SAMENVATTING HANDBOEK SCENARIOPLANNING
DEEL 1 DE BASIS
H1 Gebeurtenissen in een onzekere wereld
De toekomst kan worden bekeken vanuit vijf invalshoeken, te weten:
1. Tijd
2. Relevantie
3. Verandering
a. Trends: een constant patroon dat ontstaat als een lange termijn van data in
beschouwing wordt genomen.
b. (Geleidelijke) discontinuïteiten: een, mogelijk onverwachte, tijdelijke of
permanente, breuk in een dominante conditie/trend in een systeem.
Abrupte discontinuïteit (wildcard): een discontinuïteit die zeer plotseling
optreedt. Dit gebeurt zo snel dat het systeem niet meer kan stabiliseren.
c. Patronen: hypes en rages. Hype: een ontwikkeling waar mensen veel te hoge
verwachtingen van hebben. Rage: een product of levensstijl die, tijdelijk, sterk
in de mode is.
4. Onzekerheid
a. Onoverkomelijke elementen (pre-determined elements): gebeurtenissen die al
hebben plaatsgevonden maar waarvan de gevolgen nog niet zijn ontvouwd.
b. Controversies: een stelling die 50/50 verdeeld is. De stelling kan wel
gebeuren, maar net zo goed niet.
5. Informatiekwaliteit
a. Metingen
b. Modellen
c. Mensen
H2 Wat zijn scenario’s
Er zijn vier soorten idealistische scenario’s, te weten:
1. Extrapolerende voorspellende scenario’s: wat zal er gebeuren.
2. Normatieve hier en nu scenario’s: wat gebeurt er.
3. Explorerende mogelijkheden scenario’s: wat kan er mogelijk gebeuren.
a. Exploratieve externe omgevingsscenario’s
b. Exploratieve strategische scenario’s
c. Exploratieve systeemscenario’s
4. Sciencefictionscenario’s toekomst: maximale toekomstspeculatie.
Scenariotypologieën:
- Extrapolerende scenario’s: prognose en projectie.
- Normatief: ontwikkel en verander.
- Exploratief: extern, strategisch en systeem.
Toekomstscenario’s vanuit vier verschillende contexten:
1. Individuele scenario’s: persoonlijk leven.
2. Business scenario’s: organisatiedoeleinden.
3. Global scenario’s: wereld, land of sector.
4. ‘Wat-als’ scenario’s: wildcard.
Samenvatting ‘Handboek Scenarioplanning’ 1
, H3 Scenarioplanning in een notendop
Scenarioplanning is een instrument waarbij je scenario’s ontwikkelt om de toekomst te
verkennen. Dit met als doel in een organisatie strategische beslissingen effectiever en
efficiënter te kunnen nemen. Door te werken met scenario’s kun je inzichten verwerven die je
helpen om robuuste strategische keuzes te maken in het licht van de toekomst.
Scenarioleren of scenario denken: is het creëren van strategische awareness. Het gaat hier
vooral om een gezamenlijk proces dat, door juist te bezinnen op de toekomst, inzichten met
zich meebrengt.
Verschillende soorten van plannen:
- Hiërarchisch
- Tijd
- Detailniveau
- Functie
Waarom scenarioplanning?
- Scenarioplanning is nuttig als er een hoge onzekerheid is waaronder managers
moeten beslissen.
- Als de bedrijfstak waarin men opereert onderhevig is aan grote veranderingen met
een hoge impact is het uitvoeren van een scenarioplanning uiterst nuttig.
- Overweeg scenarioplanning als er al veel kostbare verassingen in het verleden zijn
opgetreden.
- Scenarioplanning creëert alternatieven voor de uitdagingen van (over)morgen.
- Scenarioplanning helpt om de kwaliteit van strategisch denken te verhogen en
vastgeroest denken los te maken. Het geeft inzicht in toekomstige kansen en
bedreigingen.
- Scenario’s zijn een middel om alternatieve strategieën te ontwikkelen. Hierdoor kun je
snel inspelen op de veranderende omgeving.
Toekomstscenario’s, de vijf principes:
1. Toekomstgericht
2. Relevant
3. Balanceren werkelijkheidsbesef en verbeeldingskracht
4. Verbinden het hier-en-nu en de toekomst
5. Begrijpelijk en makkelijk communiceerbaar
Doelen voor scenario’s:
1. Creëren strategische awareness
2. Bestaande strategieën en beleid evalueren
3. Nieuwe strategieën en beleid ontwikkelen
Scenarioplanning in organisatiecontext, waardecreatie:
- Visie: toekomstbeeld bedrijf
- Missie: doel van het bedrijf
- Strategische ontwikkeling: proces van samenvoeging van de visie, missie en een
reflectie op de interne- en externe analyse
- Strategische discussie: afweging plannen van intern tegen extern
- Managen middelen: mensen, materialen, tijd, financiën
Samenvatting ‘Handboek Scenarioplanning’ 2
DEEL 1 DE BASIS
H1 Gebeurtenissen in een onzekere wereld
De toekomst kan worden bekeken vanuit vijf invalshoeken, te weten:
1. Tijd
2. Relevantie
3. Verandering
a. Trends: een constant patroon dat ontstaat als een lange termijn van data in
beschouwing wordt genomen.
b. (Geleidelijke) discontinuïteiten: een, mogelijk onverwachte, tijdelijke of
permanente, breuk in een dominante conditie/trend in een systeem.
Abrupte discontinuïteit (wildcard): een discontinuïteit die zeer plotseling
optreedt. Dit gebeurt zo snel dat het systeem niet meer kan stabiliseren.
c. Patronen: hypes en rages. Hype: een ontwikkeling waar mensen veel te hoge
verwachtingen van hebben. Rage: een product of levensstijl die, tijdelijk, sterk
in de mode is.
4. Onzekerheid
a. Onoverkomelijke elementen (pre-determined elements): gebeurtenissen die al
hebben plaatsgevonden maar waarvan de gevolgen nog niet zijn ontvouwd.
b. Controversies: een stelling die 50/50 verdeeld is. De stelling kan wel
gebeuren, maar net zo goed niet.
5. Informatiekwaliteit
a. Metingen
b. Modellen
c. Mensen
H2 Wat zijn scenario’s
Er zijn vier soorten idealistische scenario’s, te weten:
1. Extrapolerende voorspellende scenario’s: wat zal er gebeuren.
2. Normatieve hier en nu scenario’s: wat gebeurt er.
3. Explorerende mogelijkheden scenario’s: wat kan er mogelijk gebeuren.
a. Exploratieve externe omgevingsscenario’s
b. Exploratieve strategische scenario’s
c. Exploratieve systeemscenario’s
4. Sciencefictionscenario’s toekomst: maximale toekomstspeculatie.
Scenariotypologieën:
- Extrapolerende scenario’s: prognose en projectie.
- Normatief: ontwikkel en verander.
- Exploratief: extern, strategisch en systeem.
Toekomstscenario’s vanuit vier verschillende contexten:
1. Individuele scenario’s: persoonlijk leven.
2. Business scenario’s: organisatiedoeleinden.
3. Global scenario’s: wereld, land of sector.
4. ‘Wat-als’ scenario’s: wildcard.
Samenvatting ‘Handboek Scenarioplanning’ 1
, H3 Scenarioplanning in een notendop
Scenarioplanning is een instrument waarbij je scenario’s ontwikkelt om de toekomst te
verkennen. Dit met als doel in een organisatie strategische beslissingen effectiever en
efficiënter te kunnen nemen. Door te werken met scenario’s kun je inzichten verwerven die je
helpen om robuuste strategische keuzes te maken in het licht van de toekomst.
Scenarioleren of scenario denken: is het creëren van strategische awareness. Het gaat hier
vooral om een gezamenlijk proces dat, door juist te bezinnen op de toekomst, inzichten met
zich meebrengt.
Verschillende soorten van plannen:
- Hiërarchisch
- Tijd
- Detailniveau
- Functie
Waarom scenarioplanning?
- Scenarioplanning is nuttig als er een hoge onzekerheid is waaronder managers
moeten beslissen.
- Als de bedrijfstak waarin men opereert onderhevig is aan grote veranderingen met
een hoge impact is het uitvoeren van een scenarioplanning uiterst nuttig.
- Overweeg scenarioplanning als er al veel kostbare verassingen in het verleden zijn
opgetreden.
- Scenarioplanning creëert alternatieven voor de uitdagingen van (over)morgen.
- Scenarioplanning helpt om de kwaliteit van strategisch denken te verhogen en
vastgeroest denken los te maken. Het geeft inzicht in toekomstige kansen en
bedreigingen.
- Scenario’s zijn een middel om alternatieve strategieën te ontwikkelen. Hierdoor kun je
snel inspelen op de veranderende omgeving.
Toekomstscenario’s, de vijf principes:
1. Toekomstgericht
2. Relevant
3. Balanceren werkelijkheidsbesef en verbeeldingskracht
4. Verbinden het hier-en-nu en de toekomst
5. Begrijpelijk en makkelijk communiceerbaar
Doelen voor scenario’s:
1. Creëren strategische awareness
2. Bestaande strategieën en beleid evalueren
3. Nieuwe strategieën en beleid ontwikkelen
Scenarioplanning in organisatiecontext, waardecreatie:
- Visie: toekomstbeeld bedrijf
- Missie: doel van het bedrijf
- Strategische ontwikkeling: proces van samenvoeging van de visie, missie en een
reflectie op de interne- en externe analyse
- Strategische discussie: afweging plannen van intern tegen extern
- Managen middelen: mensen, materialen, tijd, financiën
Samenvatting ‘Handboek Scenarioplanning’ 2
