Profielwerkstuk biologie
De ziekte van Pfeiffer
,2
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave........................................................................................................................ 2
Voorwoord............................................................................................................................... 3
Inleiding................................................................................................................................... 4
Materiaal en Methode.............................................................................................................. 7
Resultaten............................................................................................................................... 8
Wat weten jongeren van de ziekte van Pfeiffer?..................................................................8
Krijgen jongeren speciale zorg van een arts als ze de ziekte van Pfeiffer hebben?...........12
Hoe kijkt een arts naar de ziekte van Pfeiffer?...................................................................13
Hoe kijken jongeren die de ziekte van Pfeiffer hebben gehad terug op hun ziekteperiode?
.......................................................................................................................................... 14
Hoe helpt mijn school een kind met Pfeiffer?.....................................................................16
Conclusie.............................................................................................................................. 17
Discussie............................................................................................................................... 19
Nawoord................................................................................................................................ 20
Dankwoord............................................................................................................................ 21
Bronvermelding..................................................................................................................... 22
Bijlagen................................................................................................................................. 24
Bijlage 1: Enquête onder jongeren met de ziekte van Pfeiffer............................................24
Bijlage 2: Enquête onder jongeren zonder de ziekte van Pfeiffer.......................................26
Bijlage 3: Vragenlijst voor de huisarts................................................................................28
2
,Voorwoord
Mijn naam is …… en ik zit momenteel in mijn examen jaar van …. op het …... De
laatste jaren ben ik erg geïnteresseerd geraakt in het vak biologie, vandaar dat ik
voor mijn profielwerkstuk de sectie biologie heb gekozen. In augustus heb ik, als
oriëntatie voor mijn studiekeuze, een meeloopdag gevolgd. Het lijkt mij namelijk
geweldig om later in de gezondheidszorg te gaan werken. Tijdens deze meeloop dag
heb ik veel verschillende dingen meegemaakt, zo kreeg een vrouw te horen dat ze
haar rechterbeen nooit meer zou kunnen gebruiken, een man die al jaren de strijd
aangaat tegen leukemie en het waarschijnlijk gaan verliezen en lag er een jongen op
bed die vreselijk misselijk en moe was en niet meer kon praten: deze jongen was nog
maar 17 jaar en had de ziekte van Pfeiffer. Na deze meeloop dag besefte ik dat ik
weinig wist over de ziekte van Pfeiffer, terwijl ik om mij heen vaak het onderwerp
voorbij hoorde komen. Daarom leek de ziekte van Pfeiffer mij een interessant
onderwerp voor mijn eigen profielwerkstuk. Aan het begin is er veel informatie
verkregen via internet. Tijdens het zoeken naar informatie kwam ik erachter dat ik
benieuwd was hoe er met de ziekte van Pfeiffer wordt om gegaan, in het specifiek
door jongeren. Zo kwam de hoofdvraag: 'Hoe gaan jongeren en hun omgeving om
met de ziekte van Pfeiffer?' tot stand. Mijn idee was om met behulp van enquêtes en
gesprekken meer te weten te komen over hoe er vanuit verschillende perspectieven
wordt omgegaan met de ziekte van Pfeiffer. Na het opdoen van kennis en het
analyseren van verkregen data heb ik hierover een profielwerkstuk kunnen maken.
2
, Inleiding
De ziekte Pfeiffer, ontdekt in de negentiende eeuw door Filatov en Emil Pfeiffer, is
een infectie die wordt veroorzaakt door een virus, namelijk het Epstein-barrvirus, wat
weer een herpesvirus (Humaan Herpesvirus 4, HHV-4) wordt genoemd. Een
herpesvirus is de benaming voor alle virussen die bij mens en dier ziekten
veroorzaken. Het Epstein-barrvirus kan je binnen krijgen door een virale infectie via
speeksel. Hierdoor kan het virus zich makkelijk verspreiden. Denk bijvoorbeeld aan
het uitwisselen van speeksel door te zoenen, maar ook door het gebruik van
hetzelfde bestek, drinken uit dezelfde beker of aanhoesten. Aangetoond is dat
volwassenen het af toe via hun speeksel uitscheiden. De grootste kans van
overdragen ligt bij het zoenen, waardoor de ziekte van Pfeiffer ook wel de 'kissing
disease' wordt genoemd. (Rijksinstituut voor Volksgezondheid, 2016) (Ziekte van
Pfeiffer, 2016)
Zodra het Epstein-barrvirus je lichaam
is binnengedrongen vermenigvuldigt het
zich en infecteert het graag een type
witte bloedcellen in ons lichaam,
namelijk B-lymfocyten. Het lichaam
reageert op deze infectie met een
ontstekingsreactie. Deze
ontstekingsreactie kan leiden tot
bijvoorbeeld koorts of uitslag. Van
invloed hierop zijn de leeftijd bij primaire
infectie (de door de eerste en Figuur 1: 'Epstein-barrvirus'
belangrijkste ziekteverwekker veroorzaakte
ziekte), de hoeveelheid besmettend virus en de kwaliteit van de immunologische
afweer. Jonge kinderen zijn al vatbaar voor infectie met weinig virus, terwijl meer
virus nodig is om oudere personen te infecteren. (Jaap van Dissel, 2018)
Van een besmetting met het virus hoef je niet per se ziek te worden. Veel infecties
verlopen namelijk zonder ziekteverschijnselen omdat ons afweersysteem zo goed
reageert dat het binnen gedrongen virus gedood of in toom gehouden kan worden.
Bijna iedereen krijgt voor zijn of haar twintigste levensjaar te maken met de ziekte
van Peiffer, meestal zonder dat ze het door hebben. Bij sommigen reageert het
afweersysteem niet goed op het binnendringen van het virus, waardoor ze last
krijgen of zelfs heel ziek kunnen worden. Vaak begint de ziekte met keelpijn, koorts,
longontsteking, opgezette klieren of rode huiduitslag. Dit kan ongeveer één á drie
weken aanhouden. Hierna kun je last krijgen van hoofdpijn, misselijkheid, zweten,
hoesten en natuurlijk, bij de meesten wel bekend, vermoeidheid. De duur van deze
klachten en verschijnselen verschilt per persoon. (A.vogel, 2018) (Huisartsen
Genootschap, 2019)
Als je denkt de ziekte van Pfeiffer te hebben kan je contact op nemen met je huisarts.
De huisarts zal in de keel van de patiënt kijken en voelen of de lymfeklieren in de
2
De ziekte van Pfeiffer
,2
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave........................................................................................................................ 2
Voorwoord............................................................................................................................... 3
Inleiding................................................................................................................................... 4
Materiaal en Methode.............................................................................................................. 7
Resultaten............................................................................................................................... 8
Wat weten jongeren van de ziekte van Pfeiffer?..................................................................8
Krijgen jongeren speciale zorg van een arts als ze de ziekte van Pfeiffer hebben?...........12
Hoe kijkt een arts naar de ziekte van Pfeiffer?...................................................................13
Hoe kijken jongeren die de ziekte van Pfeiffer hebben gehad terug op hun ziekteperiode?
.......................................................................................................................................... 14
Hoe helpt mijn school een kind met Pfeiffer?.....................................................................16
Conclusie.............................................................................................................................. 17
Discussie............................................................................................................................... 19
Nawoord................................................................................................................................ 20
Dankwoord............................................................................................................................ 21
Bronvermelding..................................................................................................................... 22
Bijlagen................................................................................................................................. 24
Bijlage 1: Enquête onder jongeren met de ziekte van Pfeiffer............................................24
Bijlage 2: Enquête onder jongeren zonder de ziekte van Pfeiffer.......................................26
Bijlage 3: Vragenlijst voor de huisarts................................................................................28
2
,Voorwoord
Mijn naam is …… en ik zit momenteel in mijn examen jaar van …. op het …... De
laatste jaren ben ik erg geïnteresseerd geraakt in het vak biologie, vandaar dat ik
voor mijn profielwerkstuk de sectie biologie heb gekozen. In augustus heb ik, als
oriëntatie voor mijn studiekeuze, een meeloopdag gevolgd. Het lijkt mij namelijk
geweldig om later in de gezondheidszorg te gaan werken. Tijdens deze meeloop dag
heb ik veel verschillende dingen meegemaakt, zo kreeg een vrouw te horen dat ze
haar rechterbeen nooit meer zou kunnen gebruiken, een man die al jaren de strijd
aangaat tegen leukemie en het waarschijnlijk gaan verliezen en lag er een jongen op
bed die vreselijk misselijk en moe was en niet meer kon praten: deze jongen was nog
maar 17 jaar en had de ziekte van Pfeiffer. Na deze meeloop dag besefte ik dat ik
weinig wist over de ziekte van Pfeiffer, terwijl ik om mij heen vaak het onderwerp
voorbij hoorde komen. Daarom leek de ziekte van Pfeiffer mij een interessant
onderwerp voor mijn eigen profielwerkstuk. Aan het begin is er veel informatie
verkregen via internet. Tijdens het zoeken naar informatie kwam ik erachter dat ik
benieuwd was hoe er met de ziekte van Pfeiffer wordt om gegaan, in het specifiek
door jongeren. Zo kwam de hoofdvraag: 'Hoe gaan jongeren en hun omgeving om
met de ziekte van Pfeiffer?' tot stand. Mijn idee was om met behulp van enquêtes en
gesprekken meer te weten te komen over hoe er vanuit verschillende perspectieven
wordt omgegaan met de ziekte van Pfeiffer. Na het opdoen van kennis en het
analyseren van verkregen data heb ik hierover een profielwerkstuk kunnen maken.
2
, Inleiding
De ziekte Pfeiffer, ontdekt in de negentiende eeuw door Filatov en Emil Pfeiffer, is
een infectie die wordt veroorzaakt door een virus, namelijk het Epstein-barrvirus, wat
weer een herpesvirus (Humaan Herpesvirus 4, HHV-4) wordt genoemd. Een
herpesvirus is de benaming voor alle virussen die bij mens en dier ziekten
veroorzaken. Het Epstein-barrvirus kan je binnen krijgen door een virale infectie via
speeksel. Hierdoor kan het virus zich makkelijk verspreiden. Denk bijvoorbeeld aan
het uitwisselen van speeksel door te zoenen, maar ook door het gebruik van
hetzelfde bestek, drinken uit dezelfde beker of aanhoesten. Aangetoond is dat
volwassenen het af toe via hun speeksel uitscheiden. De grootste kans van
overdragen ligt bij het zoenen, waardoor de ziekte van Pfeiffer ook wel de 'kissing
disease' wordt genoemd. (Rijksinstituut voor Volksgezondheid, 2016) (Ziekte van
Pfeiffer, 2016)
Zodra het Epstein-barrvirus je lichaam
is binnengedrongen vermenigvuldigt het
zich en infecteert het graag een type
witte bloedcellen in ons lichaam,
namelijk B-lymfocyten. Het lichaam
reageert op deze infectie met een
ontstekingsreactie. Deze
ontstekingsreactie kan leiden tot
bijvoorbeeld koorts of uitslag. Van
invloed hierop zijn de leeftijd bij primaire
infectie (de door de eerste en Figuur 1: 'Epstein-barrvirus'
belangrijkste ziekteverwekker veroorzaakte
ziekte), de hoeveelheid besmettend virus en de kwaliteit van de immunologische
afweer. Jonge kinderen zijn al vatbaar voor infectie met weinig virus, terwijl meer
virus nodig is om oudere personen te infecteren. (Jaap van Dissel, 2018)
Van een besmetting met het virus hoef je niet per se ziek te worden. Veel infecties
verlopen namelijk zonder ziekteverschijnselen omdat ons afweersysteem zo goed
reageert dat het binnen gedrongen virus gedood of in toom gehouden kan worden.
Bijna iedereen krijgt voor zijn of haar twintigste levensjaar te maken met de ziekte
van Peiffer, meestal zonder dat ze het door hebben. Bij sommigen reageert het
afweersysteem niet goed op het binnendringen van het virus, waardoor ze last
krijgen of zelfs heel ziek kunnen worden. Vaak begint de ziekte met keelpijn, koorts,
longontsteking, opgezette klieren of rode huiduitslag. Dit kan ongeveer één á drie
weken aanhouden. Hierna kun je last krijgen van hoofdpijn, misselijkheid, zweten,
hoesten en natuurlijk, bij de meesten wel bekend, vermoeidheid. De duur van deze
klachten en verschijnselen verschilt per persoon. (A.vogel, 2018) (Huisartsen
Genootschap, 2019)
Als je denkt de ziekte van Pfeiffer te hebben kan je contact op nemen met je huisarts.
De huisarts zal in de keel van de patiënt kijken en voelen of de lymfeklieren in de
2
