Scheikunde samenvatting hf 5 koolstof als basis

Scheikunde samenvatting w17
Paragraaf 5.2:
Koolstofverbindingen:
Koolstofverbindingen zijn belangrijk voor onze manier van leven. Paracetamol is ook een
koolstofverbinding  C8H9NO2. Koolstofverbindingen zijn ontleedbare stoffen waarvan de moleculen
zijn opgebouwd uit koolstofatomen in combinatie met andere atoomsoorten. Koolstofverbindingen
kom je ook tegen in benzine en diesel. Toch hebben de diverse koolstofverbindingen allemaal
verschillende en uiteenlopende stofeigenschappen. Aardolie bestaat voor het grootste deel uit
koolwaterstoffen  zijn ontleedbare stoffen waarvan de moleculen alleen koolstof en
waterstofatomen bevatten. Koolwaterstoffen kun je beschrijven met de algemene molecuulformule
 CxHy  waarbij x en y veel verschillende waarden kunnen aannemen. Binnen al die mogelijkheden
kun je bepaalde groepen koolwaterstoffen onderscheiden.



Alkanen:
Alkanen = de groep koolwaterstoffen waarvan de moleculen allemaal enkele atoombindingen
bevatten  je kunt ze beschrijven met de algemene formule  CnH2n+2  waarbij n = 1, 2, 3, 4 enz




Methaan  CH4  is het hoofdbestanddeel van aardgas. Andere bekende alkanen  propaan en
butaan. Campinggas  bestaat voornamelijk uit butaan. Mengsel van propaan en butaan  lpg. De
vloeibare alkanen  pentaan en hexaan  gebruikt als oplos en reinigingsmiddel  beide komen
voor in wasbenzine. Hexaan wordt ook gebruikt als extractievloeistof in de voedselindustrie 
extraheren van plantaardige oliën uit zaden.

, Alkenen:
Een andere groep koolwaterstoffen  alkenen  ontstaat bij het kraken van alkanen. Alkenen zijn
ontleedbare stoffen waarvan de moleculen 1 dubbele C=C binding hebben. De molecuulformule
voldoet aan de algemene formule  CnH2n




Alkenen vormen de grondstoffen voor veel producten  etheen word omgezet in veelgebruikte
producten  alcohol  polyetheen word gemaakt van etheen  polyetheen is het meest
toegepaste plastic  plastic polypropeen wordt gemaakt van propeen  doppen, kunstgras enz.



Alkanolen:
Ethanol is een van de producten die uit etheen kan worden gemaakt  ethanol staat bekend onder
de naam alcohol en behoort tot de groep alkanolen  stoffen waarvan de moleculen een OH groep
bevatten. In een alkanol is het zuurstofatoom van de OH groep gebonden aan een C-atoom.




De molecuulformule van bvb ethanol  C2H6O  meestal C2H5OH  zo geef je aan dat er een OH
groep in het molecuul voorkomt. De algemene formule van de alkanolen  CnH2n+1OH. De bekendste
alkanol is ethanol  alcohol. Ethanol is ook een grondstof voor de chemische industrie  bereiding
van azijn. Zowel biomethanol als bio-ethanol worden als biobrandstoffen voor voertuigen gebruikt.