Samenvatting Theoretische criminologie en victimologie

Theoretische criminologie
Wetenschappelijk denken
Wetenschappelijk observeren:
- Observeren op systematische manier en selectief  bijvoorbeeld hoe komen normen
tot stand
- Zoeklicht theorie van popper  nadeel is tunnelzicht
- Controle en toetsen van verworven kennis
o Opletten voor passificatie  bijvoorbeeld alle zwanen zijn wit en dan opeens
observeert een andere wetenschapper een zwarte, dan moet je theorie
worden herzien.
Wetenschap is:
- Voortbouwen op bestaande kennis
- Vragende houding aannemen = systematisch stellen van juiste vragen
- Systematisch stellen van handelingen als oplossingsprocedure voor gestelde vragen
Wetenschappelijke kennis is:
- Abstracte kennis die op systematische, logische en objectieve wijze toetsbaar is
- En die een zo precies mogelijk omschreven deel van de werkelijkheid verklaart


Klassieke premissen:
- Het denken mag zich niet onderwerpen, tenzij aan de feiten
o Feiten die je kan observeren gaan altijd boven theorieën
o Dus wanneer je iets observeert dat in strijdt is met een reeds bestaande
theorie, wordt deze ontkracht
Problemen van criminologie als wetenschap:
- Object onderzoek:
o Zeer complex
o Niet isoleerbaarmens

- Theorie in sociale wetenschappen:
o Kan snel veranderen dus theorieën geven is moeilijk

Banchi’s (1980) basismodellen:
- Apartheidsmodel
- Stigmatiseringsmodel
- Criminaliseringsmodel
- Consensusmodel
- Dissensusmodel

,Criminologie steunt op 3 specifieke productievoorwaarden:
- Tijd
- Focus
- Wat is de zin van het resultaat?
De positivistische school  uiterlijk van een delinquent (hoe ziet een delinquent eruit?)
De maatschappelijke context van deze school situeerde zich van het jaar 1800 tot 1914 (begin eerste
wereldoorlog)

- Deze periode werd vooral gekenmerkt door de industrialisering en deze industrialisering is
rechtstreeks verbonden met het wetenschappelijke denken
- Want in die periode was geloof zeer belangrijk, maar door de opkomst van de wetenschap
verschoof het geloof in een god naar het geloven in de wetenschap

Maar er was ook een negatieve kant aan het verhaal  de verpaupering van de bevolking (door de
hogere klasse zo genoemd)

- Dit was een negatieve ontwikkeling in het maatschappelijk beeld, de ongelijkheden tussen
arm en rijk werd groter
- Er was een superieur denken  wanneer we dit gaan toepassen op de kolonies zien we vaak
dat de westerse volkeren zich superieur voelden tegenover de inferieure (primitieve)
kolonies, de taak van de superieure bestond er dan ook uit deze primitieve op te voeden

Deze stroming had ook kritiek op de klassieke school:

- Volgens hun was de klassieke school metafysisch (niet wetenschappelijk)
- Ook vond deze stroming het niet goed dat de klassieke school iedereen afbeelden als
rationele mensen die een eigen wil hebben, want dit was niet altijd zo (bv. de paupers waren
volgens hen niet slim genoeg)

Technieken die werden gebruikt voor het opsporen van criminelen:

- Frenologie = onderzoek van de schedel en aan de hand daarvan iets zeggen over de hersenen
- Antropologie = gericht op de delinquente mens
- Eugenistisch beeld = de nazi’s, er is een superieur volk

Een belangrijke denker is Auguste Comte  zocht naar sociale wetmatigheden (sociale fysica)

Hoe ging hij te werk om te komen tot deze sociale wetmatigheden?

- Hij deed aan systematische observatie, dat wil zeggen dat hoe meer waarnemingen je deed,
des te nauwkeuriger je waarnemingen waren (kwantificeerbare waarnemingen)
- Hij ging vooral kijken naar wat er afweek van wat voor hem het normale was (abnormale
dingen  delinquent)



 Quetelet deed ook aan sociale fysica en sloot zich eigenlijk aan bij August:
o Hij was de grondlegger van de sociale statistieken (overheidsstatistieken die we
vandaag de dag nog kennen
o Hij nam “de gemiddelde mens” als referentiepunt

, In deze theorie was Darwin ook een spilfiguur met zijn evolutieleer:

- Hij ging observeren, opmeten en zoveel mogelijk gegevens verzamelen
- Maar het project van Darwin was enkel gericht op dieren en hoe deze zich gingen evolueren
door de generaties heen

Maar Herbert Spencer heeft deze evolutieleer van Darwin toegepast op de mensen  sociaal
Darwinisme:

- Hierin heerste het idee van survivel of the fittest  dit werd misbruikt om de
maatschappelijke orde te legitimeren (kolonies, racisme en ongelijkheid)
- Ze zeiden dat maatschappelijk succes wees op een biologische superioriteit en het de
uitkomst is van een biologische selectie

Binnen deze school was er nog een strooming  de italiaanse school

- Lombroso
- Ferri
- Garofalo

Lombroso: ontwikkeld een systeem van invertarisatie aan de hand van kenmerken (parameters)

- Gaan uitgroeien tot sociale factoren (kenmerken waaraan je kan zien of het een misdadiger is
of niet)
- Gaat op basis van het Darwinisme gaan aantonen wie een misdadiger is, wie afwijkt van het
normale uiterlijk = primitief, niet geëvolueerd  Atavisme
- De geboren misdadiger

Ferri: een meer sociologische insteek (sluit bij Lombroso aan)

- De omgeving zorgt voor de activering van het delinquente in een mens (volgens hem in elke
mens, komt tot uiting door omgevingsfactoren)
- 3 factoren
o De eerste is de antroplologische toestand van de crimineel ( bv. schedel zegt iets
over de mens
o Ten tweede, de tellurische omgeving ( tot de aarde behoren)
o Ten derde is de sociale omgeving waarin een delinquent leeft en opgroeit ook een
belangrijke factor

Garofalo: voor het eerst een naam gegeven aan deze studie (criminologie)

- Sloot zich ook aan bij het idee dat in elke mens iets deliquent aanwezig was maar dat het
geactiveerd wordt door de sociale omgeving



De franse school: een meer antropologische visie (sociale milieu)

- Basseren zich vooral op mensen die in de gevangenis zitten (dit beantwoord aan de rijke hun
visie  arbeidersklasse = sociale klasse)
- Begin 20ste eeuw is hier dan ook kritiek op dat het een heel eenzijdige steekproef is
(bestuderen niet de normale mensen, maar enkel de delinquente mens)  niet iedereen die
criminele feiten pleegt wordt bestraft
 Alexandre Lacasagne