Samenvatting Omgaan met verschillen tussen kinderen
Toetsdoel 1: De student kent het 6 fasenmodel van de Muijnck en kan de verschillen en/of
overeenkomsten met HGW en OGW benoemen en daarbij aangeven waar de
kernkwaliteiten ingezet kunnen worden.
HGW
Handelingsgericht werken sluit aan bij passend onderwijs. Je stemt als leerkracht af op de
onderwijsbehoeften van de leerlingen en bepaalt hoe je om kan gaan met verschillen tussen
kinderen. HGW is een manier van planmatig werken volgens zeven uitgangspunten binnen
een cyclus.
Cyclus van de Muijnck
1. Waarnemen: alles controleren, observeren en
rondvragen
2. Begrijpen: Probeer te begrijpen wat het kind
doet en waarom, probeer het kind te snappen.
3. Wegen: Wat heeft prioriteit: Schoolwerk of de
persoonlijke ontwikkelingen van het kind.
4. Plannen: welke acties, welke methode,
wanneer, met wie enz
5. Realiseren: Je plan uitvoeren
6. Evalueren: Heb ik mijn doel bereikt?
De zeven uitgangspunten zijn:
1. Onderwijsbehoefte van leerling staan centraal
2. Afstemming en wisselwerking
3. De leerkracht doet er toe
4. Positieve aspecten benoemen
5. Constructieve samenwerking (verwijst naar samenwerking met de ouders)
6. Doelgericht werken
7. De werkwijze is systematisch, in stappen en transparant
OGW
,Opbrengstgericht werken is er op gericht om de onderwijskwaliteit te verbeteren. Het doel is
de grootst mogelijke opbrengst.
De overeenkomsten tussen OGW en HGW zijn:
- Beide hechten veel waarde aan een positieve aspecten van de leerling
- Ze zijn beide sterk doelgericht
- Beide benadrukken het belang van hoge verwachtingen
- Beide formuleren doelen op groepsniveau (voorkeur voor convergente differentiatie)
Verschil tussen OGW en HGW zijn:
- Het moment waarop de leerkracht informatie gaat gebruiken. Bij HGW worden
individuele onderwijsbehoeften geclusterd in een groepsplan. Bij OGW kijk je hoe de
groep reageert en vervolgens ga je kijken hoe je dit aan kunt passen.
- Bij HGW zoek je naar factoren waar je invloed op hebt die je kunt aanpassen en bij
OGW kijk je naar hoe je oplossingen kunt aanpassen die al een beetje werken.
- Bij OGW kijk je naar wat kan een kind (opbrengst). Bij HGW kijk je naar wat een kind
nodig heeft. Dit doe je ook veel samen met ouders.
Voorbeelden van kernkwaliteiten die je in kan zetten bij HGW zijn: ordelijk/systematisch
werken, analytisch, gevoelig, plannenmaker, realistisch, zorgvuldig.
Toetsdoel 2: De student beschrijft hoe je een ontwikkelingslijn inzet tijdens
handelingsgerichte observaties bij activiteiten die voldoen aan de daarvoor gestelde
criteria.
Er zijn 2 soorten observaties:
1. Pedagogisch observatie: kind staat centraal
2. Handelingsgerichte observatie: Verbonden aan handelen van de leerkracht. Ook wel
een participerende observatie: als leerkracht doe je mee en zoek je naar de zone van
naaste ontwikkeling.
De doelen van HGW observeren zijn:
- Ontwikkelingsverloop waarnemen en volgen: wat kind al kan, bijna kan, weet of wil
- Kiezen van onderwijsaanbod en begeleiding
- Volgen en evalueren eigen handelen
- Hulpmiddel bij gesprekken over niveau van het kind
De fasen in handelingsgericht observeren zijn:
- Voorbereiden
- Waarnemen
- Registreren/noteren
- Interpreteren/begrijpen
- Wegen/plannen
- Handelen
- Evalueren
, Toetsdoel 3: De student gebruikt correct de inzet van een ontwikkelingslijn ‘inzicht in
cijfers en getallen’ tijdens handelingsgerichte observaties als uitgangspunt voor het
beredeneerde aanbod van de tussendoelen.
Bij het opstellen van onderwijsbehoeften kijk je naar:
- Welke doelen streef je samen met een groep/kind na?
- Wat heeft deze groep/dit kind (extra) nodig om dit doel te bereiken?
Je maakt gebruik van hulpzinnen: Deze groep/Dit kind heeft een … nodig, die …
Door HGW observeren kan je kijken in welke ontwikkelingsleeftijd een kind zich bevindt. Een
halfjaar voor of achter lopen is nog gemiddeld.
Toetsdoel 4: De student beschrijft 3 redenen waarom rollenspel ingezet kan worden bij het
bevorderen van de sociaal-emotionele ontwikkeling bij kinderen in de onderbouw.
In fase 5 van HGW, handelen, kan je in de onderbouw rollenspel inzetten. De reden hiervoor
zijn:
- Gevoelens en gedachten omzetten in handelingen
- Kleuters hebben macht over de situatie die ze verbeelden (competentie-ervaring)
- Doen zoals volwassenen zich gedragen
- Gevoelens verwerken en verwoorden
- Leren perspectief nemen (juf kan achterhalen wat een kind bezighoudt)
- Van spontaan tot (bege)leiden naar de zone van de naaste ontwikkeling
Naast rollenspel kan je in deze fase ook nog gezelschapspellen inzetten. Kinderen moeten bij
deze spellen samenwerken om een doel te bereiken.
- Coöperatieve spelletjes: Je hebt elkaar nodig om een doel te bereiken
- Bordspelletjes: Bv. Toren van Pisa, memory
- Constructiespelen: samen kasteel maken, treinbaan
Toetsdoel 1: De student kent het 6 fasenmodel van de Muijnck en kan de verschillen en/of
overeenkomsten met HGW en OGW benoemen en daarbij aangeven waar de
kernkwaliteiten ingezet kunnen worden.
HGW
Handelingsgericht werken sluit aan bij passend onderwijs. Je stemt als leerkracht af op de
onderwijsbehoeften van de leerlingen en bepaalt hoe je om kan gaan met verschillen tussen
kinderen. HGW is een manier van planmatig werken volgens zeven uitgangspunten binnen
een cyclus.
Cyclus van de Muijnck
1. Waarnemen: alles controleren, observeren en
rondvragen
2. Begrijpen: Probeer te begrijpen wat het kind
doet en waarom, probeer het kind te snappen.
3. Wegen: Wat heeft prioriteit: Schoolwerk of de
persoonlijke ontwikkelingen van het kind.
4. Plannen: welke acties, welke methode,
wanneer, met wie enz
5. Realiseren: Je plan uitvoeren
6. Evalueren: Heb ik mijn doel bereikt?
De zeven uitgangspunten zijn:
1. Onderwijsbehoefte van leerling staan centraal
2. Afstemming en wisselwerking
3. De leerkracht doet er toe
4. Positieve aspecten benoemen
5. Constructieve samenwerking (verwijst naar samenwerking met de ouders)
6. Doelgericht werken
7. De werkwijze is systematisch, in stappen en transparant
OGW
,Opbrengstgericht werken is er op gericht om de onderwijskwaliteit te verbeteren. Het doel is
de grootst mogelijke opbrengst.
De overeenkomsten tussen OGW en HGW zijn:
- Beide hechten veel waarde aan een positieve aspecten van de leerling
- Ze zijn beide sterk doelgericht
- Beide benadrukken het belang van hoge verwachtingen
- Beide formuleren doelen op groepsniveau (voorkeur voor convergente differentiatie)
Verschil tussen OGW en HGW zijn:
- Het moment waarop de leerkracht informatie gaat gebruiken. Bij HGW worden
individuele onderwijsbehoeften geclusterd in een groepsplan. Bij OGW kijk je hoe de
groep reageert en vervolgens ga je kijken hoe je dit aan kunt passen.
- Bij HGW zoek je naar factoren waar je invloed op hebt die je kunt aanpassen en bij
OGW kijk je naar hoe je oplossingen kunt aanpassen die al een beetje werken.
- Bij OGW kijk je naar wat kan een kind (opbrengst). Bij HGW kijk je naar wat een kind
nodig heeft. Dit doe je ook veel samen met ouders.
Voorbeelden van kernkwaliteiten die je in kan zetten bij HGW zijn: ordelijk/systematisch
werken, analytisch, gevoelig, plannenmaker, realistisch, zorgvuldig.
Toetsdoel 2: De student beschrijft hoe je een ontwikkelingslijn inzet tijdens
handelingsgerichte observaties bij activiteiten die voldoen aan de daarvoor gestelde
criteria.
Er zijn 2 soorten observaties:
1. Pedagogisch observatie: kind staat centraal
2. Handelingsgerichte observatie: Verbonden aan handelen van de leerkracht. Ook wel
een participerende observatie: als leerkracht doe je mee en zoek je naar de zone van
naaste ontwikkeling.
De doelen van HGW observeren zijn:
- Ontwikkelingsverloop waarnemen en volgen: wat kind al kan, bijna kan, weet of wil
- Kiezen van onderwijsaanbod en begeleiding
- Volgen en evalueren eigen handelen
- Hulpmiddel bij gesprekken over niveau van het kind
De fasen in handelingsgericht observeren zijn:
- Voorbereiden
- Waarnemen
- Registreren/noteren
- Interpreteren/begrijpen
- Wegen/plannen
- Handelen
- Evalueren
, Toetsdoel 3: De student gebruikt correct de inzet van een ontwikkelingslijn ‘inzicht in
cijfers en getallen’ tijdens handelingsgerichte observaties als uitgangspunt voor het
beredeneerde aanbod van de tussendoelen.
Bij het opstellen van onderwijsbehoeften kijk je naar:
- Welke doelen streef je samen met een groep/kind na?
- Wat heeft deze groep/dit kind (extra) nodig om dit doel te bereiken?
Je maakt gebruik van hulpzinnen: Deze groep/Dit kind heeft een … nodig, die …
Door HGW observeren kan je kijken in welke ontwikkelingsleeftijd een kind zich bevindt. Een
halfjaar voor of achter lopen is nog gemiddeld.
Toetsdoel 4: De student beschrijft 3 redenen waarom rollenspel ingezet kan worden bij het
bevorderen van de sociaal-emotionele ontwikkeling bij kinderen in de onderbouw.
In fase 5 van HGW, handelen, kan je in de onderbouw rollenspel inzetten. De reden hiervoor
zijn:
- Gevoelens en gedachten omzetten in handelingen
- Kleuters hebben macht over de situatie die ze verbeelden (competentie-ervaring)
- Doen zoals volwassenen zich gedragen
- Gevoelens verwerken en verwoorden
- Leren perspectief nemen (juf kan achterhalen wat een kind bezighoudt)
- Van spontaan tot (bege)leiden naar de zone van de naaste ontwikkeling
Naast rollenspel kan je in deze fase ook nog gezelschapspellen inzetten. Kinderen moeten bij
deze spellen samenwerken om een doel te bereiken.
- Coöperatieve spelletjes: Je hebt elkaar nodig om een doel te bereiken
- Bordspelletjes: Bv. Toren van Pisa, memory
- Constructiespelen: samen kasteel maken, treinbaan
