Media en Maatschappij - Theorie – Samenvatting werkcolleges + boek
FASE 1 - 1920 (volgens boek) – Tijdperk almachtige media
Veranderingen in de maatschappij zorgen voor veranderingen in de media. Er ontstaat een massa die
bereikt kan worden door kranten (daarna radio, film etc). Hierdoor ontstaat groot bereik en heeft iedereen
toegang tot massacommunicatie. Deze media heeft invloed op hun gedrag en mening (invloedrijk).
1900 – Uitvinding van de massa
Van Naar
Landbouw Massaproductie (industriële revolutie)
Handwerk Machines en elektra (drukpers, radio, film)
Platteland Stad (urbanisatie, mensen trekken naar de stad)
Onwetendheid Kennis (schoolplicht, alfabetisering neemt toe)
Absolute monarchie Democratie (stemrecht)
Oude elite Arbeiders (vakbonden) en nieuwe elite
(ondernemers, kapitalisme)
, Media en Maatschappij - Theorie – Samenvatting werkcolleges + boek
Metatheorieën:
- Geven inzicht in wat media doen met mensen.
- Verklaren het verband tussen de inhoud van media, het gebruik en de effecten daarvan
op individu en samenleving.
- Zijn systematisch geordende uitspraken en regels om de werkelijkheid te kunnen
beschrijven, verklaren en voorspellen. De komst van een nieuw mediumtype geeft een
impuls aan een nieuwe theorievorming. Pas wanneer een nieuw medium doorbreekt kan
je kijken naar de gevolgen van de vorige.
- Begonnen meestal in de Verenigde Staten omdat de mediaontwikkelingen voorliepen
dan elders in de wereld.
Theorievorming:
In dit vak worden 5 fasen in de theorievorming onderscheden. Per fase worden de macht en
invloed van de media op mens en samenleving verschillend gewaardeerd.
Theorie 1 – One-step-flow theorie (injectienaaldtheorie, theorie van de magische kogel)
De zender injecteert de passieve massa zo direct en schiet met de boodschap zo hard op het
publiek dat er maar een enkele reactie mogelijk is. Voorbeeld: War of the Worlds (aliens).
- Invloed van massamedia is groot
- Er is sprake van eenrichtingsverkeer
- Normale ontvangers zijn laag opgeleid en geloven het nieuws snel (passief)
- Boodschap direct van zender naar ontvanger
- Massa (normale ontvangers) is makkelijk te manipuleren, de elite niet. Zij zijn hoger
opgeleid.
Bezwaren tegen deze theorie:
- De kritiek op het mensenbeeld en de verkeerde voorstelling van het publiek. Het publiek
bestond niet uit volstrekt geïsoleerden en daardoor weerloze ontvangers maar uit
individuelen die deel uitmaakten van diverse sociale groepen.
- De verwaarlozing van intermediërende (tussenkomende) factoren. Het zijn andere
factoren die meespelen in het proces. Ze brengen een filter aan tussen medium en
ontvanger (selectieve waarneming, groepnorming, interpersoonlijke verspreiding). Niet
iedereen werd bijvoorbeeld beïnvloedt door the War of The Worlds: alleen een klein
gedeelte. Stel: je maakt een keuze voor een politieke partij. Welke factoren hebben
invloed op je stemgedrag? Word je meer beïnvloedt door je vrienden of door internet?
Theorie 2 – Two-step-flow theorie
Anderen blijken een belangrijke rol te spelen bij het keuzeproces
en het nemen van besluiten. In deze theorie werd de opinieleider
ontdekt. Hij/zij staat tussen de ontvanger en de media in.
Kenmerken van opinieleiders zijn dat ze deskundig, extravert en
maatschappelijk betrokken zijn. Opinieleiders kunnen de mening
van anderen beïnvloeden.
Soorten opinieleiders:
- Influentials: invloedrijke adviseurs in de interpersoonlijke communicatie (directe
omgeving) zoals vrienden, familie, kennissen, collega’s.
- Publieke figuren: zij hebben gezag in de publieke opinie (opinieleiders).
FASE 1 - 1920 (volgens boek) – Tijdperk almachtige media
Veranderingen in de maatschappij zorgen voor veranderingen in de media. Er ontstaat een massa die
bereikt kan worden door kranten (daarna radio, film etc). Hierdoor ontstaat groot bereik en heeft iedereen
toegang tot massacommunicatie. Deze media heeft invloed op hun gedrag en mening (invloedrijk).
1900 – Uitvinding van de massa
Van Naar
Landbouw Massaproductie (industriële revolutie)
Handwerk Machines en elektra (drukpers, radio, film)
Platteland Stad (urbanisatie, mensen trekken naar de stad)
Onwetendheid Kennis (schoolplicht, alfabetisering neemt toe)
Absolute monarchie Democratie (stemrecht)
Oude elite Arbeiders (vakbonden) en nieuwe elite
(ondernemers, kapitalisme)
, Media en Maatschappij - Theorie – Samenvatting werkcolleges + boek
Metatheorieën:
- Geven inzicht in wat media doen met mensen.
- Verklaren het verband tussen de inhoud van media, het gebruik en de effecten daarvan
op individu en samenleving.
- Zijn systematisch geordende uitspraken en regels om de werkelijkheid te kunnen
beschrijven, verklaren en voorspellen. De komst van een nieuw mediumtype geeft een
impuls aan een nieuwe theorievorming. Pas wanneer een nieuw medium doorbreekt kan
je kijken naar de gevolgen van de vorige.
- Begonnen meestal in de Verenigde Staten omdat de mediaontwikkelingen voorliepen
dan elders in de wereld.
Theorievorming:
In dit vak worden 5 fasen in de theorievorming onderscheden. Per fase worden de macht en
invloed van de media op mens en samenleving verschillend gewaardeerd.
Theorie 1 – One-step-flow theorie (injectienaaldtheorie, theorie van de magische kogel)
De zender injecteert de passieve massa zo direct en schiet met de boodschap zo hard op het
publiek dat er maar een enkele reactie mogelijk is. Voorbeeld: War of the Worlds (aliens).
- Invloed van massamedia is groot
- Er is sprake van eenrichtingsverkeer
- Normale ontvangers zijn laag opgeleid en geloven het nieuws snel (passief)
- Boodschap direct van zender naar ontvanger
- Massa (normale ontvangers) is makkelijk te manipuleren, de elite niet. Zij zijn hoger
opgeleid.
Bezwaren tegen deze theorie:
- De kritiek op het mensenbeeld en de verkeerde voorstelling van het publiek. Het publiek
bestond niet uit volstrekt geïsoleerden en daardoor weerloze ontvangers maar uit
individuelen die deel uitmaakten van diverse sociale groepen.
- De verwaarlozing van intermediërende (tussenkomende) factoren. Het zijn andere
factoren die meespelen in het proces. Ze brengen een filter aan tussen medium en
ontvanger (selectieve waarneming, groepnorming, interpersoonlijke verspreiding). Niet
iedereen werd bijvoorbeeld beïnvloedt door the War of The Worlds: alleen een klein
gedeelte. Stel: je maakt een keuze voor een politieke partij. Welke factoren hebben
invloed op je stemgedrag? Word je meer beïnvloedt door je vrienden of door internet?
Theorie 2 – Two-step-flow theorie
Anderen blijken een belangrijke rol te spelen bij het keuzeproces
en het nemen van besluiten. In deze theorie werd de opinieleider
ontdekt. Hij/zij staat tussen de ontvanger en de media in.
Kenmerken van opinieleiders zijn dat ze deskundig, extravert en
maatschappelijk betrokken zijn. Opinieleiders kunnen de mening
van anderen beïnvloeden.
Soorten opinieleiders:
- Influentials: invloedrijke adviseurs in de interpersoonlijke communicatie (directe
omgeving) zoals vrienden, familie, kennissen, collega’s.
- Publieke figuren: zij hebben gezag in de publieke opinie (opinieleiders).
