Plichtenleer - Voorbeeldexamenvragen 2020-2021
1. Artikel 458 S.W. voorziet in een verbodsbepaling om geheimen die je in het kader van je beroep
zijn toevertrouwd, kenbaar te maken. Er zijn uitzonderingen ingebouwd wat betreft zwijgplicht.
VRAAG : ‘Wanneer mag je geheimen in het kader van de beroep zijn toevertrouwd toch kenbaar
maken? (geen van de betrokkenen verkeert in gevaar).
• Bij het afleggen van een getuigenis in de rechtbank of parlementaire onderzoekscommissie
• Wanneer de wet (of decreet of ordonnantie) het verplicht of toelaat
2. Bij toepassing van artikel 458 bis S.W. is het in bepaalde omstandigheden toegelaten om het
beroepsgeheim te schenden. VRAAG: Geef aan onder welke voorwaarden de mogelijkheid van
melding bestaat.
Het gaat om de mededeling van misdrijven, aan de Procureur des konings, door de zorgverstrekker,
mits de volgende voorwaarden vervuld zijn:
• Er bestaat een ernstig en dreigend gevaar voor de psychische of fysieke
• Integriteit van de betrokkene
• Hij kan deze integriteit zelf of met de hulp van anderen niet beschermen
3. Wat zijn de basisvereisten om tot aansprakelijkheid te besluiten?
• Er is een fout begaan
• Er is schade berokkend
• Er bestaat een causaal verband tussen beide
4. Wanneer is er sprake van een fout?
• Als een wet of reglementaire norm werd overtreden
• Als de zorgvuldigheidsnorm werd geschonden (toetsing: bonus pater familias)
• Als er misbruik van het recht werd gemaakt (rechtsmisbruik)
5. Aan welke norm wordt een bepaalde gedraging getoetst om te beoordelen of deze beantwoordt
aan de zorgvuldigheidsnorm ?
De “goede huisvader” (bonus pater familias) en bij uitbreiding ook: de goede kinesitherapeut, arts,
verpleegkundige, enzovoort. Het gaat dus niet om de gemiddelde, maar om de goede huisvader!
De goede huisvader of bonus pater familias wordt steeds in dezelfde omstandigheden geplaatst.
Voorbeeld: chirurg bij ongeval op autostrade. Een goede chirurg zou in deze situatie de patiënt
ook niet persee hebben kunnen redden want dit is een andere situatie dan in het operatiekwartier.
Je moet dus steeds iemand plaatsen in dezelfde omstandigheden: hier dus op de knieën op de
autostrade, in het donker, met een beperkte set van materiaal. Er was dus geen sprake van fout.
6. Geef vier wetten met een duidelijk ethische inslag.
• Abortuswet
• Embryowet (beperkingen: bv. verbod op geslachtsselectie en chimaeren)
• Experimentenwet (extra vraag: indeling van experimenten: zie vraag 8)
• Euthanasiewet
1
1. Artikel 458 S.W. voorziet in een verbodsbepaling om geheimen die je in het kader van je beroep
zijn toevertrouwd, kenbaar te maken. Er zijn uitzonderingen ingebouwd wat betreft zwijgplicht.
VRAAG : ‘Wanneer mag je geheimen in het kader van de beroep zijn toevertrouwd toch kenbaar
maken? (geen van de betrokkenen verkeert in gevaar).
• Bij het afleggen van een getuigenis in de rechtbank of parlementaire onderzoekscommissie
• Wanneer de wet (of decreet of ordonnantie) het verplicht of toelaat
2. Bij toepassing van artikel 458 bis S.W. is het in bepaalde omstandigheden toegelaten om het
beroepsgeheim te schenden. VRAAG: Geef aan onder welke voorwaarden de mogelijkheid van
melding bestaat.
Het gaat om de mededeling van misdrijven, aan de Procureur des konings, door de zorgverstrekker,
mits de volgende voorwaarden vervuld zijn:
• Er bestaat een ernstig en dreigend gevaar voor de psychische of fysieke
• Integriteit van de betrokkene
• Hij kan deze integriteit zelf of met de hulp van anderen niet beschermen
3. Wat zijn de basisvereisten om tot aansprakelijkheid te besluiten?
• Er is een fout begaan
• Er is schade berokkend
• Er bestaat een causaal verband tussen beide
4. Wanneer is er sprake van een fout?
• Als een wet of reglementaire norm werd overtreden
• Als de zorgvuldigheidsnorm werd geschonden (toetsing: bonus pater familias)
• Als er misbruik van het recht werd gemaakt (rechtsmisbruik)
5. Aan welke norm wordt een bepaalde gedraging getoetst om te beoordelen of deze beantwoordt
aan de zorgvuldigheidsnorm ?
De “goede huisvader” (bonus pater familias) en bij uitbreiding ook: de goede kinesitherapeut, arts,
verpleegkundige, enzovoort. Het gaat dus niet om de gemiddelde, maar om de goede huisvader!
De goede huisvader of bonus pater familias wordt steeds in dezelfde omstandigheden geplaatst.
Voorbeeld: chirurg bij ongeval op autostrade. Een goede chirurg zou in deze situatie de patiënt
ook niet persee hebben kunnen redden want dit is een andere situatie dan in het operatiekwartier.
Je moet dus steeds iemand plaatsen in dezelfde omstandigheden: hier dus op de knieën op de
autostrade, in het donker, met een beperkte set van materiaal. Er was dus geen sprake van fout.
6. Geef vier wetten met een duidelijk ethische inslag.
• Abortuswet
• Embryowet (beperkingen: bv. verbod op geslachtsselectie en chimaeren)
• Experimentenwet (extra vraag: indeling van experimenten: zie vraag 8)
• Euthanasiewet
1
