Samenvatting Ziekteleer Gezelschapsdieren

Ziekteleer gezelschapsdieren


Hoofdstuk 1 Digestiestelsel

Het gebit
Tong, tanden, kiezen en tandvlees

Tandvlees
Gezond tandvlees voelt stevig aan, de rand sluit dicht tegen de tanden aan. Het
kan roze ongepigmenteerd zijn maar ook zwart of gevlekt (gepigmenteerd). Het
mag geen wondjes vertonen en het moet glad en glanzend zijn.
Gingivitis = tandvleesontsteking (rood en gezwollen tandvlees, pijnlijk en sneller
gaan bloeden)
Parodontium = ophangapparaat, steunweefsel van alle elementen

Tanden en kiezen
Bovenbeet = de bovenste snijtanden steken te ver voorbij de onderste snijtanden
Onderbeet = als de onder snijtanden voorbij de boven snijtanden steken
(centenbak)

Tandformule
Volwassen hond I3 C1 P4 M2
I3 C1 P4 M3

Volwassen kat I3 C1 P3 M1
I3 C1 P2 M1

I= Incisivum snijtand
C= Caninus hoektand
P= Premolaar valse kies
M= Molaar ware kies




Figuur 1 Tandformule hond
Tandsteen en tandplak
Tandplak = dit is wit, papperig materiaal dat gemakkelijk te verwijderen is
Tandsteen = dit is wit, geen of bruin, hard materiaal dat zich aan de tand heeft
gehecht. Tandsteen is niet makkelijk te verwijderen
Foetor ex ore = vieze geur uit bek

Tandsteen voorkomen
Als er al tandsteen is, is het de juiste manier om het dier een gebitsbehandeling
te laten ondergaan onder narcose.

Bij gingivitis wordt geen antibiotica meer gegeven, bij parodontitis wel.

De tanden te gaan poetsen na de gebitsbehandeling. Het beste is om dit van
jongs af aan te leren aan de pup. Met een speciale tandpasta voor dieren. Het
beste is om dit dagelijks te doen, maar het advies is 1x per week. Dit geldt ook
voor katten.

,Speciale voeding om tandsteen te voorkomen, deze brokken zijn groter en
harder, waardoor het dier meer moet kauwen. Nutraceuticals in die tandsteen
voorkomen.

Tanden wisselen
Bij de geboorte zijn geen tanden en kiezen aanwezig.

3-4 weken de melktanden komen door, de melktand heeft de
zogenaamde ‘lelievorm’
4-5 maanden wisselen van de snijtanden
5-6 maanden wisselen van de hoektanden
6-7 maanden klaar om te wisselen, laatste kiezen zijn ook
doorgekomen

Bij de meeste dieren zijn op een leeftijd van 6 maanden alle elementen
gewisseld.

Persisterende melktanden
= een dubbele hoektand
Moeten verwijderd worden door de dierenarts, omdat het anders kan leiden tot
een slecht sluitende bek. En het kan wondjes aan gehemelte en wangen geven.
En de volwassen tanden kunnen op een afwijkende plaats doorbreken.

Symphisis fractuur kat
Symphisis is de verbinding van de 2 onderkaak helften. Bij de kat is dit een
fibreuze verbinding i.p.v. een benige binding, hierdoor ontstaat er makkelijk een
fractuur.
De kat zal een scheve/afhangende onderkaak hebben, soms zal er ook bloed te
zien zijn.

Epuliden
 Vooral bij boxer
 Benige (goedaardige) woekeringen van fibromateuze oorsprong
 Glad en glanzend
 Kunnen heftig bloeden
Behandeling: chirurgisch verwijderen

Gingivitis Stomatitis Complex (GSC) kat
 Heftige ontsteking van de tandvlees en het slijmvlies in de bek
 Pijnlijke bek
 Foetor ex ore
 Speekselen
 Tandvlees snel bloeden
 Te zien bij alle katten, maar vooral bij Maine coon, burmees en siamees
Behandeling: vaak wordt besloten om de elementen de extraheren, hoektanden
behouden

Braken
= het met kracht (actief) uitstoten van maag en/of darminhoud via de bek
Regurgiteren = het passief teruggeven van de inhoud van de slokdarm en keel
via de bek
Verslikpneumonie = een longontsteking, doordat er voedsel of vocht in de longen
terecht is gekomen

, Oorzaken van braken
Centraal braken (braakcentrum wordt direct geprikkeld in de hersenen)
o Hersentumor of -trauma
o Toxinen zoals bij nierfalen
o Evenwichtsaandoeningen (geriatrisch vestibulair syndroom)
Oorzaken in het maagdarmkanaal
o Gastritis
o Maagdilatatie/volvulus
o Ileus
Oorzaken buiten het maagdarmkanaal
o Hepatitis
o Pancreatitis
o Peritonitis

Hersentumor/trauma
 Komt respectievelijk vooral voor bij oudere dieren en bijvoorbeeld bij
aanrijding
Nierfalen
 Braken ontstaat bij nierfalen door ureum. Ureum zal stijgen in bloed en zo
het braakcentrum prikkelen
Geriatrisch vestibulair syndroom
 Oudere honden, oorzaak onduidelijk. Meestal plots heftig, maar vaak goed
prognose.
Gastritis
 Is een ontsteking van het maagslijmvlies
Maagdilatatie/volvulus (maagverwijding/draaiing)
 Grote rassen met smalle thorax (Duitse Dog, Dobermann, Ierse Setter)
 Loos braken
 Opgeblazen buik/vergote buikomvang
 Suf, rusteloos
 Versnelde oppervlakkige ademhaling
 Toestand hond wordt steeds slechter
 Spoed!
 Shock
Hepatitis
 Is de ontsteking van de lever
 Dieren hebben vaak pu/pd
Pancreatitis
 Is een ontsteking van de alvleesklier
 Acute vorm bij de kat en chronische vorm bij de hond
 Buikpijn -> slecht/stoppen met eten
 Behandeling: infuus en opname, pijnstilling d.m.v. opiaten
Peritonitis
 Is een ontsteking aan het buikvlies
 Behandeling: antibiotica en opname

Therapie bij braken
Bij de volgende situaties is het verstandig het dier vandaag nog langs te laten
komen
 Het braken is zeer frequent
 Het is een jong dier
 Het braken gaat samen met hevige spieracties
 Het braaksel bevat bloed
 Het dier diabetes mellitus heeft