Individuele noot
In het jaar 2013 zijn in Nederland 58 vrouwen slachtoffer geworden van doodslag.1 De
vermoedelijke dader is in de meeste gevallen de partner of ex-partner van de vrouwen. Deze
vrouwen zijn veelal in hun eigen woning met een steekwapen of door wurging om het leven
gebracht, zo ook het slachtoffer in de uitspraak die hier besproken wordt. Deze uitspraak
betreft een verdachte die op 28 april 2013 een delirium heeft gekregen. Hij hoorde stemmen
in zijn hoofd die zeiden dat de wereld zou vergaan en dat iedereen dood moest. Als gevolg
hiervan heeft hij zijn vrouw meerdere keren in de hals gestoken, waardoor zijn vrouw is
overleden. Bovendien heeft hij zijn zoon zwaar verwond door hem met zijn hoofd tegen de
ruit van een schuifpui te gooien en hem met een keukenlade tegen het hoofd te slaan.2
Zowel in eerste aanleg als in hoger beroep heeft de rechter geconcludeerd dat de strafbare
feiten in sterk verminderde mate aan de verdachte kunnen worden toegerekend. Ik ben van
mening dat de strafbare feiten volledig aan de verdachte toegerekend kunnen worden. De
kernvraag van mijn noot luidt dan ook: ‘Kunnen de gepleegde strafbare feiten door het
ontstaan van delirium in sterk verminderde mate aan de verdachte worden toegerekend of is
de verdachte volledig toerekeningsvatbaar voor de gepleegde strafbare feiten?’.
In hoger beroep heeft de rechter het verweer strekkende tot volledige
ontoerekeningsvatbaarheid verworpen. Art. 39 Sr stelt dat diegene die een feit begaat dat
hem wegens een psychische stoornis, psychogeriatrische aandoening of verstandelijke
handicap niet kan worden toegerekend, niet strafbaar is.3 Bij de schulduitsluitingsgrond
ontoerekeningsvatbaarheid wordt de invloed van de stoornis of het gebrek in de ontwikkeling
ten tijde van het begaan van het strafbare feit zo groot geacht, dat de wil van de verdachte
niet meer in vrijheid is genomen.4
1
‘Overledenen; moord en doodslag; pleeglocatie Nederland, 1996 – 2018’, Opendate.cbs.nl, (zoek op
moord en doodslag).
2
Hof ’s-Hertogenbosch 18 januari 2017, ECLI:NL: GHSHE:2017:132.
3
F.A.M. Bakker & H.J.C. van Marle, De psychiatrie in het Nederlandse recht, Deventer: Wolters
Kluwer 2020, p.79.
4
M.J. Kronenberg & B. De Wilde, Grondtrekken in het Nederlandse strafrecht, Deventer: Wolters
Kluwer 2018, p.56.
In het jaar 2013 zijn in Nederland 58 vrouwen slachtoffer geworden van doodslag.1 De
vermoedelijke dader is in de meeste gevallen de partner of ex-partner van de vrouwen. Deze
vrouwen zijn veelal in hun eigen woning met een steekwapen of door wurging om het leven
gebracht, zo ook het slachtoffer in de uitspraak die hier besproken wordt. Deze uitspraak
betreft een verdachte die op 28 april 2013 een delirium heeft gekregen. Hij hoorde stemmen
in zijn hoofd die zeiden dat de wereld zou vergaan en dat iedereen dood moest. Als gevolg
hiervan heeft hij zijn vrouw meerdere keren in de hals gestoken, waardoor zijn vrouw is
overleden. Bovendien heeft hij zijn zoon zwaar verwond door hem met zijn hoofd tegen de
ruit van een schuifpui te gooien en hem met een keukenlade tegen het hoofd te slaan.2
Zowel in eerste aanleg als in hoger beroep heeft de rechter geconcludeerd dat de strafbare
feiten in sterk verminderde mate aan de verdachte kunnen worden toegerekend. Ik ben van
mening dat de strafbare feiten volledig aan de verdachte toegerekend kunnen worden. De
kernvraag van mijn noot luidt dan ook: ‘Kunnen de gepleegde strafbare feiten door het
ontstaan van delirium in sterk verminderde mate aan de verdachte worden toegerekend of is
de verdachte volledig toerekeningsvatbaar voor de gepleegde strafbare feiten?’.
In hoger beroep heeft de rechter het verweer strekkende tot volledige
ontoerekeningsvatbaarheid verworpen. Art. 39 Sr stelt dat diegene die een feit begaat dat
hem wegens een psychische stoornis, psychogeriatrische aandoening of verstandelijke
handicap niet kan worden toegerekend, niet strafbaar is.3 Bij de schulduitsluitingsgrond
ontoerekeningsvatbaarheid wordt de invloed van de stoornis of het gebrek in de ontwikkeling
ten tijde van het begaan van het strafbare feit zo groot geacht, dat de wil van de verdachte
niet meer in vrijheid is genomen.4
1
‘Overledenen; moord en doodslag; pleeglocatie Nederland, 1996 – 2018’, Opendate.cbs.nl, (zoek op
moord en doodslag).
2
Hof ’s-Hertogenbosch 18 januari 2017, ECLI:NL: GHSHE:2017:132.
3
F.A.M. Bakker & H.J.C. van Marle, De psychiatrie in het Nederlandse recht, Deventer: Wolters
Kluwer 2020, p.79.
4
M.J. Kronenberg & B. De Wilde, Grondtrekken in het Nederlandse strafrecht, Deventer: Wolters
Kluwer 2018, p.56.
