Arresten Collectief Arbeidsrecht 2021-2022
Hoorcollege 1 – Collectieve arbeidsvoorwaardenvorming: vereisten en inhoud cao
FTA/CBA
Art. 6 ESH heeft in Nederland rechtstreekse werking. We kennen dus een recht op collectief
onderhandelen, maar de werkgever heeft niet de plicht om daar op in te gaan. Er geldt namelijk
contractsvrijheid.
VVMC/NSR
Voor cao-overleg geldt contractsvrijheid. Er is echter één uitzondering wanneer een vakbond
representatief is en een specifiek belang vertegenwoordigt.
Adviescommissie voor Deskundigen
Het op verschillende niveaus regelen van arbeidsvoorwaarden is geen inbreuk op het recht organisatie
of het recht op collectief onderhandelen. Een algemeenverbindendverklaring wordt door het ILO
gezien als een ondersteuning op het recht van collectief onderhandelen.
FNV Bondgenoten/Hema
Een vakbond kan alleen de medewerkers vertegenwoordigen welke hij volgens zijn statuten mag
vertegenwoordigen. Anders is er geen sprake van een rechtsgeldig cao.
ABVAKABO FNV/Kinderopvang
Als een vakbond representatiever is en kan aantonen dat hij specifieke cao-wensen en belangen heeft,
dan moet dit belang worden afgewogen en moet de vakbond in beginsel worden toegelaten tot de
onderhandelingstafel. Als er sprake is van overleg over de aanpassing van een cao, dan moet de
vakbond duidelijk maken waarom hij nu wel wil deelnemen en waarom dit overleg nu wel kans van
slagen heeft.
CHC Helikopters/NVLT
In deze zaak werd de vakbond niet toegelaten tot de onderhandelingstafel omdat deze niet
representatiever was en het specifieke belang niet voldoende duidelijk is gemaakt.
FNV/TUI
Tui sluit al 10 jaar overeenkomsten met de OR. De FNV wilde hierbij betrokken worden. De
kantonrechter past naar analogie de criteria toe en toetst de organisatiegraad van de FNV en zegt dat er
een belangenafweging moet plaatsvinden.
Hoorcollege 2 – CAO: uitleg, werking en binding
Parallel Entry/KLM
De vraag of er sprake is van ongeoorloofd onderscheid moet worden beantwoord aan de hand van de
eis van goed werkgeverschap en de R&B. Je moet hierbij wel terughoudend zijn, want je hebt ook te
maken met het beginsel tot vrijheid van onderhandelen over arbeidsvoorwaarden.
De Palm/Curaçaose Dok Maatschappij
Bij ongelijke behandeling kan er sprake zijn van discriminatie. Wil dit niet zo zijn, dan moet zijn
voldaan aan de doelmatigheid en proportionaliteit.
Onderscheid mag, maar dit moet wel in verhouding staan tot de contributie die je betaalt voor een
lidmaatschap bij de vakbond.
, Duschka/Robert Bosch
3 rechtsregels:
1. Een cao moet schriftelijk worden aangegaan (art. 3 Wet CAO);
2. Een ongebonden werknemer is niet gebonden aan een cao;
3. Een overlevingsplan is geen cao.
Kuypers I
De nietigheid van art. 12 Wet CAO is absoluut. Van rechtswege kan iedere belanghebbende daar een
beroep op doen.
Kuypers II
Er vindt geen conversie plaats van nietigheid naar geldig beding na afloop van een cao.
Boonen/Quicken
Wanneer is een bepaling gunstiger? Een pakketvergelijking is niet toegestaan. Je moet het beding voor
beding bekijken.
Bollemeijer/TPG Post
Het is mogelijk dat in een individuele arbeidsovereenkomst een bepaling wordt opgenomen die
overeenstemt met een bepaling in de cao waarin wordt afgeweken van 3/4 e dwingend recht met een
werknemer die niet aan de cao is gebonden door lidmaatschap, avv of van toepassing verklaring.
Volgens de docent is geen toepassing van de gehele cao vereist.
ABN AMRO/Teisman
3 rechtsregels:
1. Art. 14 Wet CAO geldt alleen voor arbeidsvoorwaarden;
2. Bij een incorporatiebeding is de werknemer wel gebonden aan een arbitraal beding;
3. Art. 14 Wet CAO geldt ook voor reeds bestaande contracten.
FNV Bondgenoten/Campina
Als een cao niet is aangemeld, treden de rechtsgevolgen niet in werking. Er is dan echter wel een
overeenkomst tot stand gekomen tussen de partijen.
FNV Bondgenoten/H&M
Een incorporatiebeding wordt uitgelegd aan de hand van Haviltex werknemers mochten ervan
uitgaan dat cao was gesloten door representatieve vakbond. Dat was hier niet het geval, dus waren de
werknemers niet gebonden aan de cao.
ABVAKABO/KPN
Een statisch incorporatiebeding hoeft de werknemer op grond van Haviltex niet zo te begrijpen dat hij
ook gebonden is aan cao’s van opvolgende werkgevers.
Teunissen/Welter
Een beding is nietig wanneer het niet voorziet in een bijkomende vergoeding over de maanden dat de
werknemers beter uit zouden zijn geweest met betaling volgens de cao. De werknemer heeft over die
maanden recht op aanvulling.
Je moet dit dus per maand bekijken.
FNV/APMTR
Van een standaard-cao kan niet worden afgeweken. Daarnaast moet de beperkende werking van de
R&B terughoudend worden getoetst.
AkzoNobel/FNV Bondgenoten
Voor een cao en een sociaal plan geldt dezelfde uitlegmethode. Voor de wijze van uitleg is niet van
belang wie als partijen in het geschil optreden.
Hoorcollege 1 – Collectieve arbeidsvoorwaardenvorming: vereisten en inhoud cao
FTA/CBA
Art. 6 ESH heeft in Nederland rechtstreekse werking. We kennen dus een recht op collectief
onderhandelen, maar de werkgever heeft niet de plicht om daar op in te gaan. Er geldt namelijk
contractsvrijheid.
VVMC/NSR
Voor cao-overleg geldt contractsvrijheid. Er is echter één uitzondering wanneer een vakbond
representatief is en een specifiek belang vertegenwoordigt.
Adviescommissie voor Deskundigen
Het op verschillende niveaus regelen van arbeidsvoorwaarden is geen inbreuk op het recht organisatie
of het recht op collectief onderhandelen. Een algemeenverbindendverklaring wordt door het ILO
gezien als een ondersteuning op het recht van collectief onderhandelen.
FNV Bondgenoten/Hema
Een vakbond kan alleen de medewerkers vertegenwoordigen welke hij volgens zijn statuten mag
vertegenwoordigen. Anders is er geen sprake van een rechtsgeldig cao.
ABVAKABO FNV/Kinderopvang
Als een vakbond representatiever is en kan aantonen dat hij specifieke cao-wensen en belangen heeft,
dan moet dit belang worden afgewogen en moet de vakbond in beginsel worden toegelaten tot de
onderhandelingstafel. Als er sprake is van overleg over de aanpassing van een cao, dan moet de
vakbond duidelijk maken waarom hij nu wel wil deelnemen en waarom dit overleg nu wel kans van
slagen heeft.
CHC Helikopters/NVLT
In deze zaak werd de vakbond niet toegelaten tot de onderhandelingstafel omdat deze niet
representatiever was en het specifieke belang niet voldoende duidelijk is gemaakt.
FNV/TUI
Tui sluit al 10 jaar overeenkomsten met de OR. De FNV wilde hierbij betrokken worden. De
kantonrechter past naar analogie de criteria toe en toetst de organisatiegraad van de FNV en zegt dat er
een belangenafweging moet plaatsvinden.
Hoorcollege 2 – CAO: uitleg, werking en binding
Parallel Entry/KLM
De vraag of er sprake is van ongeoorloofd onderscheid moet worden beantwoord aan de hand van de
eis van goed werkgeverschap en de R&B. Je moet hierbij wel terughoudend zijn, want je hebt ook te
maken met het beginsel tot vrijheid van onderhandelen over arbeidsvoorwaarden.
De Palm/Curaçaose Dok Maatschappij
Bij ongelijke behandeling kan er sprake zijn van discriminatie. Wil dit niet zo zijn, dan moet zijn
voldaan aan de doelmatigheid en proportionaliteit.
Onderscheid mag, maar dit moet wel in verhouding staan tot de contributie die je betaalt voor een
lidmaatschap bij de vakbond.
, Duschka/Robert Bosch
3 rechtsregels:
1. Een cao moet schriftelijk worden aangegaan (art. 3 Wet CAO);
2. Een ongebonden werknemer is niet gebonden aan een cao;
3. Een overlevingsplan is geen cao.
Kuypers I
De nietigheid van art. 12 Wet CAO is absoluut. Van rechtswege kan iedere belanghebbende daar een
beroep op doen.
Kuypers II
Er vindt geen conversie plaats van nietigheid naar geldig beding na afloop van een cao.
Boonen/Quicken
Wanneer is een bepaling gunstiger? Een pakketvergelijking is niet toegestaan. Je moet het beding voor
beding bekijken.
Bollemeijer/TPG Post
Het is mogelijk dat in een individuele arbeidsovereenkomst een bepaling wordt opgenomen die
overeenstemt met een bepaling in de cao waarin wordt afgeweken van 3/4 e dwingend recht met een
werknemer die niet aan de cao is gebonden door lidmaatschap, avv of van toepassing verklaring.
Volgens de docent is geen toepassing van de gehele cao vereist.
ABN AMRO/Teisman
3 rechtsregels:
1. Art. 14 Wet CAO geldt alleen voor arbeidsvoorwaarden;
2. Bij een incorporatiebeding is de werknemer wel gebonden aan een arbitraal beding;
3. Art. 14 Wet CAO geldt ook voor reeds bestaande contracten.
FNV Bondgenoten/Campina
Als een cao niet is aangemeld, treden de rechtsgevolgen niet in werking. Er is dan echter wel een
overeenkomst tot stand gekomen tussen de partijen.
FNV Bondgenoten/H&M
Een incorporatiebeding wordt uitgelegd aan de hand van Haviltex werknemers mochten ervan
uitgaan dat cao was gesloten door representatieve vakbond. Dat was hier niet het geval, dus waren de
werknemers niet gebonden aan de cao.
ABVAKABO/KPN
Een statisch incorporatiebeding hoeft de werknemer op grond van Haviltex niet zo te begrijpen dat hij
ook gebonden is aan cao’s van opvolgende werkgevers.
Teunissen/Welter
Een beding is nietig wanneer het niet voorziet in een bijkomende vergoeding over de maanden dat de
werknemers beter uit zouden zijn geweest met betaling volgens de cao. De werknemer heeft over die
maanden recht op aanvulling.
Je moet dit dus per maand bekijken.
FNV/APMTR
Van een standaard-cao kan niet worden afgeweken. Daarnaast moet de beperkende werking van de
R&B terughoudend worden getoetst.
AkzoNobel/FNV Bondgenoten
Voor een cao en een sociaal plan geldt dezelfde uitlegmethode. Voor de wijze van uitleg is niet van
belang wie als partijen in het geschil optreden.
