Mesolithicum
Inleiding
- Eerste landbouwers in leemstreek in BE,
- Dan neolithisatie
o 6500 aankomst van de bandkeramiek
o 5300 wnr de jager verzamelaars ophouden
Klimaat, flora en fauna
- Vanaf Holoceen is er herbossing in de Noordelijkere streken
- Opdeling op basis van boomsoorten
o Preboreaal
Opkomst van berk, later den
Geen vroeg-mesolithische sites
o Boreaal
Hazelaar, in tweede deel eik
o Atlanticum
Els
Dicht gemengd loofwoud in onze streken (Eik en hazelaar)
Lithische materiaal
- Productie van microklingen
o 1e fase, onregelmatige
o 2e regelmaat: parallelle dorsale ribben
o Opdeling adhv de kerfhalveringstechniek
Kerf aanbrengen in kling, breuk ontstaat, microkling breekt in 2 : kerfrest en
piquant trièdre
-> de piquant trièdre zorgt ervoor dat je heel scherpe randen krijgt
o Microlieten worden gebruikt als pijlpunt, punt of weerhaak
Vb. Loshult Zweden (volledige pijlschacht gevonden, microliet met hars erop
gemonteerd)
Vb. Ronneholms: driehoeken met hars gemonteerd
, Economie
- Jacht
o Bosdieren: everzwijn, oerrund, edelhert, ree,
o Visvangst
o Verzamelen, plukken: verkoolde hazelnootschelpen
Sites
- Conservatieproblematiek
o Belgisch landschap kreeg vorm tijdens het mesolithicum
-> meso sites kwetsbaar door ondiepe begraving
-> aangetast door landbouw, erosie en bioturbatie (windvallen, graafdieren)
o Uitzonderingen:
Grotten in Maasvallei
Sites die tijdens holoceen deels zijn afgedekt door sedimenten
Kustpolders afgedekt door veenvorming en kleisegmenten
Alluviale vlaktes afgedekt door meters klei en veen bovenop meso
oppervlak
o Vb. Kerkhove
Chronologie
- Jaren 80: Typochronologische dateringen gedaan op basis van houtskooldateringen
o Houtskool
Verspreide en secundaire houtskool
-> herkomst niet altijd even duidelijk
Nadelen:
o Herkomst onduidelijk (natuurlijk of menselijk)
o Oud hout effect (verschil tussen kernhout en schors)
o Mogelijk gecontamineerd, vroeger gingen ze houtskool
combineren om zo de gemiddelde datering te bepalen
Voordeel:
o Houtskool wordt op alle sites teruggevonden
Case study Posterholt
Houtskool dateringen verschillen enorm van elkaar, terwijl
hazelnootrest dateringen dicht bij elkaar liggen, nochtans dezelfde
site!
Datering via verbrande hazelnoot veel accurater
Houtskool uit haardkuilen
Voordelen
o Oud hout effect beperkt
-> organische vulling bestaat uit takjes en twijgen
o Beperkte contaminatie (in kuil)
o Eenmalig gebruik van haardkuilen (geen mix van assen)
Nadelen
o De haardkuilen liggen in de fringes van de sites
-> slechte associatie met vuursteen
Inleiding
- Eerste landbouwers in leemstreek in BE,
- Dan neolithisatie
o 6500 aankomst van de bandkeramiek
o 5300 wnr de jager verzamelaars ophouden
Klimaat, flora en fauna
- Vanaf Holoceen is er herbossing in de Noordelijkere streken
- Opdeling op basis van boomsoorten
o Preboreaal
Opkomst van berk, later den
Geen vroeg-mesolithische sites
o Boreaal
Hazelaar, in tweede deel eik
o Atlanticum
Els
Dicht gemengd loofwoud in onze streken (Eik en hazelaar)
Lithische materiaal
- Productie van microklingen
o 1e fase, onregelmatige
o 2e regelmaat: parallelle dorsale ribben
o Opdeling adhv de kerfhalveringstechniek
Kerf aanbrengen in kling, breuk ontstaat, microkling breekt in 2 : kerfrest en
piquant trièdre
-> de piquant trièdre zorgt ervoor dat je heel scherpe randen krijgt
o Microlieten worden gebruikt als pijlpunt, punt of weerhaak
Vb. Loshult Zweden (volledige pijlschacht gevonden, microliet met hars erop
gemonteerd)
Vb. Ronneholms: driehoeken met hars gemonteerd
, Economie
- Jacht
o Bosdieren: everzwijn, oerrund, edelhert, ree,
o Visvangst
o Verzamelen, plukken: verkoolde hazelnootschelpen
Sites
- Conservatieproblematiek
o Belgisch landschap kreeg vorm tijdens het mesolithicum
-> meso sites kwetsbaar door ondiepe begraving
-> aangetast door landbouw, erosie en bioturbatie (windvallen, graafdieren)
o Uitzonderingen:
Grotten in Maasvallei
Sites die tijdens holoceen deels zijn afgedekt door sedimenten
Kustpolders afgedekt door veenvorming en kleisegmenten
Alluviale vlaktes afgedekt door meters klei en veen bovenop meso
oppervlak
o Vb. Kerkhove
Chronologie
- Jaren 80: Typochronologische dateringen gedaan op basis van houtskooldateringen
o Houtskool
Verspreide en secundaire houtskool
-> herkomst niet altijd even duidelijk
Nadelen:
o Herkomst onduidelijk (natuurlijk of menselijk)
o Oud hout effect (verschil tussen kernhout en schors)
o Mogelijk gecontamineerd, vroeger gingen ze houtskool
combineren om zo de gemiddelde datering te bepalen
Voordeel:
o Houtskool wordt op alle sites teruggevonden
Case study Posterholt
Houtskool dateringen verschillen enorm van elkaar, terwijl
hazelnootrest dateringen dicht bij elkaar liggen, nochtans dezelfde
site!
Datering via verbrande hazelnoot veel accurater
Houtskool uit haardkuilen
Voordelen
o Oud hout effect beperkt
-> organische vulling bestaat uit takjes en twijgen
o Beperkte contaminatie (in kuil)
o Eenmalig gebruik van haardkuilen (geen mix van assen)
Nadelen
o De haardkuilen liggen in de fringes van de sites
-> slechte associatie met vuursteen
