Wellness en pathologie
Inhoudsopgave
1 Inleiding ........................................................................................................................................ 3
1.1 Wat is ziek zijn, wat is gezond zijn? .............................................................................................. 3
1.2 Kuren ............................................................................................................................................ 4
1.3 Hedendaagse bewegingen ........................................................................................................... 4
1.4 Van wellness naar selfness tot… ................................................................................................... 4
2 Diverse pathologieën in relatie tot preventieve en curatieve wellness .......................................... 5
2.1 Drie categorieën ........................................................................................................................... 5
2.2 Het stress-systeem........................................................................................................................ 6
2.3 De stressreactie als samenwerking van brein, emoties, hormonen en lichaam !!!!!! .................. 6
2.4 Gevolgen van de overprikkeling van het stress-systeem .............................................................. 9
2.5 De vicieuze cirkel van stress........................................................................................................ 10
2.6 Proces bijsturen .......................................................................................................................... 11
2.7 Coaching prefrontale cortex & linken zenuwstelsel en hormonaal stelsel ................................. 11
2.8 Hartcoherentie ........................................................................................................................... 12
3 Burnout ........................................................................................................................................13
3.1 Drie kenmerken .......................................................................................................................... 13
3.2 Factoren bij het ontstaan ........................................................................................................... 13
3.3 Kenmerken.................................................................................................................................. 13
3.4 Stress .......................................................................................................................................... 14
3.5 6 fasen in een burn-outproces .................................................................................................... 14
3.6 Bijnieruitputting als verklaringsmechanisme voor burn-out (en diverse andere pathologieën). 15
3.7 De drie fasen van behandeling voor burn-out ............................................................................ 16
3.8 Waarom duurt een burn-out zo lang? ........................................................................................ 18
3.9 Sport bij burn-out ....................................................................................................................... 18
3.10 Wellness bij burn-out .................................................................................................................. 18
4 Diabetes mellitus .........................................................................................................................19
4.1 Wat is diabetes? ......................................................................................................................... 19
4.2 Verschillende types diabetes ...................................................................................................... 19
4.3 Wat is een hypo? ........................................................................................................................ 20
4.4 Behandeling van diabetes .......................................................................................................... 20
4.5 Sport bij diabetici ........................................................................................................................ 21
4.6 Wellness voor diabetici ............................................................................................................... 21
5 Hypertensie ..................................................................................................................................22
5.1 Wat is de bloeddruk? .................................................................................................................. 22
5.2 Wanneer is er verhoogde bloeddruk of hypertensie? ................................................................. 23
5.3 Oorzaak ...................................................................................................................................... 23
5.4 Gevolgen..................................................................................................................................... 23
5.5 Behandeling ................................................................................................................................ 23
5.6 Sport bij hypertensie ................................................................................................................... 25
5.7 Wellness bij hypertensie ............................................................................................................. 25
6 Coronaire hartziekte.....................................................................................................................25
6.1 Wat is het? ................................................................................................................................. 25
6.2 Indeling van coronaire hartziekten ............................................................................................. 26
6.3 Diagnose van coronaire hartziekte ............................................................................................. 27
6.4 Gevolgen van coronaire hartziekte............................................................................................. 27
1
, 6.5 Sporten met coronaire en andere hartziekten ............................................................................ 27
6.6 Wellness bij coronaire hartziekte ............................................................................................... 28
7 Varices of spataders .....................................................................................................................28
7.1 Oorzaken .................................................................................................................................... 28
7.2 Dikke zomerbenen ...................................................................................................................... 29
7.3 Behandeling ................................................................................................................................ 29
7.4 Sporten met varices .................................................................................................................... 29
7.5 Wellness met varices .................................................................................................................. 29
8 Astma en COPD ............................................................................................................................30
8.1 Wat is astma?............................................................................................................................. 30
8.2 Behandeling ................................................................................................................................ 30
8.3 Wat is COPD ............................................................................................................................... 31
8.4 Sporten en astma ....................................................................................................................... 32
8.5 Wellness bij astma ...................................................................................................................... 32
9 Reumatische aandoeningen .........................................................................................................32
9.1 Artrose ........................................................................................................................................ 32
9.2 Artritis ......................................................................................................................................... 34
9.3 Reuma en sport .......................................................................................................................... 36
9.4 Reuma en wellness ..................................................................................................................... 36
10 Atopische dermatitis ....................................................................................................................37
10.1 Wat is het? ................................................................................................................................. 37
10.2 Hoe ziet het eruit? ...................................................................................................................... 37
10.3 Oorzaken .................................................................................................................................... 37
10.4 Eczeem voorkomen ..................................................................................................................... 38
10.5 Behandeling ................................................................................................................................ 38
10.6 Sporten met eczeem ................................................................................................................... 39
10.7 Wellness met eczeem ................................................................................................................. 39
11 Psoriasis .......................................................................................................................................40
11.1 Wat is het? ................................................................................................................................. 40
11.2 Geschiedenis van de ziekte ......................................................................................................... 40
11.3 Verandering in de psoriasishuid ................................................................................................. 40
11.4 Oorzaken .................................................................................................................................... 41
11.5 Verloop van psoriasis.................................................................................................................. 41
11.6 Afschilferen van de huid ............................................................................................................. 41
11.7 Vormen van psoriasis ................................................................................................................. 41
11.8 Behandelingen psoriasis ............................................................................................................. 42
11.9 Sporten met psoriasis ................................................................................................................. 42
11.10 Wellness met psoriasis ........................................................................................................... 42
12 Sauna ...........................................................................................................................................43
12.1 Twee types sauna ....................................................................................................................... 43
12.2 Wat gebeurt er in de klassieke sauna? ....................................................................................... 43
12.3 Gezondheidsclaims van de klassieke sauna................................................................................ 43
12.4 Mogelijke gezondheidsrisico’s van de klassieke sauna ............................................................... 45
12.5 Wanneer is sauna af te raden?................................................................................................... 47
12.6 Geneesmiddelen en sauna .......................................................................................................... 47
12.7 Tips voor veilig saunagebruik ..................................................................................................... 47
12.8 Sauna en de veteranenziekte (Legionella) .................................................................................. 47
12.9 Wat gebeurt er in de infrarood sauna? ...................................................................................... 48
12.10 Gezondheidsclaims van de infrarood-sauna (bijna = klassieke sauna) .................................. 48
12.11 Mogelijke gezondheidsrisico’s van infrarood-sauna .............................................................. 50
2
,Belangrijk:
• Definitie van WGO over ziekte en gezondheid
• Concepten fitness, wellness, selfness, selflessness, ...
• Verwevenheid tussen lichaam en geest, fysieke-psychische-psychosomatische aandoe-
ningen
• Ons fysiologisch stress-systeem en zijn impact op lichaam en geest
• De methodiek van hartcoherentie
• De mogelijkheden, do’s en dont’s van sport en wellness die beschreven staan in de cur-
sus bij de diverse pathologieën (niet alleen i.v.m. de casus die het onderwerp is van je
paper!)
1 Inleiding
1.1 Wat is ziek zijn, wat is gezond zijn?
OO à BO à BB ---------------à OB
Bewustzijn à Bekwaamheid (vaardigheid)
• OO = Automatische piloot/ onbewuste onbekwaamheid
Bv: Je beseft niet dat je moet relaxeren na een zwaar examen of lange studeerperiode en je
blijft zeer gestrest.
• BO = Frustratatie / bewuste onbekwaamheid
Bv: Ik weet dat ik tijdens de examens veel stress heb. Na het studeren moet ik eigenlijk wat
relaxatie oefeningen doen maar ik ga nog op facebook en rust niet uit.
• BB = Experiment/ bewuste bekwaamheid
Bv: Ik wil wat relaxatie doen maar ik ben zo snel afgeleid dus ik geef mijn laptop/gsm aan
iemand anders of leg hem weg zodanig ik er niet op kan ’s avonds laat.
• OB = Heel veel oefening/ onbewuste bekwaamheid
stippelijntjes omdat het heel lang duurt voor je dit kan.
Bv: Je moet niet meer nadenken om te relaxeren, je doet het vanzelf. Je laat je laptop/gsm
liggen zonder na te denken en je gebruikt hem niet meer ’s avonds laat.
WGO-definitie!
Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en
niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken.
à Sommigen voegen hieraan een 4de luik toe: gezondheid omvat ook een toestand van
spiritueel welzijn. = religieuze, ben je tevreden met uw eigen religie in je cultuur, met hoe jij
je voelt bij je religie, … ?
3
, 1.2 Kuren
Fase 1: kuren ter bevordering van de gezondheid
Fase 2: wellness voor ontspanning en genot
Fase 3: wellness voor een combinatie van gezondhiedsvoorkomende of genezende effecten
én tegelijk voor ontspanning en plezier
1.3 Hedendaagse bewegingen
• In de medische sector
Bv: sauna, jacuzzi, mindfulness, aromatherapie, .. integreren in dagelijkse zorg in
ziekenhuizen, rusthuizen, materniteiten, …
• De ontspannings-, schoonheids- en genotssector
Hier zijn ze op zoek naar nieuwe mogelijkheden. Mensen zijn in deze sectoren op zoek naar
andere manieren van hulp bij ziekte en kwaaltjes dan wat door de medische sector geboden
wordt.
• De hedendaagse mens is een hedonist
De mensen werken hard maar zijn ook op zoek naar ontspanning na zo’n inspanning. We
willen dit combineren en zo ook omgaan met stress, veroudering en ziekte.
• Veel hedendaagse mensen zijn overprikkeld en ook ‘zoekend’
Zoekend naar zingeving, religie, spiritualiteit, betekenis van het leven, … Enkel genieten om
te genieten is niet genoeg. Mensen willen zich ontwikkelen én z’n steentje bij dragen aan de
ontwikkeling van de wereld rondom hem.
• Werkgevers en ondernemingen staan voor nieuwe uitdagingen
Werknemers en ondernemingen staan sterk onder druk door het werk maar ook door de
politiek en ze willen zich wapenen tegen stress, burn-out, …
Op het examen: In welke beweging wil jij je situeren? Wat is voor jou een opportuniteit of
piste binnen het grote wellbeing domein?
Het sociale aspect
Mensen voelen zich direct een stuk beter wanneer ze
in groep zijn, samen = sterker
1.4 Van wellness naar selfness tot…
Lezen p.13 – p.23
4
Inhoudsopgave
1 Inleiding ........................................................................................................................................ 3
1.1 Wat is ziek zijn, wat is gezond zijn? .............................................................................................. 3
1.2 Kuren ............................................................................................................................................ 4
1.3 Hedendaagse bewegingen ........................................................................................................... 4
1.4 Van wellness naar selfness tot… ................................................................................................... 4
2 Diverse pathologieën in relatie tot preventieve en curatieve wellness .......................................... 5
2.1 Drie categorieën ........................................................................................................................... 5
2.2 Het stress-systeem........................................................................................................................ 6
2.3 De stressreactie als samenwerking van brein, emoties, hormonen en lichaam !!!!!! .................. 6
2.4 Gevolgen van de overprikkeling van het stress-systeem .............................................................. 9
2.5 De vicieuze cirkel van stress........................................................................................................ 10
2.6 Proces bijsturen .......................................................................................................................... 11
2.7 Coaching prefrontale cortex & linken zenuwstelsel en hormonaal stelsel ................................. 11
2.8 Hartcoherentie ........................................................................................................................... 12
3 Burnout ........................................................................................................................................13
3.1 Drie kenmerken .......................................................................................................................... 13
3.2 Factoren bij het ontstaan ........................................................................................................... 13
3.3 Kenmerken.................................................................................................................................. 13
3.4 Stress .......................................................................................................................................... 14
3.5 6 fasen in een burn-outproces .................................................................................................... 14
3.6 Bijnieruitputting als verklaringsmechanisme voor burn-out (en diverse andere pathologieën). 15
3.7 De drie fasen van behandeling voor burn-out ............................................................................ 16
3.8 Waarom duurt een burn-out zo lang? ........................................................................................ 18
3.9 Sport bij burn-out ....................................................................................................................... 18
3.10 Wellness bij burn-out .................................................................................................................. 18
4 Diabetes mellitus .........................................................................................................................19
4.1 Wat is diabetes? ......................................................................................................................... 19
4.2 Verschillende types diabetes ...................................................................................................... 19
4.3 Wat is een hypo? ........................................................................................................................ 20
4.4 Behandeling van diabetes .......................................................................................................... 20
4.5 Sport bij diabetici ........................................................................................................................ 21
4.6 Wellness voor diabetici ............................................................................................................... 21
5 Hypertensie ..................................................................................................................................22
5.1 Wat is de bloeddruk? .................................................................................................................. 22
5.2 Wanneer is er verhoogde bloeddruk of hypertensie? ................................................................. 23
5.3 Oorzaak ...................................................................................................................................... 23
5.4 Gevolgen..................................................................................................................................... 23
5.5 Behandeling ................................................................................................................................ 23
5.6 Sport bij hypertensie ................................................................................................................... 25
5.7 Wellness bij hypertensie ............................................................................................................. 25
6 Coronaire hartziekte.....................................................................................................................25
6.1 Wat is het? ................................................................................................................................. 25
6.2 Indeling van coronaire hartziekten ............................................................................................. 26
6.3 Diagnose van coronaire hartziekte ............................................................................................. 27
6.4 Gevolgen van coronaire hartziekte............................................................................................. 27
1
, 6.5 Sporten met coronaire en andere hartziekten ............................................................................ 27
6.6 Wellness bij coronaire hartziekte ............................................................................................... 28
7 Varices of spataders .....................................................................................................................28
7.1 Oorzaken .................................................................................................................................... 28
7.2 Dikke zomerbenen ...................................................................................................................... 29
7.3 Behandeling ................................................................................................................................ 29
7.4 Sporten met varices .................................................................................................................... 29
7.5 Wellness met varices .................................................................................................................. 29
8 Astma en COPD ............................................................................................................................30
8.1 Wat is astma?............................................................................................................................. 30
8.2 Behandeling ................................................................................................................................ 30
8.3 Wat is COPD ............................................................................................................................... 31
8.4 Sporten en astma ....................................................................................................................... 32
8.5 Wellness bij astma ...................................................................................................................... 32
9 Reumatische aandoeningen .........................................................................................................32
9.1 Artrose ........................................................................................................................................ 32
9.2 Artritis ......................................................................................................................................... 34
9.3 Reuma en sport .......................................................................................................................... 36
9.4 Reuma en wellness ..................................................................................................................... 36
10 Atopische dermatitis ....................................................................................................................37
10.1 Wat is het? ................................................................................................................................. 37
10.2 Hoe ziet het eruit? ...................................................................................................................... 37
10.3 Oorzaken .................................................................................................................................... 37
10.4 Eczeem voorkomen ..................................................................................................................... 38
10.5 Behandeling ................................................................................................................................ 38
10.6 Sporten met eczeem ................................................................................................................... 39
10.7 Wellness met eczeem ................................................................................................................. 39
11 Psoriasis .......................................................................................................................................40
11.1 Wat is het? ................................................................................................................................. 40
11.2 Geschiedenis van de ziekte ......................................................................................................... 40
11.3 Verandering in de psoriasishuid ................................................................................................. 40
11.4 Oorzaken .................................................................................................................................... 41
11.5 Verloop van psoriasis.................................................................................................................. 41
11.6 Afschilferen van de huid ............................................................................................................. 41
11.7 Vormen van psoriasis ................................................................................................................. 41
11.8 Behandelingen psoriasis ............................................................................................................. 42
11.9 Sporten met psoriasis ................................................................................................................. 42
11.10 Wellness met psoriasis ........................................................................................................... 42
12 Sauna ...........................................................................................................................................43
12.1 Twee types sauna ....................................................................................................................... 43
12.2 Wat gebeurt er in de klassieke sauna? ....................................................................................... 43
12.3 Gezondheidsclaims van de klassieke sauna................................................................................ 43
12.4 Mogelijke gezondheidsrisico’s van de klassieke sauna ............................................................... 45
12.5 Wanneer is sauna af te raden?................................................................................................... 47
12.6 Geneesmiddelen en sauna .......................................................................................................... 47
12.7 Tips voor veilig saunagebruik ..................................................................................................... 47
12.8 Sauna en de veteranenziekte (Legionella) .................................................................................. 47
12.9 Wat gebeurt er in de infrarood sauna? ...................................................................................... 48
12.10 Gezondheidsclaims van de infrarood-sauna (bijna = klassieke sauna) .................................. 48
12.11 Mogelijke gezondheidsrisico’s van infrarood-sauna .............................................................. 50
2
,Belangrijk:
• Definitie van WGO over ziekte en gezondheid
• Concepten fitness, wellness, selfness, selflessness, ...
• Verwevenheid tussen lichaam en geest, fysieke-psychische-psychosomatische aandoe-
ningen
• Ons fysiologisch stress-systeem en zijn impact op lichaam en geest
• De methodiek van hartcoherentie
• De mogelijkheden, do’s en dont’s van sport en wellness die beschreven staan in de cur-
sus bij de diverse pathologieën (niet alleen i.v.m. de casus die het onderwerp is van je
paper!)
1 Inleiding
1.1 Wat is ziek zijn, wat is gezond zijn?
OO à BO à BB ---------------à OB
Bewustzijn à Bekwaamheid (vaardigheid)
• OO = Automatische piloot/ onbewuste onbekwaamheid
Bv: Je beseft niet dat je moet relaxeren na een zwaar examen of lange studeerperiode en je
blijft zeer gestrest.
• BO = Frustratatie / bewuste onbekwaamheid
Bv: Ik weet dat ik tijdens de examens veel stress heb. Na het studeren moet ik eigenlijk wat
relaxatie oefeningen doen maar ik ga nog op facebook en rust niet uit.
• BB = Experiment/ bewuste bekwaamheid
Bv: Ik wil wat relaxatie doen maar ik ben zo snel afgeleid dus ik geef mijn laptop/gsm aan
iemand anders of leg hem weg zodanig ik er niet op kan ’s avonds laat.
• OB = Heel veel oefening/ onbewuste bekwaamheid
stippelijntjes omdat het heel lang duurt voor je dit kan.
Bv: Je moet niet meer nadenken om te relaxeren, je doet het vanzelf. Je laat je laptop/gsm
liggen zonder na te denken en je gebruikt hem niet meer ’s avonds laat.
WGO-definitie!
Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en
niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken.
à Sommigen voegen hieraan een 4de luik toe: gezondheid omvat ook een toestand van
spiritueel welzijn. = religieuze, ben je tevreden met uw eigen religie in je cultuur, met hoe jij
je voelt bij je religie, … ?
3
, 1.2 Kuren
Fase 1: kuren ter bevordering van de gezondheid
Fase 2: wellness voor ontspanning en genot
Fase 3: wellness voor een combinatie van gezondhiedsvoorkomende of genezende effecten
én tegelijk voor ontspanning en plezier
1.3 Hedendaagse bewegingen
• In de medische sector
Bv: sauna, jacuzzi, mindfulness, aromatherapie, .. integreren in dagelijkse zorg in
ziekenhuizen, rusthuizen, materniteiten, …
• De ontspannings-, schoonheids- en genotssector
Hier zijn ze op zoek naar nieuwe mogelijkheden. Mensen zijn in deze sectoren op zoek naar
andere manieren van hulp bij ziekte en kwaaltjes dan wat door de medische sector geboden
wordt.
• De hedendaagse mens is een hedonist
De mensen werken hard maar zijn ook op zoek naar ontspanning na zo’n inspanning. We
willen dit combineren en zo ook omgaan met stress, veroudering en ziekte.
• Veel hedendaagse mensen zijn overprikkeld en ook ‘zoekend’
Zoekend naar zingeving, religie, spiritualiteit, betekenis van het leven, … Enkel genieten om
te genieten is niet genoeg. Mensen willen zich ontwikkelen én z’n steentje bij dragen aan de
ontwikkeling van de wereld rondom hem.
• Werkgevers en ondernemingen staan voor nieuwe uitdagingen
Werknemers en ondernemingen staan sterk onder druk door het werk maar ook door de
politiek en ze willen zich wapenen tegen stress, burn-out, …
Op het examen: In welke beweging wil jij je situeren? Wat is voor jou een opportuniteit of
piste binnen het grote wellbeing domein?
Het sociale aspect
Mensen voelen zich direct een stuk beter wanneer ze
in groep zijn, samen = sterker
1.4 Van wellness naar selfness tot…
Lezen p.13 – p.23
4
