Samenvatting neuropsychologie
Inhoud
Samenvatting neuropsychologie............................................................................................................1
Hoofdstuk 3: organisatie van het zenuwstelsel......................................................................................4
3.1 neuroanatomy: je weg vinden in het brein...................................................................................4
3.2 overzicht van het zenuwstelsel: structuren en functies................................................................4
Ondersteuning en bescherming.....................................................................................................4
3.3 ontwikkeling van het zenuwstelsel...............................................................................................5
3.4 het ruggengraat............................................................................................................................6
3.5 de hersenstam..............................................................................................................................6
3.6 De voorhersenen..........................................................................................................................7
3.7 het gekruisde brein.......................................................................................................................8
Hoofdstuk 4: de structuur en electrische activiteit van neuronen..........................................................8
4.1 de structuur van neuronen...........................................................................................................8
4.2 de elektrische activiteit van neuronen........................................................................................10
4.3 een bericht sturen via een axon.................................................................................................10
4.4 hoe neuronen informatie integreren..........................................................................................11
5: communicatie tussen neuronen.......................................................................................................11
5.1 De ontdekking van neurotransmitters:.......................................................................................11
5.2 de structuur van synapsen..........................................................................................................11
5.3 neurotransmissie in vier stappen................................................................................................12
5.4 typen synapsen...........................................................................................................................12
5.5 variaties van neurotransmitters..................................................................................................12
5.6 exiterende en inhiberende receptoren.......................................................................................13
5.7 neurotransmitter activeringssystemen en gedrag......................................................................13
Hoofdstuk 10: de principes van neocorticaal functioneren..................................................................14
10.1 de hiërarchie van functioneren van ruggengraat naar cortex...................................................14
10.2 de structuur van de cortex........................................................................................................15
10.3 functionele organisatie van de cortex.......................................................................................16
11 cerebrale asymmetrie......................................................................................................................16
11.1 anatomische asymmetrie.........................................................................................................16
12 variaties in cerebrale asymmetrie...................................................................................................17
12.1 links- of rechtshandig zijn en functionele asymmetrie.............................................................17
12.2 sekse verschillen in hersenorganisatie.....................................................................................17
, 12.3 omgevingseffecten op asymmetrie...........................................................................................19
H13 occipitaalkwab..............................................................................................................................19
13.1 anatomie van de occipitaalkwab..............................................................................................19
13.2 een theorie van het functioneren van de occipitaalkwab.........................................................19
13.3 aandoeningen aan visuele paden.............................................................................................20
13.4 ziektes aan corticaal functioneren............................................................................................20
13.5 visual agnosia............................................................................................................................21
H14 de pariëtaalkwab...........................................................................................................................21
14.1 anatomie van de pariëtaalkwab...............................................................................................21
14.2 functioneren van de pariëtaalkwab..........................................................................................21
14.3 somatosensorische symptomen van pariëtaal laesies..............................................................22
14.4 symptomen van posterior pariëtale schade.............................................................................23
14.5 belangrijke symptomen en hun beoordeling............................................................................24
H15 temporaalkwab.............................................................................................................................24
15.1 anatomie...................................................................................................................................24
15.2 thoerie van het functioneren van de temporaalkwab..............................................................24
15.3 symptomen van schade aan de temporaalkwab......................................................................26
15.4 klinisch neuropsychologische beoordeling van temporaalkwab schade...................................26
H16 de fronaalkwab.............................................................................................................................26
16.1 anatomie...................................................................................................................................26
16.2 functioneren van de frontaalkwab...........................................................................................27
16.3 symptomen van letsel aan de frontaalkwab.............................................................................27
16.4 intelligentie en de frontaalkwab...............................................................................................28
16.5 frontaalkwab functioneren afbeelden......................................................................................28
16.6 ziektes betrokken bij de frontaalkwab......................................................................................28
H18 leren en geheugen........................................................................................................................29
18.1 leren, geheugen en amnesie.....................................................................................................29
18.2 expliciet lange termijngeheugen...............................................................................................30
18.3 impliciet lange termijn geheugen.............................................................................................30
18.4 longe termijn emotioneel geheugen........................................................................................31
18.5 korte termijngeheugen.............................................................................................................31
18.6 neurologische ziektes en lange termijngeheugen.....................................................................32
18.7 speciale geheugen vaardigheden..............................................................................................32
H19 taal................................................................................................................................................32
19.1 wat is taal?................................................................................................................................32
19.2 zoeken naar de basis van taal...................................................................................................33
, 19.3 locatie van taal in de hersenen.................................................................................................33
19.4 taalverstoringen........................................................................................................................34
19.5 localisatie van laesies bij afasie.................................................................................................35
19.6 neuropsychologische assessment van afasie............................................................................36
H20 emotie en het sociale brein...........................................................................................................37
20.1 de natuur van emotie...............................................................................................................37
20.2 historische visies.......................................................................................................................37
20.3 kandidaat structuren in emotioneel gedrag.............................................................................37
20.4 neurpsychologische theorieën van emotie...............................................................................38
20.5 asymmetrie in emotionele verwerking.....................................................................................38
20.6 het sociale brein en sociale cognitie.........................................................................................39
H22 aandacht en bewustzijn................................................................................................................39
22.1 de definitie van aandacht en bewustzijn..................................................................................39
22.2 aandacht...................................................................................................................................39
22.3 inattentie..................................................................................................................................41
22.4 bewustzijn.................................................................................................................................41
Hoofdstuk 3: organisatie van het zenuwstelsel......................................................................................3
Hoofdstuk 4: de structuur en electrische activiteit van neuronen.........................................................6
5: communicatie tussen neuronen.........................................................................................................9
Hoofdstuk 10: de principes van neocorticaal functioneren..................................................................12
11 cerebrale asymmetrie......................................................................................................................14
12 variaties in cerebrale asymmetrie...................................................................................................14
H13 occipitaalkwab..............................................................................................................................17
H14 de pariëtaalkwab..........................................................................................................................19
H15 temporaalkwab.............................................................................................................................22
H16 de fronaalkwab.............................................................................................................................24
H18 leren en geheugen........................................................................................................................27
H19 taal................................................................................................................................................30
H20 emotie en het sociale brein...........................................................................................................35
H22 aandacht en bewustzijn................................................................................................................37
, Hoofdstuk 3: organisatie van het zenuwstelsel
Nuclei: lagen en clusters waarin neuronen georganiseerd zijn in de cortex. Nuclei hebben specifieke
functies bij het mediëren van gedrag.
Tracts: gescheiden paden van neuronen.
Iedereens hersenen zijn verschillend, daarom is gedrag verschillend. Het brein is plastisch en
ondergaat dus veranderingen gedurende iemands leven.
3.1 neuroanatomy: je weg vinden in het brein
Je kan op drie manieren de locatie in de hersenen beschrijven:
- Hersenstructuren beschrijven georiënteerd aan het hoofd ten opzichte van andere
lichaamsdelen.
- Je kunt hersenstructuren ook beschrijven gerelateerd aan het gezicht.
- Derde manier is de richting van een doorsnede van het brein. Dit kan coronal (een
vooraanzicht), horizontaal (bovenaanzicht) en sgittaal (een midden aanzicht).
Ipsilateraal: structuren die op dezelfde hersenhelft liggen
Contralateraal: als de structuren aan tegengestelde kant liggen van elkaar zijn ze controlateraal naar
elkaar.
Bilateraal: Als de structuur in elke hemisfeer ligt (bijna allemaal)
Proximaal: structuren die dicht bij elkaar liggen.
Distaal: als structuren ver van elkaar liggen.
Afferent: beweging naar het brein toe
Efferent: beweging weg van het brein.
3.2 overzicht van het zenuwstelsel: structuren en functies
Centraal zenuwstelsel (CZ) bestaat uit het brein en de ruggengraat.
Het perifeer zenuwstelsel heeft twee verdelingen:
- Het somatische zenuwstelsel: input en output naar het centraal zenuwstelsel. Bijvoorbeeld
gehoor, pijn, temperatuur, aanrakingen etc. je hebt ruggengraat zenusen en hersenzenuwen.
- Het atonome zenuwstelsel: controleert het functioneren van de interne organen van het
lichaam.
Parasympatisch: kalmerend
Sympatisch: activerend.
Blz 57 voor plaatje
Ondersteuning en bescherming
1. Schedel en andere botten beschermen de hersenen en ruggengraat.
2. Drie lagenset van membranen (hersenvliezen). Dura mater (buitenste) is een harde losse zak
er omheen. Het arachnoid membraan is een dunne laag die de breincontouren volgt. En de
pia mater een middelmatig harde laag.
Inhoud
Samenvatting neuropsychologie............................................................................................................1
Hoofdstuk 3: organisatie van het zenuwstelsel......................................................................................4
3.1 neuroanatomy: je weg vinden in het brein...................................................................................4
3.2 overzicht van het zenuwstelsel: structuren en functies................................................................4
Ondersteuning en bescherming.....................................................................................................4
3.3 ontwikkeling van het zenuwstelsel...............................................................................................5
3.4 het ruggengraat............................................................................................................................6
3.5 de hersenstam..............................................................................................................................6
3.6 De voorhersenen..........................................................................................................................7
3.7 het gekruisde brein.......................................................................................................................8
Hoofdstuk 4: de structuur en electrische activiteit van neuronen..........................................................8
4.1 de structuur van neuronen...........................................................................................................8
4.2 de elektrische activiteit van neuronen........................................................................................10
4.3 een bericht sturen via een axon.................................................................................................10
4.4 hoe neuronen informatie integreren..........................................................................................11
5: communicatie tussen neuronen.......................................................................................................11
5.1 De ontdekking van neurotransmitters:.......................................................................................11
5.2 de structuur van synapsen..........................................................................................................11
5.3 neurotransmissie in vier stappen................................................................................................12
5.4 typen synapsen...........................................................................................................................12
5.5 variaties van neurotransmitters..................................................................................................12
5.6 exiterende en inhiberende receptoren.......................................................................................13
5.7 neurotransmitter activeringssystemen en gedrag......................................................................13
Hoofdstuk 10: de principes van neocorticaal functioneren..................................................................14
10.1 de hiërarchie van functioneren van ruggengraat naar cortex...................................................14
10.2 de structuur van de cortex........................................................................................................15
10.3 functionele organisatie van de cortex.......................................................................................16
11 cerebrale asymmetrie......................................................................................................................16
11.1 anatomische asymmetrie.........................................................................................................16
12 variaties in cerebrale asymmetrie...................................................................................................17
12.1 links- of rechtshandig zijn en functionele asymmetrie.............................................................17
12.2 sekse verschillen in hersenorganisatie.....................................................................................17
, 12.3 omgevingseffecten op asymmetrie...........................................................................................19
H13 occipitaalkwab..............................................................................................................................19
13.1 anatomie van de occipitaalkwab..............................................................................................19
13.2 een theorie van het functioneren van de occipitaalkwab.........................................................19
13.3 aandoeningen aan visuele paden.............................................................................................20
13.4 ziektes aan corticaal functioneren............................................................................................20
13.5 visual agnosia............................................................................................................................21
H14 de pariëtaalkwab...........................................................................................................................21
14.1 anatomie van de pariëtaalkwab...............................................................................................21
14.2 functioneren van de pariëtaalkwab..........................................................................................21
14.3 somatosensorische symptomen van pariëtaal laesies..............................................................22
14.4 symptomen van posterior pariëtale schade.............................................................................23
14.5 belangrijke symptomen en hun beoordeling............................................................................24
H15 temporaalkwab.............................................................................................................................24
15.1 anatomie...................................................................................................................................24
15.2 thoerie van het functioneren van de temporaalkwab..............................................................24
15.3 symptomen van schade aan de temporaalkwab......................................................................26
15.4 klinisch neuropsychologische beoordeling van temporaalkwab schade...................................26
H16 de fronaalkwab.............................................................................................................................26
16.1 anatomie...................................................................................................................................26
16.2 functioneren van de frontaalkwab...........................................................................................27
16.3 symptomen van letsel aan de frontaalkwab.............................................................................27
16.4 intelligentie en de frontaalkwab...............................................................................................28
16.5 frontaalkwab functioneren afbeelden......................................................................................28
16.6 ziektes betrokken bij de frontaalkwab......................................................................................28
H18 leren en geheugen........................................................................................................................29
18.1 leren, geheugen en amnesie.....................................................................................................29
18.2 expliciet lange termijngeheugen...............................................................................................30
18.3 impliciet lange termijn geheugen.............................................................................................30
18.4 longe termijn emotioneel geheugen........................................................................................31
18.5 korte termijngeheugen.............................................................................................................31
18.6 neurologische ziektes en lange termijngeheugen.....................................................................32
18.7 speciale geheugen vaardigheden..............................................................................................32
H19 taal................................................................................................................................................32
19.1 wat is taal?................................................................................................................................32
19.2 zoeken naar de basis van taal...................................................................................................33
, 19.3 locatie van taal in de hersenen.................................................................................................33
19.4 taalverstoringen........................................................................................................................34
19.5 localisatie van laesies bij afasie.................................................................................................35
19.6 neuropsychologische assessment van afasie............................................................................36
H20 emotie en het sociale brein...........................................................................................................37
20.1 de natuur van emotie...............................................................................................................37
20.2 historische visies.......................................................................................................................37
20.3 kandidaat structuren in emotioneel gedrag.............................................................................37
20.4 neurpsychologische theorieën van emotie...............................................................................38
20.5 asymmetrie in emotionele verwerking.....................................................................................38
20.6 het sociale brein en sociale cognitie.........................................................................................39
H22 aandacht en bewustzijn................................................................................................................39
22.1 de definitie van aandacht en bewustzijn..................................................................................39
22.2 aandacht...................................................................................................................................39
22.3 inattentie..................................................................................................................................41
22.4 bewustzijn.................................................................................................................................41
Hoofdstuk 3: organisatie van het zenuwstelsel......................................................................................3
Hoofdstuk 4: de structuur en electrische activiteit van neuronen.........................................................6
5: communicatie tussen neuronen.........................................................................................................9
Hoofdstuk 10: de principes van neocorticaal functioneren..................................................................12
11 cerebrale asymmetrie......................................................................................................................14
12 variaties in cerebrale asymmetrie...................................................................................................14
H13 occipitaalkwab..............................................................................................................................17
H14 de pariëtaalkwab..........................................................................................................................19
H15 temporaalkwab.............................................................................................................................22
H16 de fronaalkwab.............................................................................................................................24
H18 leren en geheugen........................................................................................................................27
H19 taal................................................................................................................................................30
H20 emotie en het sociale brein...........................................................................................................35
H22 aandacht en bewustzijn................................................................................................................37
, Hoofdstuk 3: organisatie van het zenuwstelsel
Nuclei: lagen en clusters waarin neuronen georganiseerd zijn in de cortex. Nuclei hebben specifieke
functies bij het mediëren van gedrag.
Tracts: gescheiden paden van neuronen.
Iedereens hersenen zijn verschillend, daarom is gedrag verschillend. Het brein is plastisch en
ondergaat dus veranderingen gedurende iemands leven.
3.1 neuroanatomy: je weg vinden in het brein
Je kan op drie manieren de locatie in de hersenen beschrijven:
- Hersenstructuren beschrijven georiënteerd aan het hoofd ten opzichte van andere
lichaamsdelen.
- Je kunt hersenstructuren ook beschrijven gerelateerd aan het gezicht.
- Derde manier is de richting van een doorsnede van het brein. Dit kan coronal (een
vooraanzicht), horizontaal (bovenaanzicht) en sgittaal (een midden aanzicht).
Ipsilateraal: structuren die op dezelfde hersenhelft liggen
Contralateraal: als de structuren aan tegengestelde kant liggen van elkaar zijn ze controlateraal naar
elkaar.
Bilateraal: Als de structuur in elke hemisfeer ligt (bijna allemaal)
Proximaal: structuren die dicht bij elkaar liggen.
Distaal: als structuren ver van elkaar liggen.
Afferent: beweging naar het brein toe
Efferent: beweging weg van het brein.
3.2 overzicht van het zenuwstelsel: structuren en functies
Centraal zenuwstelsel (CZ) bestaat uit het brein en de ruggengraat.
Het perifeer zenuwstelsel heeft twee verdelingen:
- Het somatische zenuwstelsel: input en output naar het centraal zenuwstelsel. Bijvoorbeeld
gehoor, pijn, temperatuur, aanrakingen etc. je hebt ruggengraat zenusen en hersenzenuwen.
- Het atonome zenuwstelsel: controleert het functioneren van de interne organen van het
lichaam.
Parasympatisch: kalmerend
Sympatisch: activerend.
Blz 57 voor plaatje
Ondersteuning en bescherming
1. Schedel en andere botten beschermen de hersenen en ruggengraat.
2. Drie lagenset van membranen (hersenvliezen). Dura mater (buitenste) is een harde losse zak
er omheen. Het arachnoid membraan is een dunne laag die de breincontouren volgt. En de
pia mater een middelmatig harde laag.
