Samenvatting Pedagogische vraagstukken rondom polarisatie; Hoorcollege aantekingen + uitwerkingen studieopdrachten

Pedagogische Vraagstukken rondom polarisatie
Hoorcollege aantekeningen + uitwerkingen opdrachten artikelen
+ aantekeningen artikelen

Hoorcollege 1: polarisatie

Pedagogische vraagstukken rond polarisatie
 Een voorbeeld van een pedagogisch vraagstuk: Wat noemen wij
acceptabele opvoedingsstijlen?
 Pedagogen werken met maatschappelijke vraagstukken

Kinderrechten
Kinderrechten zijn universeel en een soort van placemat voor discussies. De
invulling van kinderrechten verschilt.
1. non-discriminatie: alle rechten gelden voor alle kinderen;
2. kinderen hebben recht op bijzondere bescherming om zich te kunnen
ontwikkelen;
3. ieder kind heeft recht op een naam en nationaliteit;
4. ieder kind heeft recht op sociale zekerheid en gezondheidszorg,
waaronder prenatale zorg;
5. kinderen met een handicap hebben recht op bijzondere zorg;
6. ieder kind heeft recht op liefde, begrip en ouderlijke zorg;
7. ieder kind heeft recht op onderwijs;
8. kinderen hebben prioritair recht op hulp;
9. ieder kind heeft recht op bescherming tegen mishandeling, uitbuiting en
kinderarbeid;
10. ieder kind heeft recht op een opvoeding tot begrip en
verdraagzaamheid, vrede en vriendschap.
1989: VN heeft het verdrag van de kinderrechten opgesteld
1990: het verdrag is ondertekend door NL
1995: geratificeerd door NL (houdt in dat Nederland zich ook daadwerkelijk moet
houden aan de rechten)

Polarisatie als maatschappelijk vraagstuk
Polarisatie: vorming van tegenstelling.
Politiek wordt gekenmerkt door polarisatie.
Poldermodel: manier waarop onderhandelingen worden gevoerd over bv. De
arbeid.
Polderen: wordt het compromissen sluiten en samenwerken als kernpunt van
politiek beleid bedoelt. In NL tegenwoordig normaal gebruik.
Op dit moment vind polderen niet alleen plaats in de politiek, maar ook in de zorg
en het onderwijs.
Een maatschappelijk debat is gaande over:
Recht op bescherming tegen mishandeling VS. Ouderlijke macht.
Debat begon met het boek multiculturele drama, waarbij er gesproken werd over
het dichtgooien van de Nederlandse grenzen en dat Nederland te vol was. -> Het
debat was vrij hard.
Vervolgens was er sprake van de invloed van Pim Fortuin over integratie en
immigratie.
9/11 vond ook plaats ten tijde.

,Focussing events: een plotselinge gebeurtenis (kritiek moment) die schadelijk
kan zijn, waarbij een specifieke beleidskwestie op de voorgrond wordt gebracht,
wat een debat aanwakkert.




Tweedeling in Nederland?
Er is sprake van een tweedeling op het gebied van:
- Hoog en laag opgeleiden (laagopgeleiden werken in sectoren, die harder
worden getroffen door crisis)
Opleidingsniveau bepaalt:
 Cultureel kapitaal
 Gezondheid
 Huisvesting
 Privaat onderwijs
- Oud en jong (generaties)
- Met of zonder een immigratieachtergrond
- Kerkelijken en ontkerkelijken

Van onderscheid naar scheidslijn
Artikel van Dekker: tussen 1970 en 2013 zijn de verschillen in meningen over
politieke opvattingen niet toegenomen. De focus wordt meer gelegd op het
politieke individu.

Dimensies waarop polarisatie plaatsvindt:
1. Differentiatie (objectieve verschillen?) -> heeft te maken met
werkgelegenheid en verschil in hoeveelheid geld en middelen.
2. Identificatie (mate van identificatie met onderscheiden groepen) ->
Wanneer je je identificeert met een groep, leidt dit tot mindere mate van
acceptatie van verschillen met andere groepen/van andere groepen.
3. Representatie (mate van representatie van onderscheid tussen groepen in
de media)
- Verhulling: niet zichtbaar, ontkend
- Correspondentie: representatie komt overeen met de werkelijkheid
- Overdeterminering: de dominantie van bepaalde verschillen zorgen voor
het verdringen van de andere verschillen. -> leidt tot ‘’wij tegen zij’’
gevoel
Hoe hoger een onderscheid tussen groepen ‘scoort’ op deze dimensies, hoe meer
reden er is om te spreken van een scheidslijn

Polarisatie zonder problemen
Polarisatie was in de jaren 50/60 minderen omdat:
- Er minder contact was tussen verschillende zuilen
- Er minder bemoeienis was door verschillende zuilen
- Er minder invloed was van de media
- Identiteitsdenken; je mening wordt aan je identiteit gekoppeld.

Wat is er eigenlijk mis met de maatschappelijke scheidslijnen?

,Principieel bezwaar:
Het bestaan van maatschappelijke scheidslijnen is in strijd met ultieme waarden.
Deontologisch bezwaar
Het heeft negatieve consequenties:
Het bestaan van maatschappelijke scheidslijnen zorgt ervoor dat het land uit
elkaar valt.
Utilitaristisch bezwaar


Antwoord 1: “Het is in strijd met ultieme waarden”
Gelijkheid en vrijheid
 Scheidslijnen betekenen ongelijkheid
 Scheidslijnen beperken de vrijheid

Antwoord 2: “Dan valt het land uit elkaar”
Corrosie van de maatschappelijke cohesie
 Conflict
 Wantrouwen
 Verlies van solidariteit en verbondenheid

Onderwijssegregatie
Het artikel van Bakker en Merry past bij onderwijssegregatie.
Onderwijssegregatie: scheiding van groepen door onderwijs. Mensen die in niet
heterogene wijken wonen gaan naar niet heterogene scholen, omdat deze daar
voornamelijk gevestigd zijn.
Het gevaar van onderwijssegregatie is dat kinderen niet leren omgaan met
andere culturele achtergronden.

Hoorcollege 2: Gastcollege Renée van de Meulen; Werken aan gelijke kansen in
Utrecht
- Vorming van gelijke kansen
- Op bestuurs- en gemeentelijk niveau gelijke kansen voor jongeren
- Scheidslijnen in de samenleving
Dilemma’s en vraagstukken rondom polarisatie Utrecht
- Black lives matter
- Aanmeldbeleid basisscholen -> toename segregatie
- Rellen in wijken -> oorzaken:
 Corona
 Verveling
 Polarisatie
 Ongehoord voelen
Gelijke kansen voor jonge kinderen: het aanmeldbeleid voor de
basisschool
- Niet overal transparant; communicatie tussen ouders en scholen ontbreekt
- Schaduwlijsten (voor de leeftijd van 3 jaar aangemeld maar niet zichtbaar)
1. Slecht beleid kan leiden tot segregatie
- Pedagogisch perspectief; bonding vs. Bridging
- Hoogopgeleide ouders scheiden zich af. Ze kiezen voor scholen met veel
leerlingen met dezelfde achtergrond als zij.

, - Ontstaan van ‘’bubbels van gelijkgestemden’’ in het onderwijs voor
leerlingen nauwelijks uitkomen.
2. Gelijke kansen op basis van je postcode
- Investeren in bepaalde wijken -> achterstandswijken
- Onderwijskwaliteit onder druk door leraren tekort en hoge werkdruk in het
onderwijs
- Waar je woont bepaalt je kansen; residentiële segregatie
3. Gelijke kansen voor jongeren
- Beeldvorming competenties mbo’er vs. Hbo/wo’er
- Discriminatie op de arbeidsmarkt; bij solliciteren naar stage of werk
- Jongeren met een beperking of met een afstand tot arbeidsmarkt

Waarom extra aandacht voor MBO
- Dilemma’s; beeldvorming, trots op diploma
- Communicatie en framing
- Niet hoog- en laagopgeleide, maar praktisch en wetenschappelijk
Omgekeerde discriminatie; discriminatie in eigen kring (gediscrimineerde
mensen discrimineren)
Gelijke kansen op de arbeidsmarkt
- Jongeren in een kwetsbare positie
- Begeleiding tijdens of richting werk
- Leren op de werkvloer ipv klas
- Inclusieve samenleving ,

Hoorcollege 3: ‘’Wij tegen zij’’

Identificatie en vijandigheid
Polarisatie vindt plaats op verschillende gebieden:
- Identificatie: feitelijke verschillen
- Differentiatie: identificeren met andere groep: vervolgens afzetten tot
andere groep
 Er ontstaan homogene groepen
- Representatie: het overdrijven van verschillen in representatie
Gevolgen van polarisatie
- Wantrouwen
- Angst
- Conflict

Stereotyperingen: aard van het beestje?
Stereotyperen leer je aan:
- Intentioneel; bewust
- Verborgen curriculum: voorbeeldgedrag door socialisatie; contact met
anderen en opvoeding
Vrouwen hebben meer last van stereotypering n.a.v. reclames dan mannen
omdat:
- Vrouwen afgebeeld worden als afhankelijk en mannen vaak als sterk en
onafhankelijk
- Vrouwen kunnen een schuldgevoel ontwikkelen n.a.v. stereotyperende
reclames