SAMENVATTING VERDELINGSVRAAGSTUKKEN
Boek: Buse, Mays, Walt – Making Health Policy
https://web-s-ebscohost-com.eur.idm.oclc.org/ehost/ebookviewer/ebook/bmxlYmtfXzQ3NDYwMF9fQU41?
sid=73e3caff-541b-43f1-8cb6-42de68c53f5a%40redis&vid=1&format=EB&rid=1
COLLEGE 1. INLEIDING EN FRAMING
Leerdoelen
- De student kan verdelingsvraagstukken benoemen en duiden.
- De student kan de kernboodschap van de VTV benoemen en uitleggen.
- De student kan verschillende noties van verdelende rechtvaardigheid (zie Stone) benoemen, uitleggen
en toepassen in de gezondheidszorg.
- De student kan de noodzaak van uitgavenbeheer benoemen en uitleggen.
- De student kan de theorie van framing uitleggen.
De relatie tussen de ongelijke verdeling in gezondheid en de daarbij behorende verdeling van zorg centraal.
Vanuit het gezondheidszorgbeleid zijn er diverse instrumenten om de ‘match’ tussen beide verdelingen te
wijzigen op een wijze die meer recht doet aan de gewenste (normatieve) verdeling van zorg en gezondheid.
ONGELIJKE VERDELING VAN GEZONDHEID
Artikel: Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2018 – Een gezond vooruitzicht
Kernboodschappen met toekomstige opgaven (keerzijde van succes):
- Vergrijzing heeft grote impact op de zorg
- Meer gezondheid maar ook meer ziekte
- Druk op het dagelijks leven neemt toe
- Leefstijl en leefomgeving hebben invloed op gezondheid
- Vaak opeenstapeling problematiek bij kwetsbare groepen
- Zorguitgaven blijven stijgen
- Complexe opgaven vragen om integrale aanpak
Beïnvloedbare factoren die gezondheid bepalen:
1. Ongezond gedrag
2. Sociale en fysieke omgeving
3. Milieufactoren en arbeidsomstandigheden
Inrichting van de leefomgeving kan belangrijke bijdrage leveren aan gezond gedrag en gezondheid.
UITGAVENBEHEER EN VERDELINGSVRAAGSTUKKEN
De zorguitgaven groeiden in het verleden sterker dan het bbp. Het deel van de totale (collectieve) uitgaven dat
uitgegeven wordt aan zorg wordt steeds groter -> koekoeksjong.
De definitie van zorg is bij elk instituut anders waardoor de kosten voor zorg niet overeenkomen.
,RECHTVAARDIGE VERDELING
Artikel: Stone – Policy Paradox
Kernvraag: Wie krijgt wat, wanneer en hoe?
Paradox: gelijkheid kan in feite ongelijkheid betekenen: gelijke behandeling kan een ongelijke behandeling
vergen.
Manieren van verdelen
1. Membership: wie valt binnen de groep waarbinnen het eerlijk
verdeeld wordt?
2. Rank-based distribution: verdelen naar de ranking/positie
binnen de groep
3. Group-based distribution: gelijke verdeling over groepen (die
niet hetzelfde deel van totaal vertegenwoordigen) -> positieve
discriminatie om ongelijkheden te compenseren
4. Boundaries of the item: iedereen eindigt met hetzelfde totaal,
verdeling op basis van de benodigdheden om tot totaal te
komen -> iedereen heeft recht op in ieder geval 1 kind
waardoor elke vrouw recht heeft op onbeperkt aantal
vruchtbaarheidsbehandelingen voor enkel het eerste kind
5. Value of the item: de totaalwaarde moet voor iedereen
hetzelfde zijn
6. Competition: iedereen heeft dezelfde startkansen
7. Lottery: iedereen heeft gelijke kansen
8. Voting: iedereen laten stemmen (democratie)
Thomas Kuhn
Kuhn heeft kritiek op wetenschappers. Hij ontdekte verschillen tussen normale versus revolutionaire
wetenschap.
Normale wetenschap Revolutionaire wetenschap
Consensus over theorie, methoden, Crisis door opeenstapeling van anomalieën
probleemdefinities, wijze van oplossen, etc. (afwijkingen)
Puzzel oplossen Consensus verdwijnt
Socialisatie van junior-onderzoekers Meerdere ideeën en nieuwe theorieën tegelijk
Paradigmawisseling: een ontwikkeling in de wetenschap die leidt tot een dramatisch ander beeld van de
werkelijkheid. Vaak ontstaat bij zo'n ontwikkeling een grote tegenstelling tussen de voor- en tegenstanders van
het nieuwe paradigma.
- Nieuwe consensus
- Nieuw theoretisch kader, vocabulaire, manier van werken, instrumenten
- Nieuwe objecten, nieuwe verschijnselen
- Nieuwe normen en standaarden voor ‘goede wetenschap’ en ‘goed experiment’
- Nieuwe leermethoden
Incommensurabiliteit: er kan niet gekozen worden voor een theorie, omdat ze door paradigmawisseling niet
meer te vergelijken zijn.
Probleem van incommensurabiliteit
1. Fenomenale incommensurabiliteit (waarnemingen)
o Het zien van verschillende werelden
o Leven en werken in verschillende werelden
2. Semantische incommensurabiliteit (taal, woordenschat)
o Verschillende vocabulaires
o Dezelfde term verwijst naar verschillende objecten
3. Axiologische incommensurabiliteit (waarden)
o Verschillende wetenschappelijke standaarden en methoden
, Raz over incommensurabiliteit
Het niet objectief rationaal kunnen kiezen tussen verschillende paradigma’s komt niet doordat de reden een
gebrek aan argumenten, criteria of redenen heeft om een eenduidige keuze te bepalen, maar juist omdat zij
een teveel aan goede redenen produceert. Incommensurabiliteit komt dus niet voor uit een beperktheid van
onze redelijke vermogens of onze irrationaliteit, maar is een inherent product van onze rationaliteit.
POLICY FRAMING
Policy framing (beleidsframing): is een concept dat de nadruk legt op de dynamiek van verandering en de
voortdurend veranderende en omstreden notie van beleidsrealiteit.
Voorbeeld: reframing arbeidsongeschiktheid
Negatieve termen: niet in staat zijn Positieve termen: wat iemand nog wel kan
Beperkingen Mogelijkheden
Ziek zijn legitimatie voor niet werken Ziek zijn vergt andere manier van werken
Herstel buiten de werkvloer Oplossing zoeken op de werkvloer
Meta-culturele frames: onderliggende structuren van overtuiging, perceptie en waardering
COLLEGE 2. RECHT OP GEZONDHEIDSZORG
Leerdoelen
- De student kent de belangrijkste vindplaatsen van het (mensen)recht op gezondheidszorg.
- De student kent de verschillen tussen vrijheidsrechten en economische, sociale en culturele
grondrechten.
- De student begrijpt en kan uitleggen dat het recht op gezondheidszorg een sociaal grondrecht is, en
wat dit in de praktijk betekent.
- De student kan de belangrijkste ‘state obligations’ met betrekking tot het recht op gezondheidszorg
noemen en toelichten.
- De student kan uitleggen hoe de Nederlandse overheid het recht op gezondheidszorg bevordert,
beschermt en verwezenlijkt.
- De student kan de belangrijkste wet- en regelgeving benoemen, die betrekking heeft op verdeling van
gezondheidszorg in Nederland.
- De student kan de maatschappelijke knelpunten benoemen bij de uitvoering van de ZVW, WMO 2015,
Jeugdwet en WLZ.
- De student kan het verschil uitleggen tussen expliciete en impliciete rantsoenering van
gezondheidszorg.
- De student kan uitleggen waarom expliciete rantsoenering (juridisch) beter is.
- De student kan de belangrijkste overwegingen/principes benoemen, die bij expliciete rantsoenering
van gezondheidszorg een rol spelen.
MENSENRECHTEN
Mensen rechten zijn fundamentele rechten omdat wij mensen zijn. Menselijke waardigheid wordt
gerespecteerd door te voldoen aan mensenrechten. Het recht op gezondheid is een onderdeel van
mensenrechten.
1. Eerste generatie mensenrechten: klassieke vrijheidsrechten, ook wel grondrechten
De staat moet zich nergens mee bemoeien
2. Tweede generatie mensenrechten: economische, sociale en culturele grondrechten
Er wordt vanuit gegaan dat de staat er wat aan doet.
3. Derde generatie mensenrechten: collectieve rechten
Leefomgeving, erkenning etnische minderheden
Nederland moest zich naast grondwetten ook aan verdragen houden, waaraan Nederland deelneemt.
Grondrechten (eerste generatie) worden strenger nageleefd dan sociale grondrechten. Er is een verschil in
mogelijkheid tot rechterlijke afdwingbaarheid (‘justiciability’).
Boek: Buse, Mays, Walt – Making Health Policy
https://web-s-ebscohost-com.eur.idm.oclc.org/ehost/ebookviewer/ebook/bmxlYmtfXzQ3NDYwMF9fQU41?
sid=73e3caff-541b-43f1-8cb6-42de68c53f5a%40redis&vid=1&format=EB&rid=1
COLLEGE 1. INLEIDING EN FRAMING
Leerdoelen
- De student kan verdelingsvraagstukken benoemen en duiden.
- De student kan de kernboodschap van de VTV benoemen en uitleggen.
- De student kan verschillende noties van verdelende rechtvaardigheid (zie Stone) benoemen, uitleggen
en toepassen in de gezondheidszorg.
- De student kan de noodzaak van uitgavenbeheer benoemen en uitleggen.
- De student kan de theorie van framing uitleggen.
De relatie tussen de ongelijke verdeling in gezondheid en de daarbij behorende verdeling van zorg centraal.
Vanuit het gezondheidszorgbeleid zijn er diverse instrumenten om de ‘match’ tussen beide verdelingen te
wijzigen op een wijze die meer recht doet aan de gewenste (normatieve) verdeling van zorg en gezondheid.
ONGELIJKE VERDELING VAN GEZONDHEID
Artikel: Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2018 – Een gezond vooruitzicht
Kernboodschappen met toekomstige opgaven (keerzijde van succes):
- Vergrijzing heeft grote impact op de zorg
- Meer gezondheid maar ook meer ziekte
- Druk op het dagelijks leven neemt toe
- Leefstijl en leefomgeving hebben invloed op gezondheid
- Vaak opeenstapeling problematiek bij kwetsbare groepen
- Zorguitgaven blijven stijgen
- Complexe opgaven vragen om integrale aanpak
Beïnvloedbare factoren die gezondheid bepalen:
1. Ongezond gedrag
2. Sociale en fysieke omgeving
3. Milieufactoren en arbeidsomstandigheden
Inrichting van de leefomgeving kan belangrijke bijdrage leveren aan gezond gedrag en gezondheid.
UITGAVENBEHEER EN VERDELINGSVRAAGSTUKKEN
De zorguitgaven groeiden in het verleden sterker dan het bbp. Het deel van de totale (collectieve) uitgaven dat
uitgegeven wordt aan zorg wordt steeds groter -> koekoeksjong.
De definitie van zorg is bij elk instituut anders waardoor de kosten voor zorg niet overeenkomen.
,RECHTVAARDIGE VERDELING
Artikel: Stone – Policy Paradox
Kernvraag: Wie krijgt wat, wanneer en hoe?
Paradox: gelijkheid kan in feite ongelijkheid betekenen: gelijke behandeling kan een ongelijke behandeling
vergen.
Manieren van verdelen
1. Membership: wie valt binnen de groep waarbinnen het eerlijk
verdeeld wordt?
2. Rank-based distribution: verdelen naar de ranking/positie
binnen de groep
3. Group-based distribution: gelijke verdeling over groepen (die
niet hetzelfde deel van totaal vertegenwoordigen) -> positieve
discriminatie om ongelijkheden te compenseren
4. Boundaries of the item: iedereen eindigt met hetzelfde totaal,
verdeling op basis van de benodigdheden om tot totaal te
komen -> iedereen heeft recht op in ieder geval 1 kind
waardoor elke vrouw recht heeft op onbeperkt aantal
vruchtbaarheidsbehandelingen voor enkel het eerste kind
5. Value of the item: de totaalwaarde moet voor iedereen
hetzelfde zijn
6. Competition: iedereen heeft dezelfde startkansen
7. Lottery: iedereen heeft gelijke kansen
8. Voting: iedereen laten stemmen (democratie)
Thomas Kuhn
Kuhn heeft kritiek op wetenschappers. Hij ontdekte verschillen tussen normale versus revolutionaire
wetenschap.
Normale wetenschap Revolutionaire wetenschap
Consensus over theorie, methoden, Crisis door opeenstapeling van anomalieën
probleemdefinities, wijze van oplossen, etc. (afwijkingen)
Puzzel oplossen Consensus verdwijnt
Socialisatie van junior-onderzoekers Meerdere ideeën en nieuwe theorieën tegelijk
Paradigmawisseling: een ontwikkeling in de wetenschap die leidt tot een dramatisch ander beeld van de
werkelijkheid. Vaak ontstaat bij zo'n ontwikkeling een grote tegenstelling tussen de voor- en tegenstanders van
het nieuwe paradigma.
- Nieuwe consensus
- Nieuw theoretisch kader, vocabulaire, manier van werken, instrumenten
- Nieuwe objecten, nieuwe verschijnselen
- Nieuwe normen en standaarden voor ‘goede wetenschap’ en ‘goed experiment’
- Nieuwe leermethoden
Incommensurabiliteit: er kan niet gekozen worden voor een theorie, omdat ze door paradigmawisseling niet
meer te vergelijken zijn.
Probleem van incommensurabiliteit
1. Fenomenale incommensurabiliteit (waarnemingen)
o Het zien van verschillende werelden
o Leven en werken in verschillende werelden
2. Semantische incommensurabiliteit (taal, woordenschat)
o Verschillende vocabulaires
o Dezelfde term verwijst naar verschillende objecten
3. Axiologische incommensurabiliteit (waarden)
o Verschillende wetenschappelijke standaarden en methoden
, Raz over incommensurabiliteit
Het niet objectief rationaal kunnen kiezen tussen verschillende paradigma’s komt niet doordat de reden een
gebrek aan argumenten, criteria of redenen heeft om een eenduidige keuze te bepalen, maar juist omdat zij
een teveel aan goede redenen produceert. Incommensurabiliteit komt dus niet voor uit een beperktheid van
onze redelijke vermogens of onze irrationaliteit, maar is een inherent product van onze rationaliteit.
POLICY FRAMING
Policy framing (beleidsframing): is een concept dat de nadruk legt op de dynamiek van verandering en de
voortdurend veranderende en omstreden notie van beleidsrealiteit.
Voorbeeld: reframing arbeidsongeschiktheid
Negatieve termen: niet in staat zijn Positieve termen: wat iemand nog wel kan
Beperkingen Mogelijkheden
Ziek zijn legitimatie voor niet werken Ziek zijn vergt andere manier van werken
Herstel buiten de werkvloer Oplossing zoeken op de werkvloer
Meta-culturele frames: onderliggende structuren van overtuiging, perceptie en waardering
COLLEGE 2. RECHT OP GEZONDHEIDSZORG
Leerdoelen
- De student kent de belangrijkste vindplaatsen van het (mensen)recht op gezondheidszorg.
- De student kent de verschillen tussen vrijheidsrechten en economische, sociale en culturele
grondrechten.
- De student begrijpt en kan uitleggen dat het recht op gezondheidszorg een sociaal grondrecht is, en
wat dit in de praktijk betekent.
- De student kan de belangrijkste ‘state obligations’ met betrekking tot het recht op gezondheidszorg
noemen en toelichten.
- De student kan uitleggen hoe de Nederlandse overheid het recht op gezondheidszorg bevordert,
beschermt en verwezenlijkt.
- De student kan de belangrijkste wet- en regelgeving benoemen, die betrekking heeft op verdeling van
gezondheidszorg in Nederland.
- De student kan de maatschappelijke knelpunten benoemen bij de uitvoering van de ZVW, WMO 2015,
Jeugdwet en WLZ.
- De student kan het verschil uitleggen tussen expliciete en impliciete rantsoenering van
gezondheidszorg.
- De student kan uitleggen waarom expliciete rantsoenering (juridisch) beter is.
- De student kan de belangrijkste overwegingen/principes benoemen, die bij expliciete rantsoenering
van gezondheidszorg een rol spelen.
MENSENRECHTEN
Mensen rechten zijn fundamentele rechten omdat wij mensen zijn. Menselijke waardigheid wordt
gerespecteerd door te voldoen aan mensenrechten. Het recht op gezondheid is een onderdeel van
mensenrechten.
1. Eerste generatie mensenrechten: klassieke vrijheidsrechten, ook wel grondrechten
De staat moet zich nergens mee bemoeien
2. Tweede generatie mensenrechten: economische, sociale en culturele grondrechten
Er wordt vanuit gegaan dat de staat er wat aan doet.
3. Derde generatie mensenrechten: collectieve rechten
Leefomgeving, erkenning etnische minderheden
Nederland moest zich naast grondwetten ook aan verdragen houden, waaraan Nederland deelneemt.
Grondrechten (eerste generatie) worden strenger nageleefd dan sociale grondrechten. Er is een verschil in
mogelijkheid tot rechterlijke afdwingbaarheid (‘justiciability’).
