen in voldoende mate aanwezig zijn.
1