UITWERKING TOETSMATRIJS
FORENSISCHE PSYCHOPATHOLOGIE, WERKEN IN GEDWONGEN KADER
WEEK 1: INLEIDING FORENSISCHE PSYCHIATRIE EN PSYCHOPATHOLOGIE
FPR: Hoofdstuk 1, 21, 22, 24 en 26
WIGK: Hoofdstuk 18
DE STUDENT KAN DE KERNBEGRIPPEN UIT DE FORENSISCHE PSYCHIATRIE EN
PSYCHOPATHOLOGIE UITLEGGEN: DIAGNOSE, PSYCHISCHE STOORNISSEN,
PSYCHOPATHOLOGIE EN FORENSISCHE PSYCHIATRIE
DIAGNOSE
Het doel van psychiatrische diagnostiek is:
1. Het vaststellen of er sprake is van een stoornis;
2. Zo ja, welke stoornis;
3. Wat de mogelijke oorzaken zijn;
4. Wat de aangewezen behandeling is
Een psychiatrische diagnose heeft als doel het verklaren en begrijpen van de toestand van de
betrokkene om een doeltreffende behandeling te kunnen kiezen. De belangrijke aspecten zijn hierbij
de symptomen in hun samenhang en ontwikkeling, lichamelijke/psychische/sociale oorzaken van de
aandoening en de sterke/zwakke kanten van de persoonlijkheid. Ook is het van belang dat de huidige
omstandigheden en het gedrag van de betrokkene en naasten een functie kunnen hebben in het in
stand houden van de symptomen, maar ook bij het oplossen van de problemen. Er zijn 2 typen
diagnoses te onderscheiden:
- Syndroomdiagnose: ook wel descriptieve diagnose. Deze diagnose is alleen beschrijvend en
geeft geen informatie over de redenen en mechanismen van ontstaan.
- Structuurdiagnose: ook wel de diagnostische formulering genoemd. Deze diagnose beschrijft
behalve de symptomen ook waardoor het syndroom ontstaan is.
De structuurdiagnose gaat in op de somatische, de psychologische en de sociale oorzaken. Daarom
spreekt men wel van het biopsychosociale model. Er wordt hierbij aandacht besteed aan:
Factoren die iemand kwetsbaar maken (= predisponerende factoren)
Factoren die de stoornis uitlokken (= precipiterende factoren)
Factoren die de stoornis onderhouden of versterken (= onderhoudende factoren)
Psychiatrische stoornis: Een stoornis in de cognitieve, affectieve en/of conatieve functies, die
gepaard gaan met significante lijdensdruk of beperkingen in het sociaal functioneren.
,FORENSISCHE PSYCHIATRIE
Alles waar psychiatrie het recht raakt
Strafrecht; civiel recht; familierecht; jeugdrecht
Verschil met reguliere GGZ
Gedwongen zorg
- Complex fenomeen, kan in Nederland niet zomaar
- WvGGZ (WzD)
- Zorgmachtiging van de rechter
- Crisismaatregel vanuit de burgermeester
Forensische zorg: Herinrichting van zorg in strafrechtelijk kader
Bestaat uit drie zuilen:
1. Gevangeniswezen (PPC)
2. TBS
3. (overige) Forensische GGZ (ambulant, FPA, FPK)
Externe rechtpositie: regels over het kader van de vrijheidsbeneming; wanneer kan het, hoe lang kan
het en hoe eindigt het?
Interne rechtspositie: regels hoe er met betrokkene moet worden omgegaan; welke rechten heeft
een persoon tijdens de opsluiting?
Doelen forensisch psychiatrische zorg:
- Verminderen risicofactoren delictgedrag
- Focus op gevaar prognose en recidivekans
- Bescherming samenleving
, PSYCHOPATHOLOGIE
Psychopathologie is de studie naar abnormaal gedrag of psychische ziekten. Het is lastig om
abnormaal gedrag te onderscheiden van normaal gedrag. Tevens is het zo dat niet iedereen die een
psychische ziekte heeft hier ook daadwerkelijk last van ondervindt.
PSYCHISCHE STOORNISSEN
Een psychische stoornis is een syndroom dat gekenmerkt wordt door klinisch significante symptomen
op het gebied van de cognitieve functies, de emotieregulatie of het gedrag van een persoon: het
syndroom gaat gepaard met significante lijdensdruk en/of sociaal disfunctioneren. Een syndroom
bestaat uit een aantal symptomen die samen dienen voor te komen. Binnen de DSM worden voor
elke specifieke stoornis de criteria beschreven waaraan voldaan dient te worden, zoals het aantal en
het type symptomen en de duur dat deze aanwezig dienen te zijn.
Tegelijkertijd geldt ook dat wanneer wel wordt voldaan aan de criteria voor een DSM-stoornis, dit
niet hoeft te betekenen dat er sprake is van een ‘gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van
de geestvermogens’. Uit de jurisprudentie blijkt dat bij de beoordeling of hier sprake van is, de
rechter zich laat leiden door de vraag in welke mate hierbij het denken, voelen, willen, oordelen en
doelgericht handelen van de betrokkene worden beïnvloed.
DE STUDENT KAN DE RELATIE TUSSEN FORENSISCHE PSYCHIATRIE EN
PSYCHOPATHOLOGIE EN HET SOCIAAL AGOGISCH WERK IN HET GEDWONGEN KADER
BESCHRIJVEN
De psychische toestand wordt beoordeeld, en er wordt gekeken naar gedrag en voorkomen,
bewustzijn, waarneming, denken en geheugen, stemming en beleving.
een forensische behandelsetting is een indicatiestelling voor forensische zorg om de zorgbehoefte
en beveiligingsnoodzaak vast te stellen. Dit kan…
In een detentiesetting
Klinische zorg buiten detentiesetting
Inrichting stelselmatige daders
Verblijfszorg en ambulant
De behandeling is gericht op het verminderen van het recidiverisico managen en taxeren van
risico’s voor recidive delictgedrag is binnen alle soorten forensische zorg het kernthema. De
verschillende behandelsettingen verschillen in beveiligingsniveaus en behandelfocus.
Het verminderen van de risicofactoren en het versterken van beschermende factoren gaat aan de
hand van het What-Works model, dit is een indicatie van RNR en hierbij wordt gefocust op de
risicofactoren. Het Good-Lives-Model focust zich op de beschermende factoren. De motivatie voor de
behandeling werd beschermend.
FORENSISCHE PSYCHOPATHOLOGIE, WERKEN IN GEDWONGEN KADER
WEEK 1: INLEIDING FORENSISCHE PSYCHIATRIE EN PSYCHOPATHOLOGIE
FPR: Hoofdstuk 1, 21, 22, 24 en 26
WIGK: Hoofdstuk 18
DE STUDENT KAN DE KERNBEGRIPPEN UIT DE FORENSISCHE PSYCHIATRIE EN
PSYCHOPATHOLOGIE UITLEGGEN: DIAGNOSE, PSYCHISCHE STOORNISSEN,
PSYCHOPATHOLOGIE EN FORENSISCHE PSYCHIATRIE
DIAGNOSE
Het doel van psychiatrische diagnostiek is:
1. Het vaststellen of er sprake is van een stoornis;
2. Zo ja, welke stoornis;
3. Wat de mogelijke oorzaken zijn;
4. Wat de aangewezen behandeling is
Een psychiatrische diagnose heeft als doel het verklaren en begrijpen van de toestand van de
betrokkene om een doeltreffende behandeling te kunnen kiezen. De belangrijke aspecten zijn hierbij
de symptomen in hun samenhang en ontwikkeling, lichamelijke/psychische/sociale oorzaken van de
aandoening en de sterke/zwakke kanten van de persoonlijkheid. Ook is het van belang dat de huidige
omstandigheden en het gedrag van de betrokkene en naasten een functie kunnen hebben in het in
stand houden van de symptomen, maar ook bij het oplossen van de problemen. Er zijn 2 typen
diagnoses te onderscheiden:
- Syndroomdiagnose: ook wel descriptieve diagnose. Deze diagnose is alleen beschrijvend en
geeft geen informatie over de redenen en mechanismen van ontstaan.
- Structuurdiagnose: ook wel de diagnostische formulering genoemd. Deze diagnose beschrijft
behalve de symptomen ook waardoor het syndroom ontstaan is.
De structuurdiagnose gaat in op de somatische, de psychologische en de sociale oorzaken. Daarom
spreekt men wel van het biopsychosociale model. Er wordt hierbij aandacht besteed aan:
Factoren die iemand kwetsbaar maken (= predisponerende factoren)
Factoren die de stoornis uitlokken (= precipiterende factoren)
Factoren die de stoornis onderhouden of versterken (= onderhoudende factoren)
Psychiatrische stoornis: Een stoornis in de cognitieve, affectieve en/of conatieve functies, die
gepaard gaan met significante lijdensdruk of beperkingen in het sociaal functioneren.
,FORENSISCHE PSYCHIATRIE
Alles waar psychiatrie het recht raakt
Strafrecht; civiel recht; familierecht; jeugdrecht
Verschil met reguliere GGZ
Gedwongen zorg
- Complex fenomeen, kan in Nederland niet zomaar
- WvGGZ (WzD)
- Zorgmachtiging van de rechter
- Crisismaatregel vanuit de burgermeester
Forensische zorg: Herinrichting van zorg in strafrechtelijk kader
Bestaat uit drie zuilen:
1. Gevangeniswezen (PPC)
2. TBS
3. (overige) Forensische GGZ (ambulant, FPA, FPK)
Externe rechtpositie: regels over het kader van de vrijheidsbeneming; wanneer kan het, hoe lang kan
het en hoe eindigt het?
Interne rechtspositie: regels hoe er met betrokkene moet worden omgegaan; welke rechten heeft
een persoon tijdens de opsluiting?
Doelen forensisch psychiatrische zorg:
- Verminderen risicofactoren delictgedrag
- Focus op gevaar prognose en recidivekans
- Bescherming samenleving
, PSYCHOPATHOLOGIE
Psychopathologie is de studie naar abnormaal gedrag of psychische ziekten. Het is lastig om
abnormaal gedrag te onderscheiden van normaal gedrag. Tevens is het zo dat niet iedereen die een
psychische ziekte heeft hier ook daadwerkelijk last van ondervindt.
PSYCHISCHE STOORNISSEN
Een psychische stoornis is een syndroom dat gekenmerkt wordt door klinisch significante symptomen
op het gebied van de cognitieve functies, de emotieregulatie of het gedrag van een persoon: het
syndroom gaat gepaard met significante lijdensdruk en/of sociaal disfunctioneren. Een syndroom
bestaat uit een aantal symptomen die samen dienen voor te komen. Binnen de DSM worden voor
elke specifieke stoornis de criteria beschreven waaraan voldaan dient te worden, zoals het aantal en
het type symptomen en de duur dat deze aanwezig dienen te zijn.
Tegelijkertijd geldt ook dat wanneer wel wordt voldaan aan de criteria voor een DSM-stoornis, dit
niet hoeft te betekenen dat er sprake is van een ‘gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van
de geestvermogens’. Uit de jurisprudentie blijkt dat bij de beoordeling of hier sprake van is, de
rechter zich laat leiden door de vraag in welke mate hierbij het denken, voelen, willen, oordelen en
doelgericht handelen van de betrokkene worden beïnvloed.
DE STUDENT KAN DE RELATIE TUSSEN FORENSISCHE PSYCHIATRIE EN
PSYCHOPATHOLOGIE EN HET SOCIAAL AGOGISCH WERK IN HET GEDWONGEN KADER
BESCHRIJVEN
De psychische toestand wordt beoordeeld, en er wordt gekeken naar gedrag en voorkomen,
bewustzijn, waarneming, denken en geheugen, stemming en beleving.
een forensische behandelsetting is een indicatiestelling voor forensische zorg om de zorgbehoefte
en beveiligingsnoodzaak vast te stellen. Dit kan…
In een detentiesetting
Klinische zorg buiten detentiesetting
Inrichting stelselmatige daders
Verblijfszorg en ambulant
De behandeling is gericht op het verminderen van het recidiverisico managen en taxeren van
risico’s voor recidive delictgedrag is binnen alle soorten forensische zorg het kernthema. De
verschillende behandelsettingen verschillen in beveiligingsniveaus en behandelfocus.
Het verminderen van de risicofactoren en het versterken van beschermende factoren gaat aan de
hand van het What-Works model, dit is een indicatie van RNR en hierbij wordt gefocust op de
risicofactoren. Het Good-Lives-Model focust zich op de beschermende factoren. De motivatie voor de
behandeling werd beschermend.
