Kernvragen van Organisatiewetenschappen

Hoorcollege 1: Introductie
Organisaties zijn alom aanwezig: de manier waarop zowel de grote maatschappelijke als de kleine
alledaagse problemen aangepakt worden is door het creëren van organisaties.

Organisaties zijn:
1. Sociale entiteiten die
2. Doelgericht zijn,
3. En ontworpen als systemen van activiteiten die bewust gestructureerd en gecoördineerd zijn,
en die
4. Verbonden zijn met de externe omgeving.

Verschillende types:
- Grote, internationale organisaties vs. Familiebedrijven
- Organisaties met winstoogmerk vs. Non-profit organisaties

Organisaties en hun uitdagingen:
- Globalisering
- ‘speed of responsiveness’
- Ethiek en maatschappelijke verantwoordelijkheid
- De virtuele/ digitale werkplek
- Diversiteit

Hoorcollege 2: Theoretische perspectieven op organisaties
- Gesloten systeem: dit perspectief is gericht op de organisatie zonder haar afhankelijkheid en
vermogen om invloed op (elementen van) haar omgeving uit te oefenen in overweging te
nemen
o Organisaties staan op zichzelf, ‘afgesloten’
o Omgeving is gegeven
o Aandacht van managers gaat uit naar het verbeteren van het interne ontwerp
- Open systeem: dit perspectief is gericht op de (poreuze) grens tussen de organisatie en haar
omgeving
o Organisaties staan in verbinding met en wisselen zaken uit met de omgeving
o Omgevingen zijn veranderlijk
o Aandacht van managers gaat uit naar een ontwerp dat deze uitwisseling effectief laat
verlopen
- Rationeel systeem: perspectief richt zich opde formelestructuren van een organisatie en ziet
de organisatie als een groep mensen die samenwerken om specifieke doelen na te streven
- Natuurlijk systeem: perspectief bevordert het idee dat informele en interpersoonlijke
structuren binnen een organisatie belangrijker zijn dan formele structuren. Mensen binnen
een organisatie hebben meerdere belangen en consensusvorming of conflictueuze processen
stimuleren organisatorische actie
o
Systeem Open Gesloten
Open Gesloten
systeemdenkenbesteedt systeemontwerp
aandacht aan de (open) richt zich
grens tussen de uitsluitend op de
organisatie zonder

, organisatie en haar rekening te houden
context met haar
afhankelijkheid van
of vermogen om
elementen te
beïnvloeden die
haar context
omvatten
rationeel Organisaties zijn collectiviteiten Open rationeel Gesloten rationeel
gericht op het nastreven van bijv. bijv. wetenschappelijk
relatief sterk geformaliseerde contingentieperspectief management
sociale structuren
Natuurlijk Organisaties zijn Open natuurlijk Gesloten natuurlijk
collectiviteiten waarvan bijv. lerende organisatie bijv. human resource
de deelnemers een theorie
gemeenschappelijk
belang delen in het
voortbestaan van het
systeem en die zich
bezighouden met
collectieve activiteiten,
informeel gestructureerd,
om dit doel te bereiken.

Organisatieconfiguraties: een verzameling elementen of componenten van een organisatie die
opverschillende manieren kunnen worden gecombineerd om resultaten te bereiken
• Technische kern:
- Produceert het product of de dienst van de organisatie
- Primaire omzetting van inputs naar outputs
• Technische ondersteuning:
- Afspeuren van de omgeving naar bedreigingen en kansen
- Helpt organisaties te innoveren, veranderen en aan te passen
• Administratieve ondersteuning:
- Soepel functioneren en onderhoud van de organisatie
• Top management Aansturen en coördineren van
• Middenmanagement andere delen van de organisatie

Managers gebruiken deze informatie omde organisatie te creëren en te ontwikkelen om te bereiken:
- Efficiëntie: de hoeveelheid middelen die worden gebruikt om de doelstellingen van de
organisatie te bereiken
- Effectiviteit: de mate waarin een organisatie haar doelen bereikt

Dimensies van organisatieontwerp
Structurele dimensies: centrale interne elementen
Contextuele dimensies: centrale organisatie-elementen en elementen van de setting waarin de
organisatie zich bevindt.
Dimensies:
1. Formalisering: vertrouwen op schriftelijke documentatie
2. Specialisatie: mate waarin taken onderverdeeld zijn in afzonderlijke banen