Twee belangrijke onderdelen van de bedrijfskunde gericht op de continuïteit van de
onderneming
1. Kwaliteit leveren:
Processen beheersen en verbeteren
2. Risico’s beheersen
Hoorcollege risico
Hoofdstuk 1:
Risico = het gevaar(onzekerheid) van schade of verlies (negatieve gebeurtenis)
Aanleiding ontstaan risicomanagement:
- Risico’s worden complexer
- Gevolgen zijn ingrijpender (bijv. bedrijf gaat failliet)
- Behoefte aan zekerheid (wat ze wel en wat ze niet kunnen doen)
Risicomanagement:
- Realiseren doelstellingen
- Bescherming van de onderneming
Doel: risico’s ‘beheersbaar’ te maken:
- Verzekerbare risico’s
o Brand, fraude, diefstal, ongeval en ziekte, aansprakelijkheid enz.
o Oplossing: verzekeren
- Niet verzekerbare risico’s
o Strategisch, financieel, marktrisico’s (hoeveel is iets waard, eerst 80 nu 100)
o Oplossing: managen (=keuze maken en doen)
Risicomanagement:
Kredietverlener/belegger
- Financiële risico’s
Industrie
- Borgen kwaliteit, continuïteit en veiligheid van processen en producten
Accountant
- Voldoen aan voorschriften voor de bedrijfsvoering en verslaglegging (compliance)
Projectmanagement (bouw- ICT-sector)
- Bescherming van de projectdoelstellingen in termen van tijd, kwaliteitseisen en
budget
Jurist
- Analyse en beheersing van aansprakelijkheidsrisico’s en juridische
onaanvechtbaarheid van contracten.
Totale onderneming: Enterprise Risk Management= beheersing van alle risico’s van een
organisatie, organisatie breed risicomanagement. Richt zich ook op dynamische risico’s
(ondernemersrisico’s zoals financiële of strategische risico’s)
1
,Ontwikkeling risicomanagement
- Primaire levensbehoefte:
o Geleerd om mee om te gaan = passende maatregelen nemen
- Nieuwe levensbehoefte bijv. nieuwe smartphone
o Nieuwe risico’s
- Calamiteiten karakter
o Natuurrampen, bijv. hoog water, stallen onder water
o Terroristisch
- Ook: verkeerde strategische keuzes, onvoldoende toezicht
Wat is risicomanagement?
- Risicoanalyse (welke risico’s verdienen de meeste aandacht)
- Risico voldoen aan voorschriften (compliance)
- Risico borging, (zorgen dat de organisatie een bepaald niveau haalt) vermijden,
overdragen, beheersen/verminderen of accepteren
- Risico beschermen van doelstellingen
- Risicobeheersing aansprakelijkheid
Risicobeleving
- Ritje in de achtbaan:
o De een: spannend, fantastisch
o De ander: gevaarlijk
- Iedere ondernemer/ onderneming heeft eigen risicoprofiel
Menselijke behoeften verschillen
Maslows hiërarchische van behoeften
- Sc
h
a
d
e
ervaring, als je er geen ervaring mee hebt kijk je er meestal anders tegenaan
- Schade kans
Mensen ontkennen gevaar
Verantwoordelijkheid afwentelen, de ander de schuld geven
Zelf geen schade ondervonden
2
, Wet en regelgeving
- Aansprakelijkheidsrecht
o 1970 Occupational Safety and Health Administration (USA)
(aansprakelijkheidswetgeving en jurisprudentie) wie is aansprakelijk en
verantwoordelijk voor de geleverde producten, milieu etc.
Europa:
- ARBO
- Product aansprakelijkheid
- Financiële controle n bewaking (2003: commissie tabaksblat)
- Eisen financiële verslaglegging (2005: IFRS) hoe moet een boekhouding eruitzien
- Banken: Basel akkoorden (1988, 2004, 2010) Voorschriften voor kapitaalreserves bij
banken om stabiliteit van de financiële wereld te versterken
Verzekeringsindustrie:
- Risico’s omzetten in zekerheden (premie)
- Niveau van de risico’s wijzigt (terrorisme dekking, hagelschade?)
Risicomanagement is de basis van de verzekeringsindustrie
- Verzekeringsbedrijf maakt winst als de ontvangen premie hoger is dan de uit te
betalen schade
Ontwikkeling risicomanagement
Bedrijven die zich bezighouden met risico’s:
1. Beveiligingsindustrie
2. Verzekering dekken
3. Risico en verzekering: eerst voorkomen dan pas verzekeren
4. 2002: European Risk Management standard
2009: ISO 310000
Guide 73-2009 Risk Management Vocabulary
5. Organisatie breed risicomanagement: Enterprise Risk Management
3