RR113 INLEIDING STRAFRECHT
PROBLEEM 6
LEERDOELEN:
WAT IS EEN TERRECHTZITTING? EN HOE VERLOOPT DEZE?
Om in een bepaalde zaak een onderzoek ter terechtzitting te kunnen houden, zal de OvJ de verdachte moeten
dagvaarden. De dagvaarding is een schriftelijke mededeling aan de verdachte dat hij terecht moet staan voor
de rechter, en kent vier functies:
- Aanduiden van de persoon van de verdachte
- Oproepen van de verdachte om te verschijnen voor de rechter op de aangegeven plaats en tijdstip
- Beschuldigen van de verdachte
- Informeren van de verdachte omtrent een aantal straf processuele rechten die hem toekomen
Verloop van de terrechtzitting:
1. Opening van het onderzoek
Het onderzoek begint door het uitroepen van de zaak tegen de verdachte, door de voorzitter. De bode heeft de
opdracht gekregen om de zaak uit te roepen. Op de gang wordt de naam van de advocaat en verdachte
geroepen. Wanneer de zitting is begonnen, kan deze alleen nog maar eindigen met een rechterlijk vonnis.
2. Identiteit, oplettendheid, cautie
Er wordt als eerste gevraagd naar de identiteit van de verdachte en naar zijn feitelijke verblijfplaats. Wanneer
de verdachte erop gewezen is dat hij oplettend moet zijn en niet verplicht is om te antwoorden op de vragen,
kan de feitelijke behandeling beginnen.
3. Voordracht van de zaak
Na de vragen van artikel 273 Sv wordt de zaak voorgedragen door de OvJ. De ten laste legging wordt
voorgelezen.
4. ondervraging door de rechter
De verdachte wordt na de voordracht ondervraagd door de voorzitter. De Nederlandse strafrechtspraak kent
actieve rechter die door het stellen van vragen om zicht proberen te krijgen op wat er zich daadwerkelijk heeft
afgespeeld.
De verdachte is vrij in zijn processuele opstelling, hij kan zijn visie op de zaak geven.
Zodra de voorzitter klaar is met het stellen van de vragen, zijn de andere bijzitters aan de beurt om hun vragen
te stellen.
5. Requisitoir
Dit is het moment waarop de OvJ zijn visie op de zaak geeft en daarna zijn strafeis.
- Waarom kan het ten laste gelegde feit bewezen worden verklaard?
- Waarom zou de geëiste straf opgelegd moeten worden?
Er kunnen zaken naar voren worden gebracht, op grond hiervan kan de OvJ uiteindelijk wat anders eisen dan
dat hij van plan was.
Als de omstandigheden erom vragen, zal de OvJ in het requisitoir een voorschot nemen op mogelijke verweren
van de raadsman.
6. Pleidooi
Bij het pleidooi kan de raadsman van de verdachte alles naar voren brengen wat in het belang is van de
verdediging. Een goed pleidooi is gemodelleerd naar de opbouw van het rechterlijk beslissingsschema.
Wanneer de raadsman een verweer heeft ten aanzien van de formele vragen, dan begint hij daarmee.
, Vervolgens brengt de raadsman zijn standpunt naar voren over de bewijsvraag. De raadsman zal vervolgens
verder gaan met de kwalificatie, de wederrechtelijkheid en de verwijtbaarheid, hierna gaat hij in op de geëiste
straf.
7. Repliek
Na het pleidooi krijgt de OvJ de gelegenheid om weer te reageren op al hetgeen de verdediging heeft
aangevoerd. Hier mag eventueel ook door de OvJ van worden afgezien.
8. Dupliek
Na de Repliek kan de raadsman weer ingaan op wat de OvJ aan het debat heeft toegevoegd.
9. Laatste woord
De verdachte wordt het recht gelaten om het laatst te spreken. Meestal wordt hierin nogmaals het standpunt
van de verdachte herhaald. Er bestaat echter geen verplichting tot het voeren van het laatste woord.
10. Sluiting
Na het laatste woord sluit de voorzitter het onderzoek en wordt er aan de verdachte medegedeeld op welke
dag en op welk tijdstip de uitspraak gedaan zal worden. De uiterste termijn bedraagt 14 dagen.
KAN HET ONDERZOEK TER TERECHTZITTING OOK ANDERS VERLOPEN?
Er bestaan echter een aantal bijzonderheden ten opzichte van het onderzoek ter terrechtzitting:
- Preliminaire verweren, artikel 283 Sv
o De raadsman van de verdachte kan na de ondervraging een preliminair verweer voeren, het
gaat hierbij om de nietigheid van de dagvaarding of de onbevoegdheid van de rechtbank of
niet-ontvankelijkheid van de OvJ. Als dit verweer wordt geaccepteerd zal er direct een
einduitspraak volgen. Wanneer het verweer wordt verworpen wordt het hervat om
inhoudelijk behandeld te worden. Ook kan er bij te weinig beschikbare informatie beoordeeld
worden bij de einduitspraak. Dit wordt gezien als een doorbreking van de normale
processuele volgorde. Deze ruimte is er niet automatisch, hierdoor zou de raadsman het
woord moeten vragen.
- Onderbreking van de zitting, artikel 277 Sv
o Het onderzoek ter terechtzitting kan om uiteenlopende redenen worden onderbroken:
Uitgebreidheid van het onderzoek
Duur van het onderzoek
Nemen van rust
Deze onderbrekingen zijn meestal van korte duur, en de zitting zal zo snel mogelijk worden
hervat.
Wanneer we het hebben over een schorsing, kan de zitting wel voor enkele maanden stil
worden gelegd voordat er hervatting plaats vindt. Dit kan echter alleen gebeuren in het
belang van het onderzoek.
- Horen van getuigen ter terechtzitting
o Als de OvJ het nodig vindt dat de getuige op de zitting verschijnt om daar een verklaring af te
leggen, kan hij de verdachte daartoe oproepen; artikel 260 lid 1 Sv. Wanneer de raadsman en
de verdachte een getuige op willen roepen voor een verklaring, geldt er een termijn net zo
lang als de dagvaardingstermijn, artikel 265 lid 1 Sv. In de meeste gevallen worden de getuige
tien dagen voor aanvang van het onderzoek ter terechtzitting opgegeven.
De OvJ kan de oproeping van de verdachte ook weigeren, artikel 264 Sv:
Het wordt onaannemelijk geacht dat de getuige binnen aanvaardbare termijn ter
terechtzitting zal verschijnen.
PROBLEEM 6
LEERDOELEN:
WAT IS EEN TERRECHTZITTING? EN HOE VERLOOPT DEZE?
Om in een bepaalde zaak een onderzoek ter terechtzitting te kunnen houden, zal de OvJ de verdachte moeten
dagvaarden. De dagvaarding is een schriftelijke mededeling aan de verdachte dat hij terecht moet staan voor
de rechter, en kent vier functies:
- Aanduiden van de persoon van de verdachte
- Oproepen van de verdachte om te verschijnen voor de rechter op de aangegeven plaats en tijdstip
- Beschuldigen van de verdachte
- Informeren van de verdachte omtrent een aantal straf processuele rechten die hem toekomen
Verloop van de terrechtzitting:
1. Opening van het onderzoek
Het onderzoek begint door het uitroepen van de zaak tegen de verdachte, door de voorzitter. De bode heeft de
opdracht gekregen om de zaak uit te roepen. Op de gang wordt de naam van de advocaat en verdachte
geroepen. Wanneer de zitting is begonnen, kan deze alleen nog maar eindigen met een rechterlijk vonnis.
2. Identiteit, oplettendheid, cautie
Er wordt als eerste gevraagd naar de identiteit van de verdachte en naar zijn feitelijke verblijfplaats. Wanneer
de verdachte erop gewezen is dat hij oplettend moet zijn en niet verplicht is om te antwoorden op de vragen,
kan de feitelijke behandeling beginnen.
3. Voordracht van de zaak
Na de vragen van artikel 273 Sv wordt de zaak voorgedragen door de OvJ. De ten laste legging wordt
voorgelezen.
4. ondervraging door de rechter
De verdachte wordt na de voordracht ondervraagd door de voorzitter. De Nederlandse strafrechtspraak kent
actieve rechter die door het stellen van vragen om zicht proberen te krijgen op wat er zich daadwerkelijk heeft
afgespeeld.
De verdachte is vrij in zijn processuele opstelling, hij kan zijn visie op de zaak geven.
Zodra de voorzitter klaar is met het stellen van de vragen, zijn de andere bijzitters aan de beurt om hun vragen
te stellen.
5. Requisitoir
Dit is het moment waarop de OvJ zijn visie op de zaak geeft en daarna zijn strafeis.
- Waarom kan het ten laste gelegde feit bewezen worden verklaard?
- Waarom zou de geëiste straf opgelegd moeten worden?
Er kunnen zaken naar voren worden gebracht, op grond hiervan kan de OvJ uiteindelijk wat anders eisen dan
dat hij van plan was.
Als de omstandigheden erom vragen, zal de OvJ in het requisitoir een voorschot nemen op mogelijke verweren
van de raadsman.
6. Pleidooi
Bij het pleidooi kan de raadsman van de verdachte alles naar voren brengen wat in het belang is van de
verdediging. Een goed pleidooi is gemodelleerd naar de opbouw van het rechterlijk beslissingsschema.
Wanneer de raadsman een verweer heeft ten aanzien van de formele vragen, dan begint hij daarmee.
, Vervolgens brengt de raadsman zijn standpunt naar voren over de bewijsvraag. De raadsman zal vervolgens
verder gaan met de kwalificatie, de wederrechtelijkheid en de verwijtbaarheid, hierna gaat hij in op de geëiste
straf.
7. Repliek
Na het pleidooi krijgt de OvJ de gelegenheid om weer te reageren op al hetgeen de verdediging heeft
aangevoerd. Hier mag eventueel ook door de OvJ van worden afgezien.
8. Dupliek
Na de Repliek kan de raadsman weer ingaan op wat de OvJ aan het debat heeft toegevoegd.
9. Laatste woord
De verdachte wordt het recht gelaten om het laatst te spreken. Meestal wordt hierin nogmaals het standpunt
van de verdachte herhaald. Er bestaat echter geen verplichting tot het voeren van het laatste woord.
10. Sluiting
Na het laatste woord sluit de voorzitter het onderzoek en wordt er aan de verdachte medegedeeld op welke
dag en op welk tijdstip de uitspraak gedaan zal worden. De uiterste termijn bedraagt 14 dagen.
KAN HET ONDERZOEK TER TERECHTZITTING OOK ANDERS VERLOPEN?
Er bestaan echter een aantal bijzonderheden ten opzichte van het onderzoek ter terrechtzitting:
- Preliminaire verweren, artikel 283 Sv
o De raadsman van de verdachte kan na de ondervraging een preliminair verweer voeren, het
gaat hierbij om de nietigheid van de dagvaarding of de onbevoegdheid van de rechtbank of
niet-ontvankelijkheid van de OvJ. Als dit verweer wordt geaccepteerd zal er direct een
einduitspraak volgen. Wanneer het verweer wordt verworpen wordt het hervat om
inhoudelijk behandeld te worden. Ook kan er bij te weinig beschikbare informatie beoordeeld
worden bij de einduitspraak. Dit wordt gezien als een doorbreking van de normale
processuele volgorde. Deze ruimte is er niet automatisch, hierdoor zou de raadsman het
woord moeten vragen.
- Onderbreking van de zitting, artikel 277 Sv
o Het onderzoek ter terechtzitting kan om uiteenlopende redenen worden onderbroken:
Uitgebreidheid van het onderzoek
Duur van het onderzoek
Nemen van rust
Deze onderbrekingen zijn meestal van korte duur, en de zitting zal zo snel mogelijk worden
hervat.
Wanneer we het hebben over een schorsing, kan de zitting wel voor enkele maanden stil
worden gelegd voordat er hervatting plaats vindt. Dit kan echter alleen gebeuren in het
belang van het onderzoek.
- Horen van getuigen ter terechtzitting
o Als de OvJ het nodig vindt dat de getuige op de zitting verschijnt om daar een verklaring af te
leggen, kan hij de verdachte daartoe oproepen; artikel 260 lid 1 Sv. Wanneer de raadsman en
de verdachte een getuige op willen roepen voor een verklaring, geldt er een termijn net zo
lang als de dagvaardingstermijn, artikel 265 lid 1 Sv. In de meeste gevallen worden de getuige
tien dagen voor aanvang van het onderzoek ter terechtzitting opgegeven.
De OvJ kan de oproeping van de verdachte ook weigeren, artikel 264 Sv:
Het wordt onaannemelijk geacht dat de getuige binnen aanvaardbare termijn ter
terechtzitting zal verschijnen.
