Verbintenissenrecht H1 t/m 12
HOOFDSTUK 1
Rechtsregels: regels zijn nodig om de maatschappij te ordenen
4 rechtsbronnen (waar recht te vinden is):
1. Wet: geschreven rechtsregel
2. Verdrag: afspraken tussen 2 of meer landen
Self-executing: geldt rechtstreeks in landen die zijn aangesloten bij het verdrag
3. Jurisprudentie: rechtspraak (uitspraken van rechters)
Arrest: uitspraak van gerechtshof of Hoge Raad
Vonnis: uitspraak van rechtbank
4. Gewoonterecht: meeste gewoontes opgenomen in wet;
Codificeren: Vastleggen van regels in de wet
Onderscheid binnen het recht:
1. Privaat – publiek
- Publiekrecht: overheid maakt gebruik van een bijzondere bevoegdheid die burgers niet
hebben (verlenen van vergunningen); overheden onderling
- Privaatrecht: alles wat geen publiekrecht is (printer kopen kan iedereen); burgers
onderling
2. Objectief – subjectief
- Objectief: al het recht in zijn algemeenheid (geschreven + ongeschreven)
- Subjectief: individueel recht dat geldt in een specifieke verhouding
3. Dwingend – aanvullend – regelend
- Aanvullend en regelend recht is 1 begrip: mag je vanaf wijken d.m.v. een overeenkomst
(vb. product thuis laten bezorgen ipv ophalen toevoeging wet) zonder onderlinge
afspraken, wordt het automatisch aangevuld
- Dwingend: recht waarvan je niet mag afwijken; moet je naleven (vb.
arbeidsovereenkomsten waarbij zwakkere werknemer beschermd wordt)
4. Formeel – materieel
- Formeel recht: procedure regels (welke rechtbank, termijnen voor dagvaarding) hoe
krijg ik waar ik recht op heb? (materieel recht afdwingen)
- Materieel recht: regelt inhoud (rechten en plichten) waar heb ik recht op?
- Wet in materiële zin: Wet die voor iedereen geldt
- Wet in formele zin: wet op hoogste niveau in NL is aangenomen (aangenomen door
regering + staten generaal: Koning, ministers, Eerste en Tweede Kamer)
wet kan WIM en WIF zijn
Wettenbundel:
BW verdeeld in boeken
titels: hoofstukken in een boek
afdelingen: paragraaf binnen een hoofdstuk
Verwijzing:
Art. boeknummer: artikelnummer en afkorting van het boek
Art. 3:1 BW
Verwijzing naar nummer in artikel: Art. 3:3 lid 2 BW
Verwijzing naar letter onder nummer in artikel: Art. 3:15a lid 2 sub e BW
Cijfers leden; letters sub
,HOOFDSTUK 2
Verbintenis:
1. juridische relatie tussen 2 of meer personen
2. bestaat uit minimaal 1 recht en 1 plicht
vb. verkoper heeft recht op betaling; koper plicht tot betaling betalingsverbintenis
Eenzijdige overeenkomst: 1 recht, 1 plicht (schenkingsovereenkomst)
Wederkerige overeenkomst: voor beide partijen ontstaan over en weer verbintenissen uit de
overeenkomst (beide partijen schuldeiser en schuldenaar) meerdere rechten/plichten
Bronnen van verbintenissen:
1. Wet
2. Overeenkomst
3. Rechterlijke uitspraken
Onregelmatige daad: bij iemand schade aanrichten zonder dat je een overeenkomst hebt
Relatief recht: recht kan je alleen uitoefenen tegenover 1 bepaalde persoon of bepaalde groep (recht
op loon alleen bij eigen werkgever uitoefenen)
Absoluut recht: recht dat je tegenover iedereen kunt uitoefenen (eigendom terugeisen =
revindiceren)
Rechtshandeling: handeling gericht op een bepaald rechtsgevolg (rechtsgevolg tot stand brengen)
vb. aanvaarding, aanbod, overeenkomst sluiten
1. Eenzijdige rechtshandelingen: komen tot stand door 1 persoon
2. Meerzijdige rechtshandelingen: komen tot stand door 2 of meer personen
Feitelijke handeling: handeling is niet gericht op een rechtsgevolg (lopen, slokje nemen)
niet bedoelt om rechtsgevolgen te krijgen maar is wel mogelijk
Rechtsfeit: feit dat relevant is voor het recht vb. feit waarbij
bepaalde regels gaan gelden, overeenkomst sluiten, 18 worden
- Gewone rechtsfeiten (menselijk handelen)
- Blote rechtsfeiten: Rechtsfeit waarvoor je niets hoeft te
doen (geboorte, 18 worden)1
Rechtsgevolg: gevolg dat relevant is voor het recht vb. bepaalde
regels gaan gelden, ontstaan plichten / rechten
HOOFDSTUK 3
Overeenkomst: Art. 6:217 BW
1. 1 van de bronnen van verbintenissen
2. Door aanvaarding van het aanbod wordt de overeenkomst gesloten
(wilsovereenstemming)
3. Overeenkomsten zijn veelal vormvrij (stilzwijgend/mondeling/schriftelijk etc.)
4. Een mondeling gesloten overeenkomst kan schriftelijk worden vastgelegd (contract/akte)
Aanbod (eenzijdige rechtshandeling) + aanvaarding (eenz. rh) = OVK (overeenkomst)
Nietig en vernietigbaar (gaat over rechtshandeling) Art. 3:33 BW
- Als er sprake is van een ‘duidelijk’ misverstand, is de overeenkomst nietig (=ongeldig)
Nietig: bestaat volgens de wet niet / ongeldig (bepaal je niet zelf)
- Als iemand onder invloed van een geestelijke stoornis een overeenkomst sluit, dan is de
overeenkomst vernietigbaar dwz. Geldig maar kan met terugwerkende kracht ongeldig
worden gemaakt
Vernietigbaar: schriftelijk/door rechter vernietigen wordt nietig (bepaal je zelf)
, Wil + verklaring = rechtshandeling
Vergissing: Rh nietig (verkeerde bedrag bij een aanbod)
(tijdelijke ) geestelijke stoornis: RH vernietigbaar door terugwerkende kracht
Art. 3.35 BW (wilsvertrouwensleer)
Gerechtvaardigde vertrouwen: Het is alleen nietig of vernietigbaar als de wederpartij niet mocht
vertrouwen (auto verkopen voor 500 euro mag de wederpartij niet vertrouwen) geldt niet wanneer
overeenkomst negatief uitpakt voor iemand met geestelijke stoornis
Verval van aanbod
- Als een aanbod vervalt, dan kan het aanbod niet (meer) worden aanvaard er komt geen
overeenkomst tot stand
- Oorzaken verval van aanbod:
1. Verstrijken van tijdsduur
o Schriftelijk aanbod: redelijke termijn geldig Art. 6:221 BW
o Mondeling aanbod: moet meteen worden aanvaard, vervalt anders
2. Verwerping van het aanbod (afwijzen) tegenvoorstel is ook een verwerping Art.
6:225 BW
3. Herroeping van aanbod (terugtrekken) Art 6:219 BW
Karakter aanbod:
1. Vrijblijvend: kan je herroepen na direct ontvangen van aanvaarding
2. Onherroepelijk: kan niet herroepen worden (termijnaanbod)
3. Herroepelijk: herroepelijk tot het moment dat aanvaarding is verstuurd
Uitnodiging tot doen van een aanbod is geen aanbod (incompleet) voorbeelden:
- Personeelsadvertentie
- Advertentie tot betrekking tot een individuele zaak (fiets verkopen zonder
fietsenhandelaar te zijn)
HOOFDSTUK 4
Handelingsbekwaamheid:
- Personen zijn handelingsbekwaam als zij zelfstandig overeenkomsten kunnen sluiten
- Personen heten juridisch: rechtssubjecten dragers van rechten en plichten
(rechtspersonen/natuurlijke personen) Art. 2:1 BW + art. 2:3 BW
- Art. 3:32 BW: ieder persoon handelingsbekwaam tenzij de wet anders bepaalt vb.
minderjarigen (art. 1:233 BW) + meerderjarigen die onder curatele zijn gesteld kunnen
niet goed voor eigen financiën zorgen door bijv. dementie (art. 1:378 BW)
- Handelingsonbekwame sluit wel overeenkomst vernietigbaar + prestaties moeten
ongedaan worden gemaakt
- Rechten van minderjarige: testament (16 jaar), uitgaven voor studie/levensonderhoud
(17 jaar), handlichting en in maatschappelijk verkeer gebruikelijke rechtshandelingen
(ijsje kopen)
o Handlichting: toestemming van rechter om wat te doen (jonge ondernemer)
o Onder curatele stellen: iemand anders (curator) moet toestemming geven voor
de overeenkomst die een onder curatele gestelde wil aangaan (bescherming)
HOOFDSTUK 1
Rechtsregels: regels zijn nodig om de maatschappij te ordenen
4 rechtsbronnen (waar recht te vinden is):
1. Wet: geschreven rechtsregel
2. Verdrag: afspraken tussen 2 of meer landen
Self-executing: geldt rechtstreeks in landen die zijn aangesloten bij het verdrag
3. Jurisprudentie: rechtspraak (uitspraken van rechters)
Arrest: uitspraak van gerechtshof of Hoge Raad
Vonnis: uitspraak van rechtbank
4. Gewoonterecht: meeste gewoontes opgenomen in wet;
Codificeren: Vastleggen van regels in de wet
Onderscheid binnen het recht:
1. Privaat – publiek
- Publiekrecht: overheid maakt gebruik van een bijzondere bevoegdheid die burgers niet
hebben (verlenen van vergunningen); overheden onderling
- Privaatrecht: alles wat geen publiekrecht is (printer kopen kan iedereen); burgers
onderling
2. Objectief – subjectief
- Objectief: al het recht in zijn algemeenheid (geschreven + ongeschreven)
- Subjectief: individueel recht dat geldt in een specifieke verhouding
3. Dwingend – aanvullend – regelend
- Aanvullend en regelend recht is 1 begrip: mag je vanaf wijken d.m.v. een overeenkomst
(vb. product thuis laten bezorgen ipv ophalen toevoeging wet) zonder onderlinge
afspraken, wordt het automatisch aangevuld
- Dwingend: recht waarvan je niet mag afwijken; moet je naleven (vb.
arbeidsovereenkomsten waarbij zwakkere werknemer beschermd wordt)
4. Formeel – materieel
- Formeel recht: procedure regels (welke rechtbank, termijnen voor dagvaarding) hoe
krijg ik waar ik recht op heb? (materieel recht afdwingen)
- Materieel recht: regelt inhoud (rechten en plichten) waar heb ik recht op?
- Wet in materiële zin: Wet die voor iedereen geldt
- Wet in formele zin: wet op hoogste niveau in NL is aangenomen (aangenomen door
regering + staten generaal: Koning, ministers, Eerste en Tweede Kamer)
wet kan WIM en WIF zijn
Wettenbundel:
BW verdeeld in boeken
titels: hoofstukken in een boek
afdelingen: paragraaf binnen een hoofdstuk
Verwijzing:
Art. boeknummer: artikelnummer en afkorting van het boek
Art. 3:1 BW
Verwijzing naar nummer in artikel: Art. 3:3 lid 2 BW
Verwijzing naar letter onder nummer in artikel: Art. 3:15a lid 2 sub e BW
Cijfers leden; letters sub
,HOOFDSTUK 2
Verbintenis:
1. juridische relatie tussen 2 of meer personen
2. bestaat uit minimaal 1 recht en 1 plicht
vb. verkoper heeft recht op betaling; koper plicht tot betaling betalingsverbintenis
Eenzijdige overeenkomst: 1 recht, 1 plicht (schenkingsovereenkomst)
Wederkerige overeenkomst: voor beide partijen ontstaan over en weer verbintenissen uit de
overeenkomst (beide partijen schuldeiser en schuldenaar) meerdere rechten/plichten
Bronnen van verbintenissen:
1. Wet
2. Overeenkomst
3. Rechterlijke uitspraken
Onregelmatige daad: bij iemand schade aanrichten zonder dat je een overeenkomst hebt
Relatief recht: recht kan je alleen uitoefenen tegenover 1 bepaalde persoon of bepaalde groep (recht
op loon alleen bij eigen werkgever uitoefenen)
Absoluut recht: recht dat je tegenover iedereen kunt uitoefenen (eigendom terugeisen =
revindiceren)
Rechtshandeling: handeling gericht op een bepaald rechtsgevolg (rechtsgevolg tot stand brengen)
vb. aanvaarding, aanbod, overeenkomst sluiten
1. Eenzijdige rechtshandelingen: komen tot stand door 1 persoon
2. Meerzijdige rechtshandelingen: komen tot stand door 2 of meer personen
Feitelijke handeling: handeling is niet gericht op een rechtsgevolg (lopen, slokje nemen)
niet bedoelt om rechtsgevolgen te krijgen maar is wel mogelijk
Rechtsfeit: feit dat relevant is voor het recht vb. feit waarbij
bepaalde regels gaan gelden, overeenkomst sluiten, 18 worden
- Gewone rechtsfeiten (menselijk handelen)
- Blote rechtsfeiten: Rechtsfeit waarvoor je niets hoeft te
doen (geboorte, 18 worden)1
Rechtsgevolg: gevolg dat relevant is voor het recht vb. bepaalde
regels gaan gelden, ontstaan plichten / rechten
HOOFDSTUK 3
Overeenkomst: Art. 6:217 BW
1. 1 van de bronnen van verbintenissen
2. Door aanvaarding van het aanbod wordt de overeenkomst gesloten
(wilsovereenstemming)
3. Overeenkomsten zijn veelal vormvrij (stilzwijgend/mondeling/schriftelijk etc.)
4. Een mondeling gesloten overeenkomst kan schriftelijk worden vastgelegd (contract/akte)
Aanbod (eenzijdige rechtshandeling) + aanvaarding (eenz. rh) = OVK (overeenkomst)
Nietig en vernietigbaar (gaat over rechtshandeling) Art. 3:33 BW
- Als er sprake is van een ‘duidelijk’ misverstand, is de overeenkomst nietig (=ongeldig)
Nietig: bestaat volgens de wet niet / ongeldig (bepaal je niet zelf)
- Als iemand onder invloed van een geestelijke stoornis een overeenkomst sluit, dan is de
overeenkomst vernietigbaar dwz. Geldig maar kan met terugwerkende kracht ongeldig
worden gemaakt
Vernietigbaar: schriftelijk/door rechter vernietigen wordt nietig (bepaal je zelf)
, Wil + verklaring = rechtshandeling
Vergissing: Rh nietig (verkeerde bedrag bij een aanbod)
(tijdelijke ) geestelijke stoornis: RH vernietigbaar door terugwerkende kracht
Art. 3.35 BW (wilsvertrouwensleer)
Gerechtvaardigde vertrouwen: Het is alleen nietig of vernietigbaar als de wederpartij niet mocht
vertrouwen (auto verkopen voor 500 euro mag de wederpartij niet vertrouwen) geldt niet wanneer
overeenkomst negatief uitpakt voor iemand met geestelijke stoornis
Verval van aanbod
- Als een aanbod vervalt, dan kan het aanbod niet (meer) worden aanvaard er komt geen
overeenkomst tot stand
- Oorzaken verval van aanbod:
1. Verstrijken van tijdsduur
o Schriftelijk aanbod: redelijke termijn geldig Art. 6:221 BW
o Mondeling aanbod: moet meteen worden aanvaard, vervalt anders
2. Verwerping van het aanbod (afwijzen) tegenvoorstel is ook een verwerping Art.
6:225 BW
3. Herroeping van aanbod (terugtrekken) Art 6:219 BW
Karakter aanbod:
1. Vrijblijvend: kan je herroepen na direct ontvangen van aanvaarding
2. Onherroepelijk: kan niet herroepen worden (termijnaanbod)
3. Herroepelijk: herroepelijk tot het moment dat aanvaarding is verstuurd
Uitnodiging tot doen van een aanbod is geen aanbod (incompleet) voorbeelden:
- Personeelsadvertentie
- Advertentie tot betrekking tot een individuele zaak (fiets verkopen zonder
fietsenhandelaar te zijn)
HOOFDSTUK 4
Handelingsbekwaamheid:
- Personen zijn handelingsbekwaam als zij zelfstandig overeenkomsten kunnen sluiten
- Personen heten juridisch: rechtssubjecten dragers van rechten en plichten
(rechtspersonen/natuurlijke personen) Art. 2:1 BW + art. 2:3 BW
- Art. 3:32 BW: ieder persoon handelingsbekwaam tenzij de wet anders bepaalt vb.
minderjarigen (art. 1:233 BW) + meerderjarigen die onder curatele zijn gesteld kunnen
niet goed voor eigen financiën zorgen door bijv. dementie (art. 1:378 BW)
- Handelingsonbekwame sluit wel overeenkomst vernietigbaar + prestaties moeten
ongedaan worden gemaakt
- Rechten van minderjarige: testament (16 jaar), uitgaven voor studie/levensonderhoud
(17 jaar), handlichting en in maatschappelijk verkeer gebruikelijke rechtshandelingen
(ijsje kopen)
o Handlichting: toestemming van rechter om wat te doen (jonge ondernemer)
o Onder curatele stellen: iemand anders (curator) moet toestemming geven voor
de overeenkomst die een onder curatele gestelde wil aangaan (bescherming)
