RELIGIE
COLLEGE 1: Zingeving
1 Wat betekent zingeving?
nut
zintuig goesting
(aanvoelen; (uitkijken
contact met naar;
werkelijkheid) variabel)
drijfveer
richting/
oriëntatie zingeving (sterker
verankerd)
'iets van essentie
zin zijn' (betekenis)
samenhang
1.1 Tekst ‘There’s more to life than being happy’ ≈ Emily Smith
Victor Frankl is een psychiater die een centrum oprichtte ter preventie van suicide.
Hij ontwikkelde een eigen methodologie waarbij hij met patiënten op zoek ging naar
de zin van hun leven. Hij werd in de 2e WO opgenomen in een concentratiekamp,
maar bleef actief als psychiater. Hij stelde vast dat mensen met dezelfde condities
vroeger of later stierven. Hij merkte op dat er een verschil is tussen de snel
stervenden en de anderen: de laatsten hadden nog een ‘zin’ in het leven. Victor
Frankl overleefde het concentratiekamp omdat hij nog de ‘zin’ had om een boek te
schrijven: “Man Searching for Meaning”. Victor zegt dat geluk niet valt te bereiken,
maar is een neveneffect van andere dingen bij mensen die een bepaalde zin hebben
in het leven.
Mens zijn gaan niet over ‘mijn geluk vinden’, maar over gericht zijn op iets anders
dan jezelf. Door dit te doen, zal men uiteindelijk wel geluk vinden.
Frankl vindt het leven iets dat iets verwacht van mij. Laten zien dat mensen
onvervangbaar zijn. Frankl maakt een onderscheid tussen ‘hoe’ het leven is voor jou
en het ‘waarom’ men leeft. Het waarom is waar het leven om draait. In onze
samenleving wordt de zin van iets afgewogen t.o.v. het nut ervan, terwijl iets meer
kan hebben dan enkel ‘nut’.
1.1.1Smith’s pijlers van een zinvol leven
Smith bouwt verder op het idee van Frankl: als je wil weten waarom iemand leeft,
moet je kijken naar hun zin van het leven. Ze kwam op 4 pijlers van een zinvol
leven:
1
, Belonging = ergens bijhoren. Zinvol leven heeft iets te maken met zinvolle
relaties hebben en deze te beleven.
Purpose = bijdragen aan de wereld. Heeft te maken met Frankl die zegt
‘het leven heeft enkel zin als men niet enkel bezig is met
zichzelf, maar ook op iets gericht is buiten zichzelf’. Je bereikt
je doel door je vaardigheden in te zetten voor anderen. Een
doel geeft je iets om voor te leven.
Transcendence = zelfoverstijging. Gaat over ervaring dat iets meer is dan het
hier en nu, dan het waarneembare. Men komt op een bepaalde
manier los van het eigen, beperkte ego. In klassieke religies is
dit een heilige/ God.
Story-Telling = verhalen vertellen. Mensen die in leven een soort van
verhaallijn zien, hebben een grotere ervaring van zinvolheid.
Het verhaal dat jij jezelf vertelt over jezelf. Men kan het eigen
verhaal aanpassen, anders interpreteren, …
Smith spreekt ook over zingevingsculturen zoals Soefisme. Soefisme is een
bepaalde stroming die sterk gericht zijn op meditatie en beleven van dienstbaarheid,
liefde, … In Westerse wereld zien we zingeving als een individuele opdracht dat je
zelf moet bereiken. Er wordt rond zingeving veel doorgegeven via culturen.
1.2 Termen
Zingeving: identiteit, krachtbronnen, perspectief, relaties, oriëntatie, prioriteiten, …
Levensbeschouwing: uitgewerkte en op fundamentele uitgangspunten
berustende visie op het menselijk bestaan, een richtinggevende moraal en een
(literaire, artistieke, filosofische) traditie die als bron van zingeving fungeert.
1.2.13 definities van religie
1.2.1.1 Etymologische definitie
» re-legere (her-lezen) ≈ story-telling: door steeds meer te lezen, krijg je een
steeds diepere interpretatie van de werkelijkheid
essentialisme1: fundamentalisme; eigen interpretatie verwarren met
eigenlijke essentie van werkelijkheid
» re-ligare (her-verbinden) ≈ beloning: religie probeert mensen te helpen, om
relaties te cultiveren/ herstellen, hoe vindt men een ‘gemeenschapszin’
polarisatie: in- en uitgroep; niet iedereen hoort erbij
» re-eligere (her-kiezen) ≈ purpose: religie heeft te maken met fundamentele
keuzes
dwang: je moet je aansluiten bij bepaalde religie
De 3 dimensies van religie worden verbonden met een transcendentie. Religies
zeggen dat zij contact mogelijk maken/ dat zij een keuze mogelijk maken voor een
transscendentale werkelijkheid die anders is dan de menselijke werkelijkheid.
1
voor pijltje kan ontsporen in iets extreem na pijltje
2
, 1.2.1.2 Functionele definitie
Religie heeft 2 functies:
» road finding system: helpende weg in leven vinden
» contact met transcendentale werkelijkheid
1.2.1.3 Fundamentele elementen van religie
» Religieuze ervaringen: mensen hebben ervaring van transcendente
werkelijkheid zoals een God; ervaring van troost
» Traditie2 binnen een gemeenschap: symbolen, verhalen/ mythen,
wijsheden/ ideeën/ theorieën, rituelen, morele voorschriften, …
2
“taal”: religie biedt u een geheel van taal, woorden, symbolen dat ervoor zorgt dat je iets kan doen
met die religie
3
COLLEGE 1: Zingeving
1 Wat betekent zingeving?
nut
zintuig goesting
(aanvoelen; (uitkijken
contact met naar;
werkelijkheid) variabel)
drijfveer
richting/
oriëntatie zingeving (sterker
verankerd)
'iets van essentie
zin zijn' (betekenis)
samenhang
1.1 Tekst ‘There’s more to life than being happy’ ≈ Emily Smith
Victor Frankl is een psychiater die een centrum oprichtte ter preventie van suicide.
Hij ontwikkelde een eigen methodologie waarbij hij met patiënten op zoek ging naar
de zin van hun leven. Hij werd in de 2e WO opgenomen in een concentratiekamp,
maar bleef actief als psychiater. Hij stelde vast dat mensen met dezelfde condities
vroeger of later stierven. Hij merkte op dat er een verschil is tussen de snel
stervenden en de anderen: de laatsten hadden nog een ‘zin’ in het leven. Victor
Frankl overleefde het concentratiekamp omdat hij nog de ‘zin’ had om een boek te
schrijven: “Man Searching for Meaning”. Victor zegt dat geluk niet valt te bereiken,
maar is een neveneffect van andere dingen bij mensen die een bepaalde zin hebben
in het leven.
Mens zijn gaan niet over ‘mijn geluk vinden’, maar over gericht zijn op iets anders
dan jezelf. Door dit te doen, zal men uiteindelijk wel geluk vinden.
Frankl vindt het leven iets dat iets verwacht van mij. Laten zien dat mensen
onvervangbaar zijn. Frankl maakt een onderscheid tussen ‘hoe’ het leven is voor jou
en het ‘waarom’ men leeft. Het waarom is waar het leven om draait. In onze
samenleving wordt de zin van iets afgewogen t.o.v. het nut ervan, terwijl iets meer
kan hebben dan enkel ‘nut’.
1.1.1Smith’s pijlers van een zinvol leven
Smith bouwt verder op het idee van Frankl: als je wil weten waarom iemand leeft,
moet je kijken naar hun zin van het leven. Ze kwam op 4 pijlers van een zinvol
leven:
1
, Belonging = ergens bijhoren. Zinvol leven heeft iets te maken met zinvolle
relaties hebben en deze te beleven.
Purpose = bijdragen aan de wereld. Heeft te maken met Frankl die zegt
‘het leven heeft enkel zin als men niet enkel bezig is met
zichzelf, maar ook op iets gericht is buiten zichzelf’. Je bereikt
je doel door je vaardigheden in te zetten voor anderen. Een
doel geeft je iets om voor te leven.
Transcendence = zelfoverstijging. Gaat over ervaring dat iets meer is dan het
hier en nu, dan het waarneembare. Men komt op een bepaalde
manier los van het eigen, beperkte ego. In klassieke religies is
dit een heilige/ God.
Story-Telling = verhalen vertellen. Mensen die in leven een soort van
verhaallijn zien, hebben een grotere ervaring van zinvolheid.
Het verhaal dat jij jezelf vertelt over jezelf. Men kan het eigen
verhaal aanpassen, anders interpreteren, …
Smith spreekt ook over zingevingsculturen zoals Soefisme. Soefisme is een
bepaalde stroming die sterk gericht zijn op meditatie en beleven van dienstbaarheid,
liefde, … In Westerse wereld zien we zingeving als een individuele opdracht dat je
zelf moet bereiken. Er wordt rond zingeving veel doorgegeven via culturen.
1.2 Termen
Zingeving: identiteit, krachtbronnen, perspectief, relaties, oriëntatie, prioriteiten, …
Levensbeschouwing: uitgewerkte en op fundamentele uitgangspunten
berustende visie op het menselijk bestaan, een richtinggevende moraal en een
(literaire, artistieke, filosofische) traditie die als bron van zingeving fungeert.
1.2.13 definities van religie
1.2.1.1 Etymologische definitie
» re-legere (her-lezen) ≈ story-telling: door steeds meer te lezen, krijg je een
steeds diepere interpretatie van de werkelijkheid
essentialisme1: fundamentalisme; eigen interpretatie verwarren met
eigenlijke essentie van werkelijkheid
» re-ligare (her-verbinden) ≈ beloning: religie probeert mensen te helpen, om
relaties te cultiveren/ herstellen, hoe vindt men een ‘gemeenschapszin’
polarisatie: in- en uitgroep; niet iedereen hoort erbij
» re-eligere (her-kiezen) ≈ purpose: religie heeft te maken met fundamentele
keuzes
dwang: je moet je aansluiten bij bepaalde religie
De 3 dimensies van religie worden verbonden met een transcendentie. Religies
zeggen dat zij contact mogelijk maken/ dat zij een keuze mogelijk maken voor een
transscendentale werkelijkheid die anders is dan de menselijke werkelijkheid.
1
voor pijltje kan ontsporen in iets extreem na pijltje
2
, 1.2.1.2 Functionele definitie
Religie heeft 2 functies:
» road finding system: helpende weg in leven vinden
» contact met transcendentale werkelijkheid
1.2.1.3 Fundamentele elementen van religie
» Religieuze ervaringen: mensen hebben ervaring van transcendente
werkelijkheid zoals een God; ervaring van troost
» Traditie2 binnen een gemeenschap: symbolen, verhalen/ mythen,
wijsheden/ ideeën/ theorieën, rituelen, morele voorschriften, …
2
“taal”: religie biedt u een geheel van taal, woorden, symbolen dat ervoor zorgt dat je iets kan doen
met die religie
3
