Deel I: basisbeginselen
H1: Begrip en kenmerken van de belasting
Begrip belasting
● BIJDRAGE volgens bepaalde RECHTSREGELS,
● door de OVERHEID opgelegd
● om FINANCIËLE middelen te verzamelen
● om UITGAVEN te doen vr h ALGEMEEN BELANG (wegenwerken, onderwijs, defensie,
infrastructuur, openbaar vervoer, gezondheidszorg,…)
● gebruikt voor: pensioenen, gezondheidszorg, onderwijs, economisch beleid,
overheidsbestuur, werkloosheid, vervoer, milieu, gezin en kinderen,…
totaal belastingen en sociale bedragen
● inkomstenbelasting (personenbelasting en vennootschapsbelasting)
● sociale bijdragen (RSZ)
● overige (BTW, successierechten onroerende voorheffing,..)
Kenmerken
Financieel deel
● Inkomsten dekken uitgaven van algemeen belang (zie eerder)
● Belasting (Geen rechtstreekse tegenprestatie)
retributie (extra voorbeelden: zie handboek) (rechtstreekse tegenprestatie)
Vb. parkeerticket niet betaald
Dwingend karakter
● Eénzijdig opgelegd door overheid
● Via rechtsregels
● Sancties bij niet-naleving (administratief of strafrechtelijk)
p.21
,H2: De situering van het belastingrecht
Nationaal recht
Privaatrecht Publiekrecht
● Individu vs. Individu ● Overheid vs. Individu
● O.a. ● O.a.
o Burgerlijk recht o Staatsrecht
o Handelsrecht o Administratief recht
o Gerechtelijk recht o Strafrecht
o Sociaal recht o Fiscaal recht
o Sociaal recht
!! Opmerking: Fiscaal Recht
✔ wie/wat onderworpen
✔ tarief bepalen
✔ wijze van vestiging
✔ wijze van inning
✔ welke overheid, etc…
🗷 opportuniteit
🗷 rechtvaardigheid
H4: De functies van de belasting
Financieel Economisch Sociaal
● Hoofddoel ● Prijzen ● Draagkracht
● Inkomsten -> Uitgaven ● Sparen ● Extra voorbeelden: zie
● Ca. 94% ● Consumptie handboek
● Investeringen
● Tewerkstelling
● …
p. 26-27
,H5: Wie mag belastingen heffen
Heffende overheid
Federaal
Regionaal
● Gewesten (Vlaams, Waals, Brussels Hoofdstedelijk)
● Gemeenschappen (Vlaams, Frans, Duitstalig)
Lokaal
● Provincies & gemeenten
● Agglomeratie Brussel
Publiekrechtelijke instellingen
● Opdracht van algemeen belang
● Vb. instellingen openbaar nut, openbare centra voor maatschappelijk welzijn
Supranationale overheden
● EU
● Vb. douane aan buitengrens, btw
Fiscale autonomie
Non bis in idem
● Algemeen rechtsbeginsel
● Je kan niet 2x op hetzelfde belast worden
🡺Regionale en lokale overheden kunnen geen belasting heffen op federale bevoegdheden
Extra voorbeelden: Zie handboek
, H6: Grondwettelijke beginselen van de
belastingheffing
Legaliteitsbeginsel
● Art. 170 G.W.
● = wettelijkheidsbeginsel
● Belasting kan enkel via wet (federaal) / decreet (regionaal)/ besluit (lokaal)
🡺principiële belastingvrijdom: indien niet in wet => niet belastbaar (voorbeelden: zie handboek)
🡺gebonden bevoegdheid: overheid moet wet toepassen
🡺voorzienbaarheid: wet moet duidelijk zijn & consistent toegepast
Éénjarigheidsbeginsel
● Art. 171 G.W.
● = annualiteitsbeginsel
● Belasting worden jaarlijks gestemd
● Belastingen zijn slechts voor 1 jaar van kracht.
● Praktisch? Via machtiging in ‘Financiewet’
● Toepassingen
o Jaarlijks nieuwe aangifte
o Beroepskosten aftrekbaar in jaar dat ze gemaakt zijn
o Aanslag gebeurt jaarlijks
o Jaarlijkse indexatie fiscale kernbedragen
o …
o Extra voorbeelden: zie handboek
Gelijkheidsbeginsel
● Art. 172 G.W.
● Art. 10 G.W. = ‘alle belgen gelijk voor de wet’
🡺 Art. 172 G.W. = toepassing op belastingen
● Relatief karakter:
o Gelijke behandeling in dezelfde feitelijke toestand
o Diverse fiscale behandelingen mogelijk indien verantwoord
● Controle door Grondwettelijk Hof
H1: Begrip en kenmerken van de belasting
Begrip belasting
● BIJDRAGE volgens bepaalde RECHTSREGELS,
● door de OVERHEID opgelegd
● om FINANCIËLE middelen te verzamelen
● om UITGAVEN te doen vr h ALGEMEEN BELANG (wegenwerken, onderwijs, defensie,
infrastructuur, openbaar vervoer, gezondheidszorg,…)
● gebruikt voor: pensioenen, gezondheidszorg, onderwijs, economisch beleid,
overheidsbestuur, werkloosheid, vervoer, milieu, gezin en kinderen,…
totaal belastingen en sociale bedragen
● inkomstenbelasting (personenbelasting en vennootschapsbelasting)
● sociale bijdragen (RSZ)
● overige (BTW, successierechten onroerende voorheffing,..)
Kenmerken
Financieel deel
● Inkomsten dekken uitgaven van algemeen belang (zie eerder)
● Belasting (Geen rechtstreekse tegenprestatie)
retributie (extra voorbeelden: zie handboek) (rechtstreekse tegenprestatie)
Vb. parkeerticket niet betaald
Dwingend karakter
● Eénzijdig opgelegd door overheid
● Via rechtsregels
● Sancties bij niet-naleving (administratief of strafrechtelijk)
p.21
,H2: De situering van het belastingrecht
Nationaal recht
Privaatrecht Publiekrecht
● Individu vs. Individu ● Overheid vs. Individu
● O.a. ● O.a.
o Burgerlijk recht o Staatsrecht
o Handelsrecht o Administratief recht
o Gerechtelijk recht o Strafrecht
o Sociaal recht o Fiscaal recht
o Sociaal recht
!! Opmerking: Fiscaal Recht
✔ wie/wat onderworpen
✔ tarief bepalen
✔ wijze van vestiging
✔ wijze van inning
✔ welke overheid, etc…
🗷 opportuniteit
🗷 rechtvaardigheid
H4: De functies van de belasting
Financieel Economisch Sociaal
● Hoofddoel ● Prijzen ● Draagkracht
● Inkomsten -> Uitgaven ● Sparen ● Extra voorbeelden: zie
● Ca. 94% ● Consumptie handboek
● Investeringen
● Tewerkstelling
● …
p. 26-27
,H5: Wie mag belastingen heffen
Heffende overheid
Federaal
Regionaal
● Gewesten (Vlaams, Waals, Brussels Hoofdstedelijk)
● Gemeenschappen (Vlaams, Frans, Duitstalig)
Lokaal
● Provincies & gemeenten
● Agglomeratie Brussel
Publiekrechtelijke instellingen
● Opdracht van algemeen belang
● Vb. instellingen openbaar nut, openbare centra voor maatschappelijk welzijn
Supranationale overheden
● EU
● Vb. douane aan buitengrens, btw
Fiscale autonomie
Non bis in idem
● Algemeen rechtsbeginsel
● Je kan niet 2x op hetzelfde belast worden
🡺Regionale en lokale overheden kunnen geen belasting heffen op federale bevoegdheden
Extra voorbeelden: Zie handboek
, H6: Grondwettelijke beginselen van de
belastingheffing
Legaliteitsbeginsel
● Art. 170 G.W.
● = wettelijkheidsbeginsel
● Belasting kan enkel via wet (federaal) / decreet (regionaal)/ besluit (lokaal)
🡺principiële belastingvrijdom: indien niet in wet => niet belastbaar (voorbeelden: zie handboek)
🡺gebonden bevoegdheid: overheid moet wet toepassen
🡺voorzienbaarheid: wet moet duidelijk zijn & consistent toegepast
Éénjarigheidsbeginsel
● Art. 171 G.W.
● = annualiteitsbeginsel
● Belasting worden jaarlijks gestemd
● Belastingen zijn slechts voor 1 jaar van kracht.
● Praktisch? Via machtiging in ‘Financiewet’
● Toepassingen
o Jaarlijks nieuwe aangifte
o Beroepskosten aftrekbaar in jaar dat ze gemaakt zijn
o Aanslag gebeurt jaarlijks
o Jaarlijkse indexatie fiscale kernbedragen
o …
o Extra voorbeelden: zie handboek
Gelijkheidsbeginsel
● Art. 172 G.W.
● Art. 10 G.W. = ‘alle belgen gelijk voor de wet’
🡺 Art. 172 G.W. = toepassing op belastingen
● Relatief karakter:
o Gelijke behandeling in dezelfde feitelijke toestand
o Diverse fiscale behandelingen mogelijk indien verantwoord
● Controle door Grondwettelijk Hof
