Inleiding in de psychologie
Week 1
Wat is psychologie?
Psyche – logos
(geest) (studie)
= wetenschap (logica) van het gedrag en de psychische/ mentale processen
Specialisaties in de psychologie
Docenten, experimenteel psychologen, toegepast psychologen: passen kennis toe
Geschiedenis van de psychologie
Psychologie is ontstaan vanuit de filosofie.
Decartes was een filosoof die ervan uit ging dat de geest en het lichaam gescheiden waren.
Behoorde tot stroming van rationalisme: het denken is de enige manier was om aan
wetenschap te voldoen.
Hier kwam kritiek op vanuit het empirisme, John Locke de werkelijkheid waar te nemen +
mens was bij de geboorte een ongeschreven blad en ontwikkelde zich als persoon.
Geschiedenis van de moderne psychologie
Wilhem Wundt 1832-1920
- Elementen van bewuste waarneming ontdekken
- Introspectie: liet proefpersonen beschrijven wat ze van binnen ervaarde, zintuigelijke en
emotionele reacties beschrijven.
- Eerste psychologische experimenten ( in laboratorium)
- Reactietijden
Edward Titchener 1867-1927
- Structuralisme structuren van de geest
- Structuren van de geest aan het licht brengen
William James 1842-1910
(introspectie)
- Functionalisme (functie van de geest/bewustzijn) functie belangrijker dan de structuur
- Ideeën afgeleid van Darwin 1809-1882
(aanpassen van mensen aan de werkelijke wereld) + ideeën over emoties.
John Watson 1867- 1927
- Als reactie op functionalisme en structuralisme behaviorisme, kijken naar gedrag en wat je
kunt waarnemen.
- Bestuderen van gedrag i.p.v. bewustzijn (geest)
- Gedrag direct observeerbaar
- Relatie stimuli en respons
, - Sociale omgeving zou invloed hebben.
Zes perspectieven binnen de psychologie
1. Biologisch perspectief:
- Grondlegger: René Descartes
- Lichaam apart bestudeerd van de geest
- Genen, zenuwstelsel, endocriene stelsel (HC2)
Wat houdt het in? Het perspectief zoekt de oorzaken van gedrag in het functioneren van de
genen, de hersenen, het zenuwstelsel en het hormoonstelsel. Alles is te verklaren vanuit je
hersenen.
rationalisme
Stromingen: neurowetenschap en evolutionaire psychologie
2varianten van perspectief:
1. Neurowetenschap: hersenen
2. Evolutionaire psychologie: genetische adaptatie, overleving, voortplanting
2.Cognitief perspectief: Wilhelm Wundt
- Mentale processen wetenschappelijk onderzocht
- Verwerking en interpretatie van ervaringen
- Onderzoek naar geheugen, taal en info-verwerking
Wat houdt het in? De nadruk ligt op de mentale processen, zoals leren, geheugen, perceptie en
denken als vorm van informatieverwerking.
functionalisme en structuralisme (James en Titchener)
3.Behavioristisch perspectief:
- John Watson
- Tabula Rasa
- Conditioneren: straffen en belonen
- Waarneembaar gedrag
Wat houdt het in? Kijken naar wat er door mensen hun hoofd gaat, je kunt alleen kijken naar wat
er gebeurt.
Empirisme, John Locke
4.Perspectieven vanuit de gehele persoon
Psychodynamisch (onbewuste verlangens en drijfveren, psychoanalyse) Freud, Erikson
Humanistisch ( vrije wil/eigen keuze/ uniek mens) Maslow, Rogers0
Karakter/ Temperament (persoonlijkheid)
Wat houdt het in? Kijken naar het mens in zijn geheel. Niet alleen herinneringen maar ook
onbewuste dingen (bijv trauma). Veel invloed op het gedrag. Humanisten vonden dat het gedrag
wordt beïnvloed door de vrije wil. Karakter: gedrag beïnvloed door verschil tussen mensen dus je
karakter.
, Psychodynamisch
5.Ontwikkelingsperspectief: invloed van levensloop
- Nature & Nurture: vanaf de geboorte of opvoeding
- Levenslooppsychologie ( bijv midlife crisis)
Wat houdt het in? Er wordt gekeken naar de invloed van de levensloop en de ontwikkeling van
de persoon.
6.Sociocultureel perspectief:
- Sociale interactie / leren
- Cultuur algemeen
- Cross-culturele psychologie
Wat houdt het in? Gedrag wordt beïnvloed door interactie van anderen en je cultuur.
Week 1
Wat is psychologie?
Psyche – logos
(geest) (studie)
= wetenschap (logica) van het gedrag en de psychische/ mentale processen
Specialisaties in de psychologie
Docenten, experimenteel psychologen, toegepast psychologen: passen kennis toe
Geschiedenis van de psychologie
Psychologie is ontstaan vanuit de filosofie.
Decartes was een filosoof die ervan uit ging dat de geest en het lichaam gescheiden waren.
Behoorde tot stroming van rationalisme: het denken is de enige manier was om aan
wetenschap te voldoen.
Hier kwam kritiek op vanuit het empirisme, John Locke de werkelijkheid waar te nemen +
mens was bij de geboorte een ongeschreven blad en ontwikkelde zich als persoon.
Geschiedenis van de moderne psychologie
Wilhem Wundt 1832-1920
- Elementen van bewuste waarneming ontdekken
- Introspectie: liet proefpersonen beschrijven wat ze van binnen ervaarde, zintuigelijke en
emotionele reacties beschrijven.
- Eerste psychologische experimenten ( in laboratorium)
- Reactietijden
Edward Titchener 1867-1927
- Structuralisme structuren van de geest
- Structuren van de geest aan het licht brengen
William James 1842-1910
(introspectie)
- Functionalisme (functie van de geest/bewustzijn) functie belangrijker dan de structuur
- Ideeën afgeleid van Darwin 1809-1882
(aanpassen van mensen aan de werkelijke wereld) + ideeën over emoties.
John Watson 1867- 1927
- Als reactie op functionalisme en structuralisme behaviorisme, kijken naar gedrag en wat je
kunt waarnemen.
- Bestuderen van gedrag i.p.v. bewustzijn (geest)
- Gedrag direct observeerbaar
- Relatie stimuli en respons
, - Sociale omgeving zou invloed hebben.
Zes perspectieven binnen de psychologie
1. Biologisch perspectief:
- Grondlegger: René Descartes
- Lichaam apart bestudeerd van de geest
- Genen, zenuwstelsel, endocriene stelsel (HC2)
Wat houdt het in? Het perspectief zoekt de oorzaken van gedrag in het functioneren van de
genen, de hersenen, het zenuwstelsel en het hormoonstelsel. Alles is te verklaren vanuit je
hersenen.
rationalisme
Stromingen: neurowetenschap en evolutionaire psychologie
2varianten van perspectief:
1. Neurowetenschap: hersenen
2. Evolutionaire psychologie: genetische adaptatie, overleving, voortplanting
2.Cognitief perspectief: Wilhelm Wundt
- Mentale processen wetenschappelijk onderzocht
- Verwerking en interpretatie van ervaringen
- Onderzoek naar geheugen, taal en info-verwerking
Wat houdt het in? De nadruk ligt op de mentale processen, zoals leren, geheugen, perceptie en
denken als vorm van informatieverwerking.
functionalisme en structuralisme (James en Titchener)
3.Behavioristisch perspectief:
- John Watson
- Tabula Rasa
- Conditioneren: straffen en belonen
- Waarneembaar gedrag
Wat houdt het in? Kijken naar wat er door mensen hun hoofd gaat, je kunt alleen kijken naar wat
er gebeurt.
Empirisme, John Locke
4.Perspectieven vanuit de gehele persoon
Psychodynamisch (onbewuste verlangens en drijfveren, psychoanalyse) Freud, Erikson
Humanistisch ( vrije wil/eigen keuze/ uniek mens) Maslow, Rogers0
Karakter/ Temperament (persoonlijkheid)
Wat houdt het in? Kijken naar het mens in zijn geheel. Niet alleen herinneringen maar ook
onbewuste dingen (bijv trauma). Veel invloed op het gedrag. Humanisten vonden dat het gedrag
wordt beïnvloed door de vrije wil. Karakter: gedrag beïnvloed door verschil tussen mensen dus je
karakter.
, Psychodynamisch
5.Ontwikkelingsperspectief: invloed van levensloop
- Nature & Nurture: vanaf de geboorte of opvoeding
- Levenslooppsychologie ( bijv midlife crisis)
Wat houdt het in? Er wordt gekeken naar de invloed van de levensloop en de ontwikkeling van
de persoon.
6.Sociocultureel perspectief:
- Sociale interactie / leren
- Cultuur algemeen
- Cross-culturele psychologie
Wat houdt het in? Gedrag wordt beïnvloed door interactie van anderen en je cultuur.
