Hoofdstuk 1 HET STRAFBARE FEIT
Strafbaar feit: moet aan 4 voorwaarden worden voldaan.
1. Is het een menselijke gedraging?
2. Valt de menselijke gedraging binnen een delictsomschrijving?
3. Is de gedraging in strijd met de wet?
4. Is aan de gedraging aan schuld te wijten?
1. Menselijke gedraging (bestandsdeel)
Persoon heeft een gedraging verricht. Deze gedraging bestaat uit een gewilde spierbeweging
uitoefenen of kunnen uitoefenen. Menselijke gedraging kan ook bestaan uit een doen of
nalaten. Rechtspersonen kunnen ook een strafbaar feit plegen en niet alleen natuurlijke
personen.
2. Gedraging valt binnen een delictsomschrijving (bestandsdeel)
Delictsomschrijving: in een delictsomschrijving staat welke gedragingen strafbaar zijn.
Menselijke gedraging valt binnen een delictsomschrijving.
Legaliteitsbeginsel: is er voorafgaand aan de gedraging een wettelijke strafbepaling
geformuleerd? Legaliteitsbeginsel houdt in dat de wet al in de wet moet staan. Hij mag niet
later worden toegevoegd.
3. In strijd met de wet? (Element)
Wederrechtelijk betekent in strijd met het recht. Wanneer handelt een verdachte in strijd
met het recht? Wanneer een verdachte met zijn menselijke gedraging een
delictsomschrijving vervult, handelt hij daardoor automatisch in strijd met de wet.
4. Er moet sprake zijn van schuld. (Element)
Verwijt: anders kunnen handelen, maar dit niet doen.
Zijn er schulduitsluitingsgronden van toepassing? Schulduitsluitingsgronden nemen de
verwijtbaarheid van de gedragingen weg.
Bestandsdelen
Onderdelen waar een delictsomschrijving uit bestaat. Bestanddelen staan altijd in de
tenlastelegging en moeten door de rechter bewezen worden verklaard.
Elementen
Ongeschreven voorwaarden om iemand te straffen.
Formele delicten zijn delicten die een bepaalde handeling strafbaar stellen.
Materiele delicten stellen het intreden van een bepaald gevolg strafbaar.
Bij commissiedelicten wordt het handelen strafbaar gesteld.
Bij omissiedelicten wordt het nalaten strafbaar gesteld. Art. 450 sr
Gronddelicten is een bepaalde gedraging van verdachte wordt strafbaar gesteld. Art. 287 sr
Gekwalificeerde delict is ernstiger dan het gronddelict, heft een extra bestanddeel.Art.289sr
Geprivilegieerde delicten zijn lichter dan het gronddelict met een lagere strafbedreiging.
art290 sr
,Hoofdstuk 2 WEDERRECHTELIJKHEID
Betekenis 1: zonder toestemming van de rechthebbende
Bij de eerste betekenis wordt het bestanddeel wederrechtelijk opgevat als ‘zonder
toestemming van de rechthebbende’. In deze betekenis handelt de verdachte zonder eigen
recht.
Betekenis 2: bestanddeel is element
Vaak heeft het bestanddeel wederrechtelijkheid dezelfde betekenis als het element
wederrechtelijkheid. De definitie van wederrechtelijk is ‘in strijd met de wet’. Als het
bestanddeel deze betekenis heeft, wil dat – net als bij de betekenis van het element – niks
anders zeggen dan dat de verdachte in strijd met de geschreven en ongeschreven regels
heeft gehandeld, zoals die in Nederland gelden.
, Hoofdstuk 3 OPZET
Opzet en schuld
Bij beide weet je dat het kan gaan gebeuren. Bij opzet maakt het je niks uit of het gebeurt. Je
hebt dan het willen en weten. Bij schuld denk je dat het niet zal gaan gebeuren. Je hebt hier
alleen het weten.
Boos opzet
Er is sprake van boos opzet wanneer de verdachte willens en wetens de strafwet heeft
overtreden. De verdachte wist dat hij de strafwet overtrad en heeft dit ook gewild. Van boos
opzet kan alleen sprake zijn als de verdachte weet dat wat hij doet strafbaar is.
Kleurloos opzet
Bij kleurloos opzet wordt alleen gekeken naar het handelen van de verdachte. Wanneer een
verdachte willens en wetens heeft gehandeld, is er al sprake van opzet. Dat de verdachte
niet wist dat zijn handelen strafbaar was, doet hij hier niets aan af.
Verschillende vormen van opzet
Opzet als bedoeling
Heeft veel raakvlakken met boos opzet, verdachte heeft een bepaalde bedoeling en daarom
pleegt hij een strafbaar feit. Het maakt niet uit of het gewilde gevolg ook intreedt. Komt in
een delictsomschrijving vaak tot uiting door het bestanddeel oogmerk. Oogmerk: het doel
dat de verdachte wil bereiken.
Opzet als zekerheidsbewustzijn
Om te kunnen spreken van opzet bij zekerheidsbewustzijn moet het gaan om een gevolg
waar de wil van de dader niet op gericht is. Met een bepaalde handeling heeft de dader een
bepaald doel willen bereiken, maar als rechtstreeks gevolg van die handeling is het
ongewilde gevolg in getreden. De verdachte wist dus zeker dat het gevolg zal intreden.
Opzet als waarschijnlijkheidsbewustzijn
Er is sprake van opzet als waarschijnlijkheidsbewustzijn als de gevolgen van het handelen
van een verdachte waarschijnlijk zullen intreden. Het gaat dus om gevolgen die nog moeten
intreden en waarvan niet met zekerheid gezegd kan worden dat deze gevolgen in zullen
treden.
Opzet als mogelijkheid bewustzijn/ voorwaardelijke opzet
Definitie: als een verdachte zich willens en wetens heeft blootgesteld aan de aanmerkelijke
kans dat een bepaald gevolg intreedt en dat gevolg op de koop heeft toegenomen! Het is
mogelijk dat bepaalde gevolgen van het handelen van verdacht intreden: dit noemen we
voorwaardelijke opzet.
Opzet bewijzen
De Hoge Raad heeft in verschillende arresten
duidelijk gemaakt dat een rechter het
bestanddeel opzet al bewezen kan verklaren
wanneer er sprake is van de lichtste vorm van
opzet!
Strafbaar feit: moet aan 4 voorwaarden worden voldaan.
1. Is het een menselijke gedraging?
2. Valt de menselijke gedraging binnen een delictsomschrijving?
3. Is de gedraging in strijd met de wet?
4. Is aan de gedraging aan schuld te wijten?
1. Menselijke gedraging (bestandsdeel)
Persoon heeft een gedraging verricht. Deze gedraging bestaat uit een gewilde spierbeweging
uitoefenen of kunnen uitoefenen. Menselijke gedraging kan ook bestaan uit een doen of
nalaten. Rechtspersonen kunnen ook een strafbaar feit plegen en niet alleen natuurlijke
personen.
2. Gedraging valt binnen een delictsomschrijving (bestandsdeel)
Delictsomschrijving: in een delictsomschrijving staat welke gedragingen strafbaar zijn.
Menselijke gedraging valt binnen een delictsomschrijving.
Legaliteitsbeginsel: is er voorafgaand aan de gedraging een wettelijke strafbepaling
geformuleerd? Legaliteitsbeginsel houdt in dat de wet al in de wet moet staan. Hij mag niet
later worden toegevoegd.
3. In strijd met de wet? (Element)
Wederrechtelijk betekent in strijd met het recht. Wanneer handelt een verdachte in strijd
met het recht? Wanneer een verdachte met zijn menselijke gedraging een
delictsomschrijving vervult, handelt hij daardoor automatisch in strijd met de wet.
4. Er moet sprake zijn van schuld. (Element)
Verwijt: anders kunnen handelen, maar dit niet doen.
Zijn er schulduitsluitingsgronden van toepassing? Schulduitsluitingsgronden nemen de
verwijtbaarheid van de gedragingen weg.
Bestandsdelen
Onderdelen waar een delictsomschrijving uit bestaat. Bestanddelen staan altijd in de
tenlastelegging en moeten door de rechter bewezen worden verklaard.
Elementen
Ongeschreven voorwaarden om iemand te straffen.
Formele delicten zijn delicten die een bepaalde handeling strafbaar stellen.
Materiele delicten stellen het intreden van een bepaald gevolg strafbaar.
Bij commissiedelicten wordt het handelen strafbaar gesteld.
Bij omissiedelicten wordt het nalaten strafbaar gesteld. Art. 450 sr
Gronddelicten is een bepaalde gedraging van verdachte wordt strafbaar gesteld. Art. 287 sr
Gekwalificeerde delict is ernstiger dan het gronddelict, heft een extra bestanddeel.Art.289sr
Geprivilegieerde delicten zijn lichter dan het gronddelict met een lagere strafbedreiging.
art290 sr
,Hoofdstuk 2 WEDERRECHTELIJKHEID
Betekenis 1: zonder toestemming van de rechthebbende
Bij de eerste betekenis wordt het bestanddeel wederrechtelijk opgevat als ‘zonder
toestemming van de rechthebbende’. In deze betekenis handelt de verdachte zonder eigen
recht.
Betekenis 2: bestanddeel is element
Vaak heeft het bestanddeel wederrechtelijkheid dezelfde betekenis als het element
wederrechtelijkheid. De definitie van wederrechtelijk is ‘in strijd met de wet’. Als het
bestanddeel deze betekenis heeft, wil dat – net als bij de betekenis van het element – niks
anders zeggen dan dat de verdachte in strijd met de geschreven en ongeschreven regels
heeft gehandeld, zoals die in Nederland gelden.
, Hoofdstuk 3 OPZET
Opzet en schuld
Bij beide weet je dat het kan gaan gebeuren. Bij opzet maakt het je niks uit of het gebeurt. Je
hebt dan het willen en weten. Bij schuld denk je dat het niet zal gaan gebeuren. Je hebt hier
alleen het weten.
Boos opzet
Er is sprake van boos opzet wanneer de verdachte willens en wetens de strafwet heeft
overtreden. De verdachte wist dat hij de strafwet overtrad en heeft dit ook gewild. Van boos
opzet kan alleen sprake zijn als de verdachte weet dat wat hij doet strafbaar is.
Kleurloos opzet
Bij kleurloos opzet wordt alleen gekeken naar het handelen van de verdachte. Wanneer een
verdachte willens en wetens heeft gehandeld, is er al sprake van opzet. Dat de verdachte
niet wist dat zijn handelen strafbaar was, doet hij hier niets aan af.
Verschillende vormen van opzet
Opzet als bedoeling
Heeft veel raakvlakken met boos opzet, verdachte heeft een bepaalde bedoeling en daarom
pleegt hij een strafbaar feit. Het maakt niet uit of het gewilde gevolg ook intreedt. Komt in
een delictsomschrijving vaak tot uiting door het bestanddeel oogmerk. Oogmerk: het doel
dat de verdachte wil bereiken.
Opzet als zekerheidsbewustzijn
Om te kunnen spreken van opzet bij zekerheidsbewustzijn moet het gaan om een gevolg
waar de wil van de dader niet op gericht is. Met een bepaalde handeling heeft de dader een
bepaald doel willen bereiken, maar als rechtstreeks gevolg van die handeling is het
ongewilde gevolg in getreden. De verdachte wist dus zeker dat het gevolg zal intreden.
Opzet als waarschijnlijkheidsbewustzijn
Er is sprake van opzet als waarschijnlijkheidsbewustzijn als de gevolgen van het handelen
van een verdachte waarschijnlijk zullen intreden. Het gaat dus om gevolgen die nog moeten
intreden en waarvan niet met zekerheid gezegd kan worden dat deze gevolgen in zullen
treden.
Opzet als mogelijkheid bewustzijn/ voorwaardelijke opzet
Definitie: als een verdachte zich willens en wetens heeft blootgesteld aan de aanmerkelijke
kans dat een bepaald gevolg intreedt en dat gevolg op de koop heeft toegenomen! Het is
mogelijk dat bepaalde gevolgen van het handelen van verdacht intreden: dit noemen we
voorwaardelijke opzet.
Opzet bewijzen
De Hoge Raad heeft in verschillende arresten
duidelijk gemaakt dat een rechter het
bestanddeel opzet al bewezen kan verklaren
wanneer er sprake is van de lichtste vorm van
opzet!
