Samenvatting Medische theorie 1.4

Medisch theorie 1.4

Hoorcollege 1 wondgenezing algemeen
 De verschillende fasen van de wondgenezing te beschrijven en de rol van verschillende celtypen
hierin

Fasen bij wondgenezing van partial thickness wonden:
1. Ontsteking
2. Proliferatie van epitheel: re-epithelialisatie
3. Migratie/resurfacing: basaal cellen migreren vanuit de wondranden via het vochtige milieu
door het wondbed
Fasen van full thickness wonden:
1. Hemostase
2. Onstekingsfase
3. Proliferatiefase= fibroblastenfase
4. Rijpingsfase=maturatiefase=remodelleringsfase




Fase 1: Hemostase
 Vasoconstrictiem= vaatvernauwing
 Vorming van de trombocytenprop
 Bloedstollig (coagulatie): omzetting van fibrinogeen in fibrine
 Uit de bloedplaatjes komen cytokines van groeifactoren vrij
> Cytokines: stoffen uit de vernietigde cellen veroorzaken vaatverwijding.
 Deze zijn essentieel voor de wondgenezing: daarom is bloeding zo nuttig voor de wondgenezing
Fase 2: Ontsteking
 Binnen 1 uur komen de neutrofiele granulocyten: ze demineren de eerste 3 dagen
 Functie is fagocyte van bacteriën en debris
 Dan komen de macrofagen (geactiveerde monocyten)
-> functie macrofagen:
De grote regelaars van de wondgenezing
Fagocyteren dode cellen en bacteriën
Breken beschadigd weefsel af
Productie NO: dit heeft een antimicrobieel effect
Productie enzymen (collagenase en elastase) om dood weefsel af te breken
Productie groeifactoren voor bevordering angiogenese, fibroblastenproliferatie en
collageensynthese

, Dit leidt tot de proliferatiefase

Fase 3: proliferatie = fibroblastenfase
Verloren gegaan weefsel wordt vervangen dmv:
- fibroplasie = vorming van bindweefsel: cellen vezels en grondsubstantie
- angioneogenesis
- re-epithelialisatie
 Magrofagen stimuleren dit
 Het nieuwe weefsel heet granulatieweefsel: korrelig, glanzend, donkerrood
 Granulatieweefsel bevat:
- macrofagen, fibroblasten
- collageen, elastine
- zeer kleine bloedvaatjes
- grondsubstantie: proteoglycanen
• als het granulatieweefsel het niveau vd stratum basale bereikt, dan kunnen epitheelcellen
vanuit de wondrand het granulatieweefsel bedekken
• vanuit de randen vindt ook de diktegroei vd epidermis
• in deze fase nog weinig verankering en snel ontstaan van blaren
Fase 4: maturatiefase
• het granulatieweefsel dat de dermis heeft vervangen moet uitrijpen tot een soepel litteken
• uitrijpen oiv van macrofagen en fibroblasten die zorgen voor de vorming van bloedvaatjes en
type I collageen
• kan 0.5-2 jaar duren
• een wond is pas geheel genezen na repigmentatie

Werkcollege 1 wonden en wondgenezing, classificatie, geneesmiddelen bij wonden
 Verschillende soorten wonden en hun specifieke
oorzaken te beschrijven

Soorten wonden:
 Partial thickness wonden:
Epidermis en bovenste stuk dermis kapot: bv
schaafwonden en blaren

 Full thickness wonden:
Epidermis, dermis en dieper gelegen weefsel,
haarfollikels, talg- en zweetklieren kapot; bv: 3e
graads brandwonden, wonden na chirurgie


 Onderscheid te maken in de genezing van full thickness en partial thickness wonden

Genezing van partial thickness wonden:
Vindt plaats door middel van regeneratie vanuit epidermale cellen

Genezing van full thickness wonden:
Vindt plaats door middel van reparatie


 Onderscheid te maken in primaire en secundaire wondgenezing
 Primaire wondgenezing: dit is een zuivere wond zonder necrose, zonder contaminatie. Hier
zijn geen factoren die de genezing beinvloed. Een chirurgisch gesloten wond

 Secundaire wondgenezing: ;iddle; wond niet direct gesloten kan worden

 De factoren beschrijven die de wondgenezing beïnvloeden

, • Leeftijd
• Lokalisatie
• Grootte
• Diepte
• Corpora aliena (bijv. Splinter)
• Ontstaanswijze

• De motivatie van de patiënt
• Lichamelijke conditie
• Locatie van de wond
• Voeding
• Medicijnen
• Circulatie en zuurstofvoorziening
• Pijn ( VAS)
• Infectie
• Obesitas / leeftijd
• Onderliggend lijden


 Het belang van een vochtige wondgenezing beschrijven en onderbouwen
Cellen functioneren beter in vochtig milieu, hierdoor geneest de wond dus sneller.


 Het WCS classificatiesysteem van wonden beschrijven en toepassen
WCS Woundcare Consultant Society kenniscentrum wondzorg
• Zwart-geel-rood model
• Mechanische wonden
• Doel lokale wondbehandeling
• Niet brandwonden, oncologische ulcera toepasbaar
Door observatie vaststellen in welke fase wond zich bevindt
Door ;iddle van wondclassificatie kan men structuur brengen door in het complexe geheel wonden
die in de praktijk worden aangetroffen


 Het TIME concept bij de classificatie van wonden te
beschrijven
Inplaats van WCS model kan TIME ook als hulpmiddel dienen
om het doel voor de wondzorg vast te stellen.
De 4 letter staan voor de factoren die de wondgenezing
kunnen belemmeren.
T weefsel
I infectie
M maceratie of uitdroging ; vocht balans
E wondranden
Vochtig wondmilieu toelichten


 Oorzaken, voorkeursplaatsen, verschillende vormen van
classificaties/stadiering, verschijnselen, risicoscore,
preventieve maatregelen van decubitus te beschrijven

Decubitus = doorligplek

Oorzaken:
- Uitwendige factoren: wordt veroorzaakt door druk, schuif en of wrijfkrachten dit zijn risicofactoren.
Immobiliteit en inactiviteit zijn ook risicofactoren.

Oudere mensen hebben er meer kans op. -> omdat: op oudere leeftijd neemt het aantal bloedvaatjes
per oppervlakte huid af, door druk beschadigen de vaten die de weefsel voorzien van zuurstof &