Dossier JU/SW
Compleet
Namen
Klas
Vakken Schuldhulpverlening & cliënt in de schulden
Docenten
Instelling Hogeschool Leiden
Datum
,Inhoudsopgave
Inleiding................................................................................................................................................. 4
Dossier deel I........................................................................................................................................ 5
Weekopdracht 1 – Analyse.................................................................................................................. 5
Schulden en omvang........................................................................................................... 5
Typen schulden................................................................................................................... 5
Problematische schuldsituatie.............................................................................................6
Achtergrond schuldsituatie..................................................................................................6
Weekopdracht 2 – Incassobrief........................................................................................................... 7
Weekopdracht 3 – Berekening beslagvrije voet.................................................................................9
Weekopdracht 4 – Competentiematrix.............................................................................................. 10
Gezond financieel gedrag..................................................................................................10
Financieel geletterd........................................................................................................... 10
Financieel competent........................................................................................................10
Doen wat nodig is..............................................................................................................11
Gezond financieel gedrag van mevrouw Klausch..............................................................11
Hulp................................................................................................................................... 12
Weekopdracht 5 – Plan van aanpak voor de schuldhulpverlening................................................13
Situatie mevrouw Klausch:.................................................................................................13
Stappenplan...................................................................................................................... 14
Evaluatiemomenten........................................................................................................... 15
Plichten mevrouw Klausch................................................................................................16
Kosten of vergoedingen.....................................................................................................16
Machtiging tot het uitwisselen van gegevens.....................................................................16
Waarmee kan schuldhulpverlening mevrouw Klausch niet helpen?...................................17
Weekopdracht 6 – Brief aan schuldeiser.......................................................................................... 18
Dossier deel II..................................................................................................................................... 20
Weekopdracht 1 – Armoede, sociale uitsluiting en armoedeval....................................................20
Wat is armoede?...............................................................................................................20
Soorten armoede............................................................................................................... 20
Relatieve armoede.............................................................................................................20
Is er sprake van armoede?................................................................................................21
Sociale uitsluiting............................................................................................................... 21
Is er sprake van een sociale uitsluiting?............................................................................22
Wat is armoedeval?........................................................................................................... 23
Armoedeval van mevrouw Klausch....................................................................................23
Risico’s van de armoedeval...............................................................................................24
Oplossingen armoedeval...................................................................................................24
2
,Weekopdracht 2 – Gevolgen op het gedrag van de cliënt...............................................................25
Gevolgen van schulden op de houding..............................................................................25
Consistentie en cognitieve dissonantie..............................................................................25
Gevolgen van schulden op het gedrag..............................................................................25
Executieve functies...........................................................................................................25
Gevolgen mevrouw Klausch..............................................................................................26
Wat betekent dit voor de schuldhulpverlening?..................................................................27
Mobility Mentoring..............................................................................................................27
Mobility Mentoring en mevrouw Klausch............................................................................28
Weekopdracht 3 – Preventie en vroegsignalering...........................................................................29
Preventie........................................................................................................................... 29
Indeling van preventie........................................................................................................29
Indeling naar doelgroep.....................................................................................................29
Indeling naar fase..............................................................................................................29
De situatie van mevrouw Klausch......................................................................................30
Vroegsignalering................................................................................................................30
De situatie van mevrouw Klausch......................................................................................31
Methode “Vroeg erop af”....................................................................................................31
Weekopdracht 4 – Voorliggende voorzieningen..............................................................................32
Voorbeelden voorliggende voorzieningen..........................................................................32
Sociale voorzieningen........................................................................................................32
Sociale verzekeringen.......................................................................................................33
Overige voorzieningen.......................................................................................................34
Weekopdracht 5 – Inkomensondersteunende maatregelen............................................................36
Voorbeelden inkomensondersteunende maatregelen........................................................36
Toeslagen.......................................................................................................................... 36
Kinderbijslag...................................................................................................................... 37
Kwijtschelding gemeentelijke belastingen..........................................................................37
Bijzondere bijstand............................................................................................................38
Individuele inkomenstoeslag..............................................................................................38
Gemeentelijk minimabeleid................................................................................................38
Weekopdracht 6 – Vtlb, afloscapaciteit en brief naar de schuldeisers..........................................40
Vrij te laten bedrag (Vtlb)...................................................................................................40
Vtlb en afloscapaciteit van mevrouw Klausch....................................................................42
Brief naar de schuldeisers.................................................................................................43
Weekopdracht 7 – WSNP-traject....................................................................................................... 46
Literatuurlijst....................................................................................................................................... 62
Bijlage I – Proefberekening toeslagen.............................................................................................. 66
Bijlage II – VTLB.................................................................................................................................. 70
Bijlage III – Uitkomst VTLB................................................................................................................ 72
3
, Inleiding
Gedurende het blok schulden en armoede zijn wij bezig geweest met het opstellen van een
dossier. In dit dossier hebben wij de 7 juridische en 5 sociaalwetenschappelijke
weekopdrachten uitgewerkt. Ons dossier gaat over de cliënt Maren Klausch.
Mevrouw Klausch (38) is een alleenstaande moeder van twee kinderen. Mevrouw Klausch
werkte tot een tijdje terug bij een groothandel en postorderbedrijf in schoenen. Momenteel
ontvangt mevrouw Klausch een WW-uitkering, maar vanaf volgende maand komt zij in de
bijstand terecht. Mevrouw Klausch heeft al meerdere schulden opgebouwd. Eén
schuldeiser, de ABN-AMRO-bank, heeft al beslag gelegd op haar inkomen. De schulden
lopen op en mevrouw Klausch zit met de handen in het haar.
4
Compleet
Namen
Klas
Vakken Schuldhulpverlening & cliënt in de schulden
Docenten
Instelling Hogeschool Leiden
Datum
,Inhoudsopgave
Inleiding................................................................................................................................................. 4
Dossier deel I........................................................................................................................................ 5
Weekopdracht 1 – Analyse.................................................................................................................. 5
Schulden en omvang........................................................................................................... 5
Typen schulden................................................................................................................... 5
Problematische schuldsituatie.............................................................................................6
Achtergrond schuldsituatie..................................................................................................6
Weekopdracht 2 – Incassobrief........................................................................................................... 7
Weekopdracht 3 – Berekening beslagvrije voet.................................................................................9
Weekopdracht 4 – Competentiematrix.............................................................................................. 10
Gezond financieel gedrag..................................................................................................10
Financieel geletterd........................................................................................................... 10
Financieel competent........................................................................................................10
Doen wat nodig is..............................................................................................................11
Gezond financieel gedrag van mevrouw Klausch..............................................................11
Hulp................................................................................................................................... 12
Weekopdracht 5 – Plan van aanpak voor de schuldhulpverlening................................................13
Situatie mevrouw Klausch:.................................................................................................13
Stappenplan...................................................................................................................... 14
Evaluatiemomenten........................................................................................................... 15
Plichten mevrouw Klausch................................................................................................16
Kosten of vergoedingen.....................................................................................................16
Machtiging tot het uitwisselen van gegevens.....................................................................16
Waarmee kan schuldhulpverlening mevrouw Klausch niet helpen?...................................17
Weekopdracht 6 – Brief aan schuldeiser.......................................................................................... 18
Dossier deel II..................................................................................................................................... 20
Weekopdracht 1 – Armoede, sociale uitsluiting en armoedeval....................................................20
Wat is armoede?...............................................................................................................20
Soorten armoede............................................................................................................... 20
Relatieve armoede.............................................................................................................20
Is er sprake van armoede?................................................................................................21
Sociale uitsluiting............................................................................................................... 21
Is er sprake van een sociale uitsluiting?............................................................................22
Wat is armoedeval?........................................................................................................... 23
Armoedeval van mevrouw Klausch....................................................................................23
Risico’s van de armoedeval...............................................................................................24
Oplossingen armoedeval...................................................................................................24
2
,Weekopdracht 2 – Gevolgen op het gedrag van de cliënt...............................................................25
Gevolgen van schulden op de houding..............................................................................25
Consistentie en cognitieve dissonantie..............................................................................25
Gevolgen van schulden op het gedrag..............................................................................25
Executieve functies...........................................................................................................25
Gevolgen mevrouw Klausch..............................................................................................26
Wat betekent dit voor de schuldhulpverlening?..................................................................27
Mobility Mentoring..............................................................................................................27
Mobility Mentoring en mevrouw Klausch............................................................................28
Weekopdracht 3 – Preventie en vroegsignalering...........................................................................29
Preventie........................................................................................................................... 29
Indeling van preventie........................................................................................................29
Indeling naar doelgroep.....................................................................................................29
Indeling naar fase..............................................................................................................29
De situatie van mevrouw Klausch......................................................................................30
Vroegsignalering................................................................................................................30
De situatie van mevrouw Klausch......................................................................................31
Methode “Vroeg erop af”....................................................................................................31
Weekopdracht 4 – Voorliggende voorzieningen..............................................................................32
Voorbeelden voorliggende voorzieningen..........................................................................32
Sociale voorzieningen........................................................................................................32
Sociale verzekeringen.......................................................................................................33
Overige voorzieningen.......................................................................................................34
Weekopdracht 5 – Inkomensondersteunende maatregelen............................................................36
Voorbeelden inkomensondersteunende maatregelen........................................................36
Toeslagen.......................................................................................................................... 36
Kinderbijslag...................................................................................................................... 37
Kwijtschelding gemeentelijke belastingen..........................................................................37
Bijzondere bijstand............................................................................................................38
Individuele inkomenstoeslag..............................................................................................38
Gemeentelijk minimabeleid................................................................................................38
Weekopdracht 6 – Vtlb, afloscapaciteit en brief naar de schuldeisers..........................................40
Vrij te laten bedrag (Vtlb)...................................................................................................40
Vtlb en afloscapaciteit van mevrouw Klausch....................................................................42
Brief naar de schuldeisers.................................................................................................43
Weekopdracht 7 – WSNP-traject....................................................................................................... 46
Literatuurlijst....................................................................................................................................... 62
Bijlage I – Proefberekening toeslagen.............................................................................................. 66
Bijlage II – VTLB.................................................................................................................................. 70
Bijlage III – Uitkomst VTLB................................................................................................................ 72
3
, Inleiding
Gedurende het blok schulden en armoede zijn wij bezig geweest met het opstellen van een
dossier. In dit dossier hebben wij de 7 juridische en 5 sociaalwetenschappelijke
weekopdrachten uitgewerkt. Ons dossier gaat over de cliënt Maren Klausch.
Mevrouw Klausch (38) is een alleenstaande moeder van twee kinderen. Mevrouw Klausch
werkte tot een tijdje terug bij een groothandel en postorderbedrijf in schoenen. Momenteel
ontvangt mevrouw Klausch een WW-uitkering, maar vanaf volgende maand komt zij in de
bijstand terecht. Mevrouw Klausch heeft al meerdere schulden opgebouwd. Eén
schuldeiser, de ABN-AMRO-bank, heeft al beslag gelegd op haar inkomen. De schulden
lopen op en mevrouw Klausch zit met de handen in het haar.
4
