Neurodegenerative disease: Ziekte van Alzheimer
Dementie is de verzamelnaam voor ruim 50 hersenziektes:
- Alzheimer
- Vasculaire dementie
- Frontotemporale dementie
- Korsakov
- Creutzfeld-Jacob
- Lewy Body dementie
- Ziekte van Parkinson
- Down syndroom
Ziekte van Alzheimer
Hele langzame ziekte
- Vroeg stadium: MCI – mild cognitive impairments. Problemen met het vinden van
woorden, problemen met dagelijkse handelingen, Verminderd beoordelingsvermogen,
spullen kwijtraken, onrust/slecht slapen
- Beginstadium: Weg kwijt zijn, datum/dag vergeten, gedragsproblemen, verandering van
karakter
- Midstadium: Herkennen familie en vrienden soms niet, niet kunnen omgaan met nieuwe
situaties moeite met complexe, opeenvolgende handelingen. Soms hallucinaties en
waanideeën
- Eindstadium: Patiënten kunnen niet meer communiceren, liggen in bed, hebben volledige
verzorging nodig. Hersenen zijn zwaar aangetast
Belangrijke aspecten van de pathofysiologie
- Neurofibilary tangles: in de cellen (Tau)
- Amyloid-beta plaques: buiten de cellen
- Neuro nal degradation: atrofie, veel massa verlies
Tau
Tangles zijn hyper gefosforyleerd Tau.
Tau bindt aan microtubels in het brein,
en zorgt ervoor dat de microtubules
stabiel blijven. Wanneer Tau
gefosforyleerd is kan het niet meer aan
microtubules binden, hierdoor zijn de
microtubules minder stabiel en vallen
uit elkaar. Het losse Tau gaat nu aan
zichzelf binden. Het uit elkaar vallen
van microtubules leidt tot stop transport
en uiteindelijk het uit elkaar vallen van
cellen.
, Tau tangles komt ook voor bij dieren die in winterslaap gaan. Winterslaap is omkeerbaar, de Tau
tangles verdwijnen weer. Hyperfosforylatie van tau kan je dus terugdraaien in dieren die in
winterslaap gaan, eventueel kan dit ook in mensen met Alzeimer.
Mutaties in Tau veroorzaken frontotemporale dementie (FTD). Dit is een hele agressieve vorm
van dementie, begint vaak op vroege leeftijd Er zijn 3 varianten: gedrag, beweging en taal
varianten. In deze vorm van dementie komen geen amyloid beta plaques voor.
Amyloid beta
Amyloid beta is afkomstig van amyloid percursor protein (APP) gen. Dit ligt op chromosoom 21,
dit is waar mensen met het syndroom van Down er 3 hebben en dit verklaart dus waarom zij
leiden aan Alzheimer. In patienten met Down is er overexpressie van APP en dus meer amyloid
beta.
Dementie is de verzamelnaam voor ruim 50 hersenziektes:
- Alzheimer
- Vasculaire dementie
- Frontotemporale dementie
- Korsakov
- Creutzfeld-Jacob
- Lewy Body dementie
- Ziekte van Parkinson
- Down syndroom
Ziekte van Alzheimer
Hele langzame ziekte
- Vroeg stadium: MCI – mild cognitive impairments. Problemen met het vinden van
woorden, problemen met dagelijkse handelingen, Verminderd beoordelingsvermogen,
spullen kwijtraken, onrust/slecht slapen
- Beginstadium: Weg kwijt zijn, datum/dag vergeten, gedragsproblemen, verandering van
karakter
- Midstadium: Herkennen familie en vrienden soms niet, niet kunnen omgaan met nieuwe
situaties moeite met complexe, opeenvolgende handelingen. Soms hallucinaties en
waanideeën
- Eindstadium: Patiënten kunnen niet meer communiceren, liggen in bed, hebben volledige
verzorging nodig. Hersenen zijn zwaar aangetast
Belangrijke aspecten van de pathofysiologie
- Neurofibilary tangles: in de cellen (Tau)
- Amyloid-beta plaques: buiten de cellen
- Neuro nal degradation: atrofie, veel massa verlies
Tau
Tangles zijn hyper gefosforyleerd Tau.
Tau bindt aan microtubels in het brein,
en zorgt ervoor dat de microtubules
stabiel blijven. Wanneer Tau
gefosforyleerd is kan het niet meer aan
microtubules binden, hierdoor zijn de
microtubules minder stabiel en vallen
uit elkaar. Het losse Tau gaat nu aan
zichzelf binden. Het uit elkaar vallen
van microtubules leidt tot stop transport
en uiteindelijk het uit elkaar vallen van
cellen.
, Tau tangles komt ook voor bij dieren die in winterslaap gaan. Winterslaap is omkeerbaar, de Tau
tangles verdwijnen weer. Hyperfosforylatie van tau kan je dus terugdraaien in dieren die in
winterslaap gaan, eventueel kan dit ook in mensen met Alzeimer.
Mutaties in Tau veroorzaken frontotemporale dementie (FTD). Dit is een hele agressieve vorm
van dementie, begint vaak op vroege leeftijd Er zijn 3 varianten: gedrag, beweging en taal
varianten. In deze vorm van dementie komen geen amyloid beta plaques voor.
Amyloid beta
Amyloid beta is afkomstig van amyloid percursor protein (APP) gen. Dit ligt op chromosoom 21,
dit is waar mensen met het syndroom van Down er 3 hebben en dit verklaart dus waarom zij
leiden aan Alzheimer. In patienten met Down is er overexpressie van APP en dus meer amyloid
beta.
