Psychologie
Motiverende gespreksvoering
Wat de definitie van motiverende gespreksvoering is en wat de termen betekenen
MI: Cliëntgerichte, directieve (geeft richting) methode om te bevorderen dat de patiënt intrinsiek
gemotiveerd wordt tot verandering, door ambivalentie te verkennen en op te lossen
- Wel: coöperatie, evocatie (uitlokken), autonomie
- Niet: confrontatie, educatie, autoriteit
Intrinsieke motivatie: komt vanuit iemand zelf. Kan persoonlijke behoefte zijn, waarden en
interesses, drie basisbehoeften:
- Verbondenheid: patiënt moet zich veilig en gerespecteerd voelen. Zelf belang hebben en het
snappen
- Competentie (bekwaamheid): uitdagende omgeving leren belangrijker dan presteren
- Autonomie: patiënt vrij laten in wat hij wil bereiken
- Zelfdeterminatie theorie
Externe motivatie: druk van buitenaf, beloning of straf
Ambivalentie: ik wil wel en ik wil niet veranderen:
- Algemeen menselijke ervaring in normaal veranderingsproces
- Dubbelconflict: alternatieven (aantrekking – vermijding) met voor- en nadelen
Welke basisprincipes bij motiverende gespreksvoering worden gehanteerd en wat ze inhouden
Vier basisprincipes:
1. Toon empathie:
a. Acceptatie faciliteert verandering
b. Fundamenteel: vakkundig reflectief luisteren
c. Normaal: tegenstrijdige gevoelens/ wensen (ambivalenties). Het is normaal, komt
heel vaak voor etc.
2. Ontwikkel discrepantie
a. Patiënt moet doorhebben ik zeg dit, maar ik denk het andere
b. Argumenten voor verandering aan laten dragen door patiënt
c. Verandering gemotiveerd door waargenomen discrepantie tussen huidige gedrag en
belangrijke persoonlijke doelen/ waarden
3. Ga mee met weerstand
a. Vermijd discussies
b. Weerstand niet bestrijden, is signaal om anders te reageren
c. Nieuwe perspectieven uitlokken, niet opleggen
d. Patiënt primaire bron voor vinden antwoorden en oplossingen. Geen educatie
e. 2 spectra
i. Gedragsverandering: Weerstandsreacties tegenover verandertaal
ii. Interactie: dissonantie (worstelen) tegenover consonantie (dansen)
4. Ondersteun eigen effectiviteit
a. Eigen geloof in mogelijkheid tot verandering is belangrijke motivator
b. Patiënt zelf is verantwoordelijk voor kiezen en uitvoeren verandering
c. Geloof hulpverlener in mogelijkheid patiënt om te veranderen voorspelt het succes
Welke fases er zijn binnen motiverende gespreksvoering en welke technieken daarin gebruikt
worden
2 fases:
1. Bouwen aan intrinsieke motivatie voor verandering (willen + kunnen)
2. Versterken overtuiging voor verandering en ontwikkelen plan om dit te verkrijgen (klaar zijn)
, Willen: belang van gedragsverandering inzien (discrepantie)
Kunnen: vertrouwen hebben in gedragsverandering (algemene en persoonlijke effectiviteit)
Klaar zijn: kwestie van prioriteiten (agendasetting)
Bouwen aan motivatie aan de ene kant, de uitvoering aan de andere kant
Fase 1
Intrinsieke motivatie voor verandering:
- Communicatieve basistechnieken: open vragen, reflectief luisteren, bevestigen, samenvatting
(OBRS)
o Open vragen: moedigt patiënt aan tot praten
o Refelctief luisteren: mogelijke gevoelens weergeven
o Bevestigen: op juiste moment sterktes en inspanningen patiënt opmerken
o Samenvatten: laat zien dat je hebt geluisterd en de ander verder laten uitweiden
- Ambivalentie schaal: belang van verandering (willen) + vertrouwen in succes (kunnen). 0 is
volkomen onbelangrijk, 10 is buitengewoon belangrijk
- Uitlokken verandertaal. 4 categorieën
o Nadelen huidige situatie/ status quo
o Voordelen herkennen veranderen
o Optimisme t.o.v. veranderen. Ik denk dat het me lukt als ik het zou doen
o Intentie om te veranderen
Hoe lokt je verandertaal uit. Metoden:
- Evocatieve open vragen
- Ambivalentieschaal: waarom… en niet nul?
- Voor- en nadelenmatrix: onderzoeken voor- en nadelen van verandering op korte en lange
termijn
- Uitweiden: vragen om voorbeelden, verheldering
- Vragen naar extremen: slechtste / beste consequenties
- Terugkijken/ vooruitkijken
- Agendasetting. Wat gaan we vandaag bespreken? Waarom heb je hiervoor gekozen? Dieper
ingaan op cognities van patiënt
Fase 2
Versterking overtuiging voor verandering
1. Recapitulatie: situatie samenvatten en samen zoveel mogelijk redenen geven voor
verandering
2. Centrale vraag: wat is de volgende stap? Doel: eigen wensen en plannen patiënt uitlokken
3. Informatie en advies verstrekken (na onderzoek kennis en ideeën patiënt)
Ontwikkelen veranderplan
- Doelen vaststellen: als je succesvol zou zijn in het bereiken van je doel, wat zou dan
veranderd zijn?
- Opties afwegen: wat werkt het beste bij jouw?
- Plan opstellen (soms geschreven plan)
- Betrokkenheid uitlokken: is dit wat je wilt doen?
Filmpje:
1. Vraag toestemming aan patiënt
2. Vraag waarom dit gedrag?
3. Laat patiënt motivatie geven om te stoppen. Waarom?
Motiverende gespreksvoering
Wat de definitie van motiverende gespreksvoering is en wat de termen betekenen
MI: Cliëntgerichte, directieve (geeft richting) methode om te bevorderen dat de patiënt intrinsiek
gemotiveerd wordt tot verandering, door ambivalentie te verkennen en op te lossen
- Wel: coöperatie, evocatie (uitlokken), autonomie
- Niet: confrontatie, educatie, autoriteit
Intrinsieke motivatie: komt vanuit iemand zelf. Kan persoonlijke behoefte zijn, waarden en
interesses, drie basisbehoeften:
- Verbondenheid: patiënt moet zich veilig en gerespecteerd voelen. Zelf belang hebben en het
snappen
- Competentie (bekwaamheid): uitdagende omgeving leren belangrijker dan presteren
- Autonomie: patiënt vrij laten in wat hij wil bereiken
- Zelfdeterminatie theorie
Externe motivatie: druk van buitenaf, beloning of straf
Ambivalentie: ik wil wel en ik wil niet veranderen:
- Algemeen menselijke ervaring in normaal veranderingsproces
- Dubbelconflict: alternatieven (aantrekking – vermijding) met voor- en nadelen
Welke basisprincipes bij motiverende gespreksvoering worden gehanteerd en wat ze inhouden
Vier basisprincipes:
1. Toon empathie:
a. Acceptatie faciliteert verandering
b. Fundamenteel: vakkundig reflectief luisteren
c. Normaal: tegenstrijdige gevoelens/ wensen (ambivalenties). Het is normaal, komt
heel vaak voor etc.
2. Ontwikkel discrepantie
a. Patiënt moet doorhebben ik zeg dit, maar ik denk het andere
b. Argumenten voor verandering aan laten dragen door patiënt
c. Verandering gemotiveerd door waargenomen discrepantie tussen huidige gedrag en
belangrijke persoonlijke doelen/ waarden
3. Ga mee met weerstand
a. Vermijd discussies
b. Weerstand niet bestrijden, is signaal om anders te reageren
c. Nieuwe perspectieven uitlokken, niet opleggen
d. Patiënt primaire bron voor vinden antwoorden en oplossingen. Geen educatie
e. 2 spectra
i. Gedragsverandering: Weerstandsreacties tegenover verandertaal
ii. Interactie: dissonantie (worstelen) tegenover consonantie (dansen)
4. Ondersteun eigen effectiviteit
a. Eigen geloof in mogelijkheid tot verandering is belangrijke motivator
b. Patiënt zelf is verantwoordelijk voor kiezen en uitvoeren verandering
c. Geloof hulpverlener in mogelijkheid patiënt om te veranderen voorspelt het succes
Welke fases er zijn binnen motiverende gespreksvoering en welke technieken daarin gebruikt
worden
2 fases:
1. Bouwen aan intrinsieke motivatie voor verandering (willen + kunnen)
2. Versterken overtuiging voor verandering en ontwikkelen plan om dit te verkrijgen (klaar zijn)
, Willen: belang van gedragsverandering inzien (discrepantie)
Kunnen: vertrouwen hebben in gedragsverandering (algemene en persoonlijke effectiviteit)
Klaar zijn: kwestie van prioriteiten (agendasetting)
Bouwen aan motivatie aan de ene kant, de uitvoering aan de andere kant
Fase 1
Intrinsieke motivatie voor verandering:
- Communicatieve basistechnieken: open vragen, reflectief luisteren, bevestigen, samenvatting
(OBRS)
o Open vragen: moedigt patiënt aan tot praten
o Refelctief luisteren: mogelijke gevoelens weergeven
o Bevestigen: op juiste moment sterktes en inspanningen patiënt opmerken
o Samenvatten: laat zien dat je hebt geluisterd en de ander verder laten uitweiden
- Ambivalentie schaal: belang van verandering (willen) + vertrouwen in succes (kunnen). 0 is
volkomen onbelangrijk, 10 is buitengewoon belangrijk
- Uitlokken verandertaal. 4 categorieën
o Nadelen huidige situatie/ status quo
o Voordelen herkennen veranderen
o Optimisme t.o.v. veranderen. Ik denk dat het me lukt als ik het zou doen
o Intentie om te veranderen
Hoe lokt je verandertaal uit. Metoden:
- Evocatieve open vragen
- Ambivalentieschaal: waarom… en niet nul?
- Voor- en nadelenmatrix: onderzoeken voor- en nadelen van verandering op korte en lange
termijn
- Uitweiden: vragen om voorbeelden, verheldering
- Vragen naar extremen: slechtste / beste consequenties
- Terugkijken/ vooruitkijken
- Agendasetting. Wat gaan we vandaag bespreken? Waarom heb je hiervoor gekozen? Dieper
ingaan op cognities van patiënt
Fase 2
Versterking overtuiging voor verandering
1. Recapitulatie: situatie samenvatten en samen zoveel mogelijk redenen geven voor
verandering
2. Centrale vraag: wat is de volgende stap? Doel: eigen wensen en plannen patiënt uitlokken
3. Informatie en advies verstrekken (na onderzoek kennis en ideeën patiënt)
Ontwikkelen veranderplan
- Doelen vaststellen: als je succesvol zou zijn in het bereiken van je doel, wat zou dan
veranderd zijn?
- Opties afwegen: wat werkt het beste bij jouw?
- Plan opstellen (soms geschreven plan)
- Betrokkenheid uitlokken: is dit wat je wilt doen?
Filmpje:
1. Vraag toestemming aan patiënt
2. Vraag waarom dit gedrag?
3. Laat patiënt motivatie geven om te stoppen. Waarom?
