Samenvatting Straf- en Strafprocesrecht
European Law School – Jaar 3
Periode 5 – Straf- en Strafprocesrecht
Carmen te Riele
,Inhoudsopgave
Bijeenkomst 1.....................................................................................................................5
Opzet (Dolus)................................................................................................................................5
Schuld (Culpa)...............................................................................................................................5
Medeplegen en medeplichtigheid.................................................................................................5
Strafbare poging............................................................................................................................6
De ondeugdelijke poging.................................................................................................................................7
Poging tot deelneming.....................................................................................................................................8
Strafbare voorbereiding................................................................................................................8
Voorbereiding in de Opiumwet.......................................................................................................................9
Vrijwillige terugtred....................................................................................................................13
Bijeenkomst 2...................................................................................................................14
Opsporing....................................................................................................................................14
De Verdachte.................................................................................................................................................14
Opsporing en controle...................................................................................................................................15
Tot opsporing bevoegd..................................................................................................................................16
Volgen............................................................................................................................................................16
Afluisteren.....................................................................................................................................................17
Stopteken door de politie..............................................................................................................................17
Nemo tenetur prodere se ipsum.................................................................................................17
De Cautie........................................................................................................................................................18
Uitlevering van goederen..............................................................................................................................19
Bijeenkomst 3...................................................................................................................20
Deelnemingsvormen...................................................................................................................20
Daders – art. 47 Sr:........................................................................................................................................20
Medeplichtigen – art. 48 Sr:..........................................................................................................................25
Verschillen en overeenkomsten tussen de verschillende deelnemingsvormen...........................................26
Deelneming aan een culpoos misdrijf?.........................................................................................................26
Deelneming aan deelneming.........................................................................................................................26
Bijeenkomst 4...................................................................................................................28
Opsporingsmethoden en onrechtmatige bewijsvergaring...........................................................28
Stelselmatige observatie................................................................................................................................28
De telefoontap...............................................................................................................................................29
Regeling inzake betreding/doorzoeking ter aanhouding/inbeslagneming...................................................31
De sanctionering van vormverzuimen...........................................................................................................36
Bijeenkomst 5...................................................................................................................40
De strafbaarheid van rechtspersonen en feitelijk leidinggevers..................................................40
De strafbaarheid van de rechtspersoon........................................................................................................40
De strafbaarheid van de feitelijke leidinggevers en opdrachtgevers............................................................42
De strafbaarheid van de publiekrechtelijke rechtspersoon..........................................................................43
Medeplegen of medeplichtigheid van rechtspersonen................................................................................44
Bijeenkomst 6...................................................................................................................45
Recht op bijstand van een raadsman...........................................................................................45
Afstand doen van het recht op rechtsbijstand..............................................................................................47
2
, Vrij verkeer tussen raadsman en verdachte, en beperkingen......................................................................47
Medeverdachten met dezelfde advocaat.....................................................................................................47
Bevoegdheden van de raadsman tijdens het politieverhoor........................................................................47
Recht op inzage van het dossier....................................................................................................................48
Bijeenkomst 7...................................................................................................................49
Opzet...........................................................................................................................................49
‘Kleurloos’ opzet............................................................................................................................................49
De gradaties van opzet (dolus)......................................................................................................................49
Voorwaardelijk opzet.....................................................................................................................................50
Voorwaardelijk opzet in de Opiumwet:.........................................................................................................50
Schuld..........................................................................................................................................51
De betekenissen van de term schuld in het strafrecht.................................................................................51
Gradaties van schuld (culpa)..........................................................................................................................51
Hoe worden opzet en schuld vastgesteld in de praktijk...............................................................................52
De grens tussen voorwaardelijk opzet en bewuste schuld...........................................................................54
Dolus in causa en culpa in causa?..................................................................................................................54
Schuld bij overtredingen................................................................................................................................54
Dood door schuld in het verkeer...................................................................................................................54
Bijeenkomst 8...................................................................................................................56
De onpartijdige en onafhankelijke rechter..................................................................................56
Rechterlijke onpartijdigheid..........................................................................................................................56
Rechterlijke onafhankelijkheid......................................................................................................................60
Het verschil tussen onpartijdigheid en onafhankelijkheid............................................................................60
Wraking..........................................................................................................................................................61
De rol van het slachtoffer in het strafproces................................................................................61
Bijeenkomst 9...................................................................................................................63
Ontoerekeningsvatbaarheid:.......................................................................................................63
Zie verder document ‘strafuitsluitingsgronden’...........................................................................67
Bijeenkomst 10.................................................................................................................68
Bewijsmiddelen en bewijsminima...............................................................................................68
Wettige bewijsmiddelen................................................................................................................................68
Bewijsminima.................................................................................................................................................70
Arresten ter illustratie...................................................................................................................................71
Het Nederlandse bewijsstelsel......................................................................................................................72
Verweer – soorten en respons.....................................................................................................72
Soorten verweer:...........................................................................................................................................72
De Responsieplicht........................................................................................................................................73
Bijeenkomst 11.................................................................................................................75
Straffen en maatregelen..............................................................................................................75
Het verschil tussen straffen en maatregelen.................................................................................................75
Straffen:.........................................................................................................................................................75
Maatregelen:.................................................................................................................................................77
Rechterlijk pardon.........................................................................................................................................80
Kracht van gewijsde.......................................................................................................................................80
Voorarrest......................................................................................................................................................80
Voortijdige beëindiging van vrijheidsstraffen................................................................................................81
De voorlopige hechtenis bij een veroordelend vonnis..................................................................................81
Het combineren van straffen en maatregelen:.............................................................................................81
3
, Sancties bij rechtspersonen en feitelijk leidinggevers..................................................................82
Rechtspersonen.............................................................................................................................................82
Feitelijk leidinggevers....................................................................................................................................83
De invloed van bestuurlijk gedogen op de straftoemeting...........................................................................83
De winst uit criminele activiteiten.................................................................................................................83
Het strafproces in een breder perspectief:..................................................................................83
4
European Law School – Jaar 3
Periode 5 – Straf- en Strafprocesrecht
Carmen te Riele
,Inhoudsopgave
Bijeenkomst 1.....................................................................................................................5
Opzet (Dolus)................................................................................................................................5
Schuld (Culpa)...............................................................................................................................5
Medeplegen en medeplichtigheid.................................................................................................5
Strafbare poging............................................................................................................................6
De ondeugdelijke poging.................................................................................................................................7
Poging tot deelneming.....................................................................................................................................8
Strafbare voorbereiding................................................................................................................8
Voorbereiding in de Opiumwet.......................................................................................................................9
Vrijwillige terugtred....................................................................................................................13
Bijeenkomst 2...................................................................................................................14
Opsporing....................................................................................................................................14
De Verdachte.................................................................................................................................................14
Opsporing en controle...................................................................................................................................15
Tot opsporing bevoegd..................................................................................................................................16
Volgen............................................................................................................................................................16
Afluisteren.....................................................................................................................................................17
Stopteken door de politie..............................................................................................................................17
Nemo tenetur prodere se ipsum.................................................................................................17
De Cautie........................................................................................................................................................18
Uitlevering van goederen..............................................................................................................................19
Bijeenkomst 3...................................................................................................................20
Deelnemingsvormen...................................................................................................................20
Daders – art. 47 Sr:........................................................................................................................................20
Medeplichtigen – art. 48 Sr:..........................................................................................................................25
Verschillen en overeenkomsten tussen de verschillende deelnemingsvormen...........................................26
Deelneming aan een culpoos misdrijf?.........................................................................................................26
Deelneming aan deelneming.........................................................................................................................26
Bijeenkomst 4...................................................................................................................28
Opsporingsmethoden en onrechtmatige bewijsvergaring...........................................................28
Stelselmatige observatie................................................................................................................................28
De telefoontap...............................................................................................................................................29
Regeling inzake betreding/doorzoeking ter aanhouding/inbeslagneming...................................................31
De sanctionering van vormverzuimen...........................................................................................................36
Bijeenkomst 5...................................................................................................................40
De strafbaarheid van rechtspersonen en feitelijk leidinggevers..................................................40
De strafbaarheid van de rechtspersoon........................................................................................................40
De strafbaarheid van de feitelijke leidinggevers en opdrachtgevers............................................................42
De strafbaarheid van de publiekrechtelijke rechtspersoon..........................................................................43
Medeplegen of medeplichtigheid van rechtspersonen................................................................................44
Bijeenkomst 6...................................................................................................................45
Recht op bijstand van een raadsman...........................................................................................45
Afstand doen van het recht op rechtsbijstand..............................................................................................47
2
, Vrij verkeer tussen raadsman en verdachte, en beperkingen......................................................................47
Medeverdachten met dezelfde advocaat.....................................................................................................47
Bevoegdheden van de raadsman tijdens het politieverhoor........................................................................47
Recht op inzage van het dossier....................................................................................................................48
Bijeenkomst 7...................................................................................................................49
Opzet...........................................................................................................................................49
‘Kleurloos’ opzet............................................................................................................................................49
De gradaties van opzet (dolus)......................................................................................................................49
Voorwaardelijk opzet.....................................................................................................................................50
Voorwaardelijk opzet in de Opiumwet:.........................................................................................................50
Schuld..........................................................................................................................................51
De betekenissen van de term schuld in het strafrecht.................................................................................51
Gradaties van schuld (culpa)..........................................................................................................................51
Hoe worden opzet en schuld vastgesteld in de praktijk...............................................................................52
De grens tussen voorwaardelijk opzet en bewuste schuld...........................................................................54
Dolus in causa en culpa in causa?..................................................................................................................54
Schuld bij overtredingen................................................................................................................................54
Dood door schuld in het verkeer...................................................................................................................54
Bijeenkomst 8...................................................................................................................56
De onpartijdige en onafhankelijke rechter..................................................................................56
Rechterlijke onpartijdigheid..........................................................................................................................56
Rechterlijke onafhankelijkheid......................................................................................................................60
Het verschil tussen onpartijdigheid en onafhankelijkheid............................................................................60
Wraking..........................................................................................................................................................61
De rol van het slachtoffer in het strafproces................................................................................61
Bijeenkomst 9...................................................................................................................63
Ontoerekeningsvatbaarheid:.......................................................................................................63
Zie verder document ‘strafuitsluitingsgronden’...........................................................................67
Bijeenkomst 10.................................................................................................................68
Bewijsmiddelen en bewijsminima...............................................................................................68
Wettige bewijsmiddelen................................................................................................................................68
Bewijsminima.................................................................................................................................................70
Arresten ter illustratie...................................................................................................................................71
Het Nederlandse bewijsstelsel......................................................................................................................72
Verweer – soorten en respons.....................................................................................................72
Soorten verweer:...........................................................................................................................................72
De Responsieplicht........................................................................................................................................73
Bijeenkomst 11.................................................................................................................75
Straffen en maatregelen..............................................................................................................75
Het verschil tussen straffen en maatregelen.................................................................................................75
Straffen:.........................................................................................................................................................75
Maatregelen:.................................................................................................................................................77
Rechterlijk pardon.........................................................................................................................................80
Kracht van gewijsde.......................................................................................................................................80
Voorarrest......................................................................................................................................................80
Voortijdige beëindiging van vrijheidsstraffen................................................................................................81
De voorlopige hechtenis bij een veroordelend vonnis..................................................................................81
Het combineren van straffen en maatregelen:.............................................................................................81
3
, Sancties bij rechtspersonen en feitelijk leidinggevers..................................................................82
Rechtspersonen.............................................................................................................................................82
Feitelijk leidinggevers....................................................................................................................................83
De invloed van bestuurlijk gedogen op de straftoemeting...........................................................................83
De winst uit criminele activiteiten.................................................................................................................83
Het strafproces in een breder perspectief:..................................................................................83
4