Materiële hulpverlening: Hulp gericht op het in orde hebben van de voorzieningen die nodig zijn om
te participeren
Waarom MHV?
- Grote doelgroep
- Forse impact op je leven
- Iedere sociale professional heeft er mee te maken
De geschiedenis van het geld (en de impact van ontwikkelingen voor onze diensten):
Hoofdstuk 2 Armoede en schuld
Wat is armoede? Dit kan je op verschillende manieren bekijken;
Absoluut : (kijken naar de inkomsten en uitgave situatie van een cliënt, wat een ander verdiend is
irrelevant)
Relatief Hoe verhoud jouw inkomsten met die van andere
Objectief: wat hebben we binnen de maatschappij gedefinieerd als laag inkomen, zit je er boven of
onder?
Subjectief: Hoe ervaart iemand zelf of ze in armoede zitten?
Breed: Vanwege financiële reden niet optimaal kunnen meedoen in deze maatschappij ‘is arm’. Geen
uitstapjes etc.
Smal: Je kijkt alleen naar de euro’s
Verklaring van armoede
Conjunctureel: Hoe gaat het met de economie (het gaat over een economisch verschijnsel,
korte termijn)
Structureel: op langer termijn, je ziet dat armoede van generatie op generatie gaat.
Demografisch: Valt ons iets op in het aantal, zijn bepaalde groepen hierin vertegenwoordigt
Cultureel: Hoe kijkt een (sub)cultuur aan tegen geld en het omgaan hiervan
Institutioneel: wetten en regels die ervoor kunnen zorgen dat mensen in armoede
komen/blijven
Individueel: wat doet iemand in zijn of haar leven waardoor hij/zij in armoede zit
Machtsverschillen: Gaan ervan uit dat de rijke hun macht inzetten om zo rijk mogelijk te
blijven en de armen blijven daardoor arm.
,Armoede op verschillende niveaus:
Micro:
Meso:
Macro:
Schulden: Alle openstaande bedragen die je nog moet betalen
Problematische schulden: kun je niet meer zonder hulp binnen circa 3 jaar kan afbetalen
Soorten schulden;
- Aanpassingsschulden: Er veranderd iets in het leven van iemand, financiële situatie
veranderd niet snel genoeg mee. Bijv> krijgen van een WW maar je uitgave blijven
even hoog.
- Overlevingsschulden: Langdurig moeten leven op een laaginkomen niveau, schulden
moet je maken om noodzakelijke dingen tee blijven betalen
- Overbestedingsschulden: Ontstaan doordat je teveel uitgeeft in verhouding met je
inkomsten. (onhandige keuzes, luxe producten)
- Compensatieschulden: Schulden die ontstaan door psychologische problemen.
Aankopen die psychische problemen compenseren. Verslaving is direct
compensatieschulden.
5 gemeentes met hoogste risico op schulden:
1. Groningen (15,4%)
2. Rotterdam (15,1%)
3. Amsterdam (14,2%)
4. Arnhem (14%)
5. Den Haag (13,8%)
Risicogroepen:
- Mensen met een uitkering/ gedeeltelijk inkomen uit werk
- Huishoudens met vooral inkomen uit werk
- Lager opgeleiden
- Eenoudergezinnen
- Alleenstaanden
- Kinderen
- 55- tot 65-jarigen
- Migranten
, Hoofdstuk 3. De Rol van de overheid en maatschappij
Van verzorgingsstaat naar participatiestaat
Verzorgingsstaat: is een stelsel waarin de overheid zich garant stelt voor de noodzakelijk
geachte materiële en immateriële voorzieningen van burgers.
De 3 elementen die hier benoemd worden zijn:
1. Overheid stelt zich garant voor een aantal zaken
2. Zowel materiele als immateriële zaken
3. Het gaat om noodzakelijk geachte zaken
Bijvoorbeeld: de zorg. De overheid vindt het belangrijk dat iedereen toegang heeft tot zorg,
stelt zich hier garant voor. Maar de overheid heeft geen doctoren in dienst of ziekenhuizen
in bezit. Maar ze creëren wel verschillende manieren om dit mogelijk te maken.
De overheid trekt zich bij steeds meer dingen terug en doet daardoor beroep op de
zelfredzaamheid en samenredzaamheid. (participatiesamenleving)
Sociaal Vangnet
Sociale verzekeringen
- Volksverzekeringen (Voor iedereen toegankelijk)
- Algemene Kinderbijslagwet (AKW)
- Algemene Ouderdomswet (AOW)
- Wet langdurige zorg (Wlz)
- Algemene nabestaandewet (Anw)
- Werknemersverzekering (alleen toegankelijk voor mensen die daar premie voor
betaald hebben. Dus mensen die in loondienst zijn of net uit loondienst komen)
- Werkeloosheidswet (WW)
- Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO)
- Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (langdurig) (WIA)
- Ziektewet (kortdurend) (ZW)
Sociale voorzieningen: Voorzieningen die gefinancierd worden vanuit het rijk en dus vanuit
de belastinginkomst die het rijk heeft. In principe voor iedereen toegankelijk mits je aan
bepaalde voorwaarden voldoet.
- Participatiewet: wet voor mensen die werken maar het daarmee niet redden.
- IAOW: wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers
- IOW: Wet inkomensvoorziening voor oudere werklozen
- IAOZ: wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen
- Toeslagenwet: Aanvulling als je uitkering van een werknemersverzekering onder
bijstandsniveau zit.
- Wajong: Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten.
te participeren
Waarom MHV?
- Grote doelgroep
- Forse impact op je leven
- Iedere sociale professional heeft er mee te maken
De geschiedenis van het geld (en de impact van ontwikkelingen voor onze diensten):
Hoofdstuk 2 Armoede en schuld
Wat is armoede? Dit kan je op verschillende manieren bekijken;
Absoluut : (kijken naar de inkomsten en uitgave situatie van een cliënt, wat een ander verdiend is
irrelevant)
Relatief Hoe verhoud jouw inkomsten met die van andere
Objectief: wat hebben we binnen de maatschappij gedefinieerd als laag inkomen, zit je er boven of
onder?
Subjectief: Hoe ervaart iemand zelf of ze in armoede zitten?
Breed: Vanwege financiële reden niet optimaal kunnen meedoen in deze maatschappij ‘is arm’. Geen
uitstapjes etc.
Smal: Je kijkt alleen naar de euro’s
Verklaring van armoede
Conjunctureel: Hoe gaat het met de economie (het gaat over een economisch verschijnsel,
korte termijn)
Structureel: op langer termijn, je ziet dat armoede van generatie op generatie gaat.
Demografisch: Valt ons iets op in het aantal, zijn bepaalde groepen hierin vertegenwoordigt
Cultureel: Hoe kijkt een (sub)cultuur aan tegen geld en het omgaan hiervan
Institutioneel: wetten en regels die ervoor kunnen zorgen dat mensen in armoede
komen/blijven
Individueel: wat doet iemand in zijn of haar leven waardoor hij/zij in armoede zit
Machtsverschillen: Gaan ervan uit dat de rijke hun macht inzetten om zo rijk mogelijk te
blijven en de armen blijven daardoor arm.
,Armoede op verschillende niveaus:
Micro:
Meso:
Macro:
Schulden: Alle openstaande bedragen die je nog moet betalen
Problematische schulden: kun je niet meer zonder hulp binnen circa 3 jaar kan afbetalen
Soorten schulden;
- Aanpassingsschulden: Er veranderd iets in het leven van iemand, financiële situatie
veranderd niet snel genoeg mee. Bijv> krijgen van een WW maar je uitgave blijven
even hoog.
- Overlevingsschulden: Langdurig moeten leven op een laaginkomen niveau, schulden
moet je maken om noodzakelijke dingen tee blijven betalen
- Overbestedingsschulden: Ontstaan doordat je teveel uitgeeft in verhouding met je
inkomsten. (onhandige keuzes, luxe producten)
- Compensatieschulden: Schulden die ontstaan door psychologische problemen.
Aankopen die psychische problemen compenseren. Verslaving is direct
compensatieschulden.
5 gemeentes met hoogste risico op schulden:
1. Groningen (15,4%)
2. Rotterdam (15,1%)
3. Amsterdam (14,2%)
4. Arnhem (14%)
5. Den Haag (13,8%)
Risicogroepen:
- Mensen met een uitkering/ gedeeltelijk inkomen uit werk
- Huishoudens met vooral inkomen uit werk
- Lager opgeleiden
- Eenoudergezinnen
- Alleenstaanden
- Kinderen
- 55- tot 65-jarigen
- Migranten
, Hoofdstuk 3. De Rol van de overheid en maatschappij
Van verzorgingsstaat naar participatiestaat
Verzorgingsstaat: is een stelsel waarin de overheid zich garant stelt voor de noodzakelijk
geachte materiële en immateriële voorzieningen van burgers.
De 3 elementen die hier benoemd worden zijn:
1. Overheid stelt zich garant voor een aantal zaken
2. Zowel materiele als immateriële zaken
3. Het gaat om noodzakelijk geachte zaken
Bijvoorbeeld: de zorg. De overheid vindt het belangrijk dat iedereen toegang heeft tot zorg,
stelt zich hier garant voor. Maar de overheid heeft geen doctoren in dienst of ziekenhuizen
in bezit. Maar ze creëren wel verschillende manieren om dit mogelijk te maken.
De overheid trekt zich bij steeds meer dingen terug en doet daardoor beroep op de
zelfredzaamheid en samenredzaamheid. (participatiesamenleving)
Sociaal Vangnet
Sociale verzekeringen
- Volksverzekeringen (Voor iedereen toegankelijk)
- Algemene Kinderbijslagwet (AKW)
- Algemene Ouderdomswet (AOW)
- Wet langdurige zorg (Wlz)
- Algemene nabestaandewet (Anw)
- Werknemersverzekering (alleen toegankelijk voor mensen die daar premie voor
betaald hebben. Dus mensen die in loondienst zijn of net uit loondienst komen)
- Werkeloosheidswet (WW)
- Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO)
- Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (langdurig) (WIA)
- Ziektewet (kortdurend) (ZW)
Sociale voorzieningen: Voorzieningen die gefinancierd worden vanuit het rijk en dus vanuit
de belastinginkomst die het rijk heeft. In principe voor iedereen toegankelijk mits je aan
bepaalde voorwaarden voldoet.
- Participatiewet: wet voor mensen die werken maar het daarmee niet redden.
- IAOW: wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers
- IOW: Wet inkomensvoorziening voor oudere werklozen
- IAOZ: wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen
- Toeslagenwet: Aanvulling als je uitkering van een werknemersverzekering onder
bijstandsniveau zit.
- Wajong: Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten.
