samenvatting sociologie

aantekeningen sociaal-culturele ontwikkelingen

ontstaan sociologie
- middeleeuwen
 kloosters met geletterde monniken
 Adam en Eva lagen aan de basis van de geschiedenis, zo was de basis
van de wetenschap
- renaissance
 vijftiende/zestiende eeuw
 verandering in mensbeeld: van sober leven naar een opgewekter beeld
(‘carpe diem’)
 mens kwam centraal te staan in de wetenschap en werd belangrijker
 Grieks-Romeinse cultuur kreeg een wedergeboorte
 eigen waarneming: empirisme
- Verlichting
 achttiende eeuw (eeuw van de redelijkheid)
 empirisme stond centraal (proefondervindelijk komen tot inzichten)
- Industriële Revolutie
 negentiende eeuw
 mede door empirisme ontstonden steeds meer nieuwe technieken
 sociale problemen: protest, ziekten en criminaliteit  ontstaan
sociologie

grondleggers sociologie
- Karl Marx: ongelijkheid
 kapitalisten hebben productiemiddelen en daarmee de rijkdom in
handen
 proletarische revolutie: productiemiddelen komen in handen van de
gemeenschap, iedereen wordt gelijk
- Émile Durkheim: cohesie
 gaan uit van de traditionele dorpsgemeenschap
 dorp transformeert langzaamaan in een stad: sociale problemen
ontstaan, sociale controle verdwijnt
- Ferdinand Tönnies: Gemeinschaft/Gesellschaft
 gaat in Durkheim mee
 Gemeinschaft transformeert in Gesellschaft (gemeenschap wordt een
maatschappij)
 maatschappij is een moderne manier van samenleven (in bv. steden)
- Max Weber: rationalisering
 moderne kapitalisme met bv. lopende bandarbeid kon op een efficiënte
manier produceren (doelmatigheid)

kenmerken van de sociologie
- empirische wetenschap
- gericht op moderne, geïndustrialiseerde maatschappij
- wetenschap van de maatschappij

sociale netwerken
- sociologie is ook studie van de sociale netwerken

, aantekeningen sociaal-culturele ontwikkelingen

- sociaal netwerk = te onderscheiden geheel van relaties tussen individuen
of groepen
- variëren naar omvang, dichtheid (= feitelijke aantal directe relaties tussen
actoren gedeeld door het max. aantal mogelijke relaties) en openheid (=
mate waarin het netwerk is verbonden met andere netwerken)
- verschillende sociale posities binnen een netwerk (bv. centraal (veel
connecties) of marginaal (weinig connecties))
- interactie:
 mensen reageren op elkaar
 mensen zijn door elkaar gevormd (cultuur)
 mensen zijn van elkaar afhankelijk (interdependentie)
1) economische bindingen (onderhoud) deze vier
zijn ook
2) politieke bindingen (bescherming)
onderling
3) affectieve bindingen (gevoelens) verbonden
4) cognitieve bindingen (kennisoverdracht)

nature en nurture
- tegenstelling tussen natuur en cultuur
- zijn aangeboren eigenschappen belangrijker voor menselijk gedrag dan de
vorming van een mens?
- menselijk gedrag aangeboren én aangeleerd  combinatie van beiden

sociale controle
- manieren waarop mensen anderen ertoe brengen of dwingen zich aan
normen of regels te houden
- verzorging van wie niet in onderhoud kunnen voorzien
- bestraffing van mensen die de regels overtreden

modernisering
- twee eeuwen sociale verandering
 Franse Revolutie
 Russische Revolutie
 Iraanse Opstand
 ondergang van het communisme in Oost-Europa
- de vlieger
 demografie
 sociaal-cultureel
 techniek
 economie

economie
sector
- vier sectoren:
 primair (landbouw)
 secundair (industrie)
 commerciële diensten (tertiair)
 non-profit diensten (quartair)