→ Hoofdstuk 1: omschrijving van didactiek
1 Kenmerken van ‘ Goed lesgeven’
→ Een goede leraar beschikt over veel kennis, vaardigheden en attitudes
Klasmanagement : een verzamelterm voor alle maatregelen die een leraar neemt om een klimaat te
scheppen waarin leerlingen met succes kunnen leren en werken. Goed klasmanagement is een
voorwaarde om een les vlot te laten verlopen en een positief leerklimaat te bekomen.
3 fases in het klasmanagement: - preventief (= proactief): hoe voorkom je problemen ?
- operatief: wat doe je als zich problemen voordoen?
- curatief: wat doe je nadat zich problemen hebben voorgedaan ?
2 Didactiek
2.1 Didactiek als wetenschappelijke discipline
→ Focus ligt op het bestuderen van algemene wetmatigheden volgens welke de leerkracht best
het leer- en vormingsproces begeleidt
→ Praktijk: hoe een leerkracht best invulling geeft aan een les, zodat de leerlingen op de meest
efficiënte wijze iets leren
2.2 Evolutie binnen de didactiek
→ Montaigne één van de eersten die pleitte voor een evenwichtiger persoonlijkheidsvorming
→ Invloed ideeën van J.J Rousseau komt de leerling stilaan als individu meer en meer in het
didactisch denken
2.3 Definitie van didactiek
Definitie: Didactiek is de wetenschap van de systematische, intentionele hulp door leerkrachten
verschaft in scholen bij middel van het cultuurgoed (= leerstof) aan zich vormende leerlingen op hun
weg tot cultuurwezen
Enkele accenten:
→ Systematisch hulp: niet om toevallige hulp maar om een vooraf geplande, verantwoorde hulp
→ Intentionele hulp: welbepaald doel voor ogen. Dit veronderstelt studie van doelstellingen en van
werkvormen, technieken en middelen om die doelstellingen te bereiken, alsook de evaluatie van
de vooropgestelde doelstellingen
→ Hulp door leerkrachten in scholen: leerlingen krijgen hulp in speciaal uitgeruste instellingen door
personen die een speciale opleiding hebben gevolgd
→ Hulp door cultuurgoed: men onderwijst een inhoud die ontleend is aan het cultuurgoed en
gekozen in functie van de doelstellingen
→ Vormende leerlingen: het leren door de leerling staat centraal
→ Cultuurwezen: leerling moet in de maatschappij kunnen functioneren
Opdracht 2: leerlingen centraal: 3 voorbeelden dat de leerling centraal staat in het vormingsproces
→ Leerlingbegeleiding, vertrouwensleerkracht
→ Leerling contact, leerlingenraad
2.4 Indeling binnen de didactiek
1
,Algemene didactiek: wetenschappelijke studie van het onderwijsleerproces. Zij bestudeert alle
componenten v/h didactisch proces, voor alle onderwijstypes en alle vakken
Vakdidactiek : Studie van alle componenten van het didactisch proces voor één bepaald vak
→ Hoofdstuk 2: didactische principes
1 Omschrijving
→ Didactische principes= reeks van vuistregels, grondbeginselen, algemene voorschriften
waarmee de leerkracht in elke les en op elk moment zoveel mogelijk rekening houdt. Zij
bieden aanwijzingen voor het concrete didactische handelen van de leerkracht
→ Resultaat van eeuwen onderwijservaring
→ Voortdurend met elkaar in relatie en vullen elkaar aan
→ Hoe meer didactische principes hoe beter de kwaliteit van de gegeven lessen
2 Welbevinden en betrokkenheid
2.1 inleiding
Krachtige leefomgeving :
→ De procesvariabelen zijn de indicatoren om na te gaan of ons onderwijs van hoge kwaliteit is
→ Hoe meer ze gerealiseerd wordt bij de leerlingen = hoe meer de leerkracht garanties heeft
dat zijn inspanning resultaat oplevert en dat er ingrijpend wordt geleerd.
2.2 Welbevinden
Definitie: Welbevinden heeft tem aken met de mate waarin de leerling zich goed voelt op emotioneel
vlak. Leerlingen met een hoge graad van welbevinden stellen zich open, ontvankelijk en soepel op
naar de omgeving. Een toestand van welbevinden brengt zelfvertrouwen en een goed
zelfwaardegevoel met zich mee alsook een flinke dosis weerbaarheid.
→ Punt waarop adolescenten het erg moeilijk hebben
→ Kan de betrokkenheid en de prestaties v/d leerlingen beïnvloeden
→ Emotioneel overhoop = moeilijk de nodige concentratie en energie voor de les kunne
opbrengen
Mogelijke signalen van welbevinden :
2
, → Openheid en ontvankelijkheid : openstaan voor contacten, naar anderen luisteren
→ Soepelheid, flexibiliteit: problemen en mislukkingen aanpakken
→ Zelfvertrouwen en zelfwaardegevoel: niet blijven vasthangen aan een mislukking, duidelijk
maken waar je moeilijk mee hebt
→ Weerbaarheid, assertiviteit: opkomen voor zichzelf, neen kunnen zeggen aan bepaalde
verleidingen
→ Vitaliteit: Geen te vermoeide, luie, lome of opvallend trage indruk laten
→ Ontspannen indruk en innerlijke rust : tegenover verkramping, gespannenheid te gesloten
of te agressief zijn
→ Ten volle genieten: dit staat tegenover anderen kleineren, agressie, steeds opstandig
→ In contact met zichzelf: in vrede leven met zichzelf. ( Dit blijk bij jongeren een probleem)
2.3 Betrokkenheid
Definitie: Betrokkenheid verwijst naar de intensiteit van de activiteit, de concentratie, het voluit gaan
in , gedreven zijn, het plezier beleven aan exploreren, waarbij de leerling zich aan de grens van zijn
kunnen beweegt.
→ Geeft aan dat een persoon zijn competenties ten volle aanspreekt
→ Betrokken iemand -> verzet een enorme hoeveelheid (mentale) energie bij het realiseren van
een opdracht rekening houdend met zijn/haar ontwikkelings- en competentieniveau
Mogelijke signalen van betrokkenheid:
→ Concentratie: aandachtig zijn, een zekere autonomie en zelfstandigheid tonen bij het
uitvoeren van taken
→ Energie: initiatief nemen en exploreren, mentaal actief zijn en presteren
→ Creativiteit: een opdracht persoonlijk aanpakken
→ Mimiek en houding: ingespannen kijken
→ Wilskracht, doorzetting: een tijdje met een activiteit of opdracht kunnen doordoen,
volhouden leren uit falen
→ Nauwkeurigheid: zorgzaam zijn, rekening houden met details, iets willen afwerken
→ Reactietijd: alert zijn, er meteen invliegen
→ Verwoording: spontaan uiten van hun enthousiasme, vragen stellen
→ Voldoening: over het werk tevreden zijn
3 Differentiatiepricncipe
3.1 omschrijving
Definitie: onder differentiatie verstaat men alle maatregelen binnen het onderwijs die inspelen op de
verschillen tussen de leerlingen.
→ Individualiserend onderwijs wordt nagestreefd ≠ individueel onderwijs
→ Geen gelijk onderwijs maar gelijke onderwijskansen, optimale ontwikkelingskansen krijgen
3.3.1 Hoe is de organisatie van het onderwijs nu ?
3
1 Kenmerken van ‘ Goed lesgeven’
→ Een goede leraar beschikt over veel kennis, vaardigheden en attitudes
Klasmanagement : een verzamelterm voor alle maatregelen die een leraar neemt om een klimaat te
scheppen waarin leerlingen met succes kunnen leren en werken. Goed klasmanagement is een
voorwaarde om een les vlot te laten verlopen en een positief leerklimaat te bekomen.
3 fases in het klasmanagement: - preventief (= proactief): hoe voorkom je problemen ?
- operatief: wat doe je als zich problemen voordoen?
- curatief: wat doe je nadat zich problemen hebben voorgedaan ?
2 Didactiek
2.1 Didactiek als wetenschappelijke discipline
→ Focus ligt op het bestuderen van algemene wetmatigheden volgens welke de leerkracht best
het leer- en vormingsproces begeleidt
→ Praktijk: hoe een leerkracht best invulling geeft aan een les, zodat de leerlingen op de meest
efficiënte wijze iets leren
2.2 Evolutie binnen de didactiek
→ Montaigne één van de eersten die pleitte voor een evenwichtiger persoonlijkheidsvorming
→ Invloed ideeën van J.J Rousseau komt de leerling stilaan als individu meer en meer in het
didactisch denken
2.3 Definitie van didactiek
Definitie: Didactiek is de wetenschap van de systematische, intentionele hulp door leerkrachten
verschaft in scholen bij middel van het cultuurgoed (= leerstof) aan zich vormende leerlingen op hun
weg tot cultuurwezen
Enkele accenten:
→ Systematisch hulp: niet om toevallige hulp maar om een vooraf geplande, verantwoorde hulp
→ Intentionele hulp: welbepaald doel voor ogen. Dit veronderstelt studie van doelstellingen en van
werkvormen, technieken en middelen om die doelstellingen te bereiken, alsook de evaluatie van
de vooropgestelde doelstellingen
→ Hulp door leerkrachten in scholen: leerlingen krijgen hulp in speciaal uitgeruste instellingen door
personen die een speciale opleiding hebben gevolgd
→ Hulp door cultuurgoed: men onderwijst een inhoud die ontleend is aan het cultuurgoed en
gekozen in functie van de doelstellingen
→ Vormende leerlingen: het leren door de leerling staat centraal
→ Cultuurwezen: leerling moet in de maatschappij kunnen functioneren
Opdracht 2: leerlingen centraal: 3 voorbeelden dat de leerling centraal staat in het vormingsproces
→ Leerlingbegeleiding, vertrouwensleerkracht
→ Leerling contact, leerlingenraad
2.4 Indeling binnen de didactiek
1
,Algemene didactiek: wetenschappelijke studie van het onderwijsleerproces. Zij bestudeert alle
componenten v/h didactisch proces, voor alle onderwijstypes en alle vakken
Vakdidactiek : Studie van alle componenten van het didactisch proces voor één bepaald vak
→ Hoofdstuk 2: didactische principes
1 Omschrijving
→ Didactische principes= reeks van vuistregels, grondbeginselen, algemene voorschriften
waarmee de leerkracht in elke les en op elk moment zoveel mogelijk rekening houdt. Zij
bieden aanwijzingen voor het concrete didactische handelen van de leerkracht
→ Resultaat van eeuwen onderwijservaring
→ Voortdurend met elkaar in relatie en vullen elkaar aan
→ Hoe meer didactische principes hoe beter de kwaliteit van de gegeven lessen
2 Welbevinden en betrokkenheid
2.1 inleiding
Krachtige leefomgeving :
→ De procesvariabelen zijn de indicatoren om na te gaan of ons onderwijs van hoge kwaliteit is
→ Hoe meer ze gerealiseerd wordt bij de leerlingen = hoe meer de leerkracht garanties heeft
dat zijn inspanning resultaat oplevert en dat er ingrijpend wordt geleerd.
2.2 Welbevinden
Definitie: Welbevinden heeft tem aken met de mate waarin de leerling zich goed voelt op emotioneel
vlak. Leerlingen met een hoge graad van welbevinden stellen zich open, ontvankelijk en soepel op
naar de omgeving. Een toestand van welbevinden brengt zelfvertrouwen en een goed
zelfwaardegevoel met zich mee alsook een flinke dosis weerbaarheid.
→ Punt waarop adolescenten het erg moeilijk hebben
→ Kan de betrokkenheid en de prestaties v/d leerlingen beïnvloeden
→ Emotioneel overhoop = moeilijk de nodige concentratie en energie voor de les kunne
opbrengen
Mogelijke signalen van welbevinden :
2
, → Openheid en ontvankelijkheid : openstaan voor contacten, naar anderen luisteren
→ Soepelheid, flexibiliteit: problemen en mislukkingen aanpakken
→ Zelfvertrouwen en zelfwaardegevoel: niet blijven vasthangen aan een mislukking, duidelijk
maken waar je moeilijk mee hebt
→ Weerbaarheid, assertiviteit: opkomen voor zichzelf, neen kunnen zeggen aan bepaalde
verleidingen
→ Vitaliteit: Geen te vermoeide, luie, lome of opvallend trage indruk laten
→ Ontspannen indruk en innerlijke rust : tegenover verkramping, gespannenheid te gesloten
of te agressief zijn
→ Ten volle genieten: dit staat tegenover anderen kleineren, agressie, steeds opstandig
→ In contact met zichzelf: in vrede leven met zichzelf. ( Dit blijk bij jongeren een probleem)
2.3 Betrokkenheid
Definitie: Betrokkenheid verwijst naar de intensiteit van de activiteit, de concentratie, het voluit gaan
in , gedreven zijn, het plezier beleven aan exploreren, waarbij de leerling zich aan de grens van zijn
kunnen beweegt.
→ Geeft aan dat een persoon zijn competenties ten volle aanspreekt
→ Betrokken iemand -> verzet een enorme hoeveelheid (mentale) energie bij het realiseren van
een opdracht rekening houdend met zijn/haar ontwikkelings- en competentieniveau
Mogelijke signalen van betrokkenheid:
→ Concentratie: aandachtig zijn, een zekere autonomie en zelfstandigheid tonen bij het
uitvoeren van taken
→ Energie: initiatief nemen en exploreren, mentaal actief zijn en presteren
→ Creativiteit: een opdracht persoonlijk aanpakken
→ Mimiek en houding: ingespannen kijken
→ Wilskracht, doorzetting: een tijdje met een activiteit of opdracht kunnen doordoen,
volhouden leren uit falen
→ Nauwkeurigheid: zorgzaam zijn, rekening houden met details, iets willen afwerken
→ Reactietijd: alert zijn, er meteen invliegen
→ Verwoording: spontaan uiten van hun enthousiasme, vragen stellen
→ Voldoening: over het werk tevreden zijn
3 Differentiatiepricncipe
3.1 omschrijving
Definitie: onder differentiatie verstaat men alle maatregelen binnen het onderwijs die inspelen op de
verschillen tussen de leerlingen.
→ Individualiserend onderwijs wordt nagestreefd ≠ individueel onderwijs
→ Geen gelijk onderwijs maar gelijke onderwijskansen, optimale ontwikkelingskansen krijgen
3.3.1 Hoe is de organisatie van het onderwijs nu ?
3
