Geschiedenis H8 samenvatting
Paragraaf 1
Voltair irritaties aan mensen hun bijgeloof (straf van god) door een zware aardbeving en schrijft een
overdreven verhaal in 1759. Hij vond het geloof dogmatisch = iets werd zonder bewijs voor waarheid
aangenomen en mocht geen kritiek op worden geleverd. De kerk zag een optimist als een zondaar
omdat hij niet in god geloofde die mensen straft voor hun zonden, want de kerk was heel belangrijk
in de 18e eeuw. Voltaire ging logisch redeneren en zelf opzoek naar antwoorden en niet zomaar iets
aannemen van de kerk. Deze nieuwe manier van kritisch denken wordt de verlichting genoemd.
Verlichting = Een periode waarin een kritische houding ontstond tegenover geloof en traditie en een
groot vertrouwen in de mogelijkheid de wereld rationeel te doorgronden.
Vertrouwen in eigenverstand (rationalisme) is gegroeid en er werd steeds meer onderzocht via
waarneming (empirisme)
Voordelen kritisch denken: meer ontdekken dus beter gezondheid en onderwijs, kritiek op
kerk/bestuur door uitbuiting van gezinnen.
Er ontstonden wel verschillen met hoe mensen dachten over het leven.
De verlichting ontstond door de wetenschappelijke revolutie. Door de wetenschappelijke revolutie
was het vertrouwen in het eigen verstand gegroeid.
De belangrijkste onderwerpen voor de verlichte denkers:
God Voor de meeste wonderen waren er wetenschappelijke verklaringen. De bijbel sprak
dus niet altijd de waarheid. Ook vonden ze dat afwijkende religieuze opvattingen niet
moesten vervolgen en verbieden. Ook waren de meeste verlichte denkers zelf gelovig, maar
andere opvattingen. Veel hadden een mechanische wereldbeeld: god had de wereld, de
mens en natuurwetten geschapen, maar bemoeide zich na de schepping niet meer actief met
de wereld. Dit wordt ook well deïsme genoemd. “Ongodisme” (god geen persoon) werd wel
niet geaccepteerd
Moraal Niet de leefregels van geloof/heilige geschriften strict volgen maar ook eigen
verstand gebruiken.
Politiek en staat
o John Locke: alle mensen moeten natuurlijke rechten hebben dus recht op leven,
bezit en vrijheid. Ook kon men hun rechten niet in hun eentje beschermen, dus
politieke gemeenschap met sociaal contract. Doet de regering niet goed? = burgers
kunnen afzetten en andere kiezen.
o Rousseau: regering moet wil van burgers uitvoeren. Burgers kunnen de macht altijd
afnemen = volkssoevereiniteit.
o Montesquieu: machtsmisbruik voorkomen door trias politica (scheiding der machten)
Wetgevende, uitvoerende & rechtgevende.
Rechtspraak Bewijs onbetrouwbaar naar marteling dus afgeschaft. Ook kritiek op
lijfstraffen.
Ontwikkeling van volken cultuurrelativisme = vreemde cultuur niet moet beoordelen met
de normen en waarden van je eigen cultuur.
Paragraaf 1
Voltair irritaties aan mensen hun bijgeloof (straf van god) door een zware aardbeving en schrijft een
overdreven verhaal in 1759. Hij vond het geloof dogmatisch = iets werd zonder bewijs voor waarheid
aangenomen en mocht geen kritiek op worden geleverd. De kerk zag een optimist als een zondaar
omdat hij niet in god geloofde die mensen straft voor hun zonden, want de kerk was heel belangrijk
in de 18e eeuw. Voltaire ging logisch redeneren en zelf opzoek naar antwoorden en niet zomaar iets
aannemen van de kerk. Deze nieuwe manier van kritisch denken wordt de verlichting genoemd.
Verlichting = Een periode waarin een kritische houding ontstond tegenover geloof en traditie en een
groot vertrouwen in de mogelijkheid de wereld rationeel te doorgronden.
Vertrouwen in eigenverstand (rationalisme) is gegroeid en er werd steeds meer onderzocht via
waarneming (empirisme)
Voordelen kritisch denken: meer ontdekken dus beter gezondheid en onderwijs, kritiek op
kerk/bestuur door uitbuiting van gezinnen.
Er ontstonden wel verschillen met hoe mensen dachten over het leven.
De verlichting ontstond door de wetenschappelijke revolutie. Door de wetenschappelijke revolutie
was het vertrouwen in het eigen verstand gegroeid.
De belangrijkste onderwerpen voor de verlichte denkers:
God Voor de meeste wonderen waren er wetenschappelijke verklaringen. De bijbel sprak
dus niet altijd de waarheid. Ook vonden ze dat afwijkende religieuze opvattingen niet
moesten vervolgen en verbieden. Ook waren de meeste verlichte denkers zelf gelovig, maar
andere opvattingen. Veel hadden een mechanische wereldbeeld: god had de wereld, de
mens en natuurwetten geschapen, maar bemoeide zich na de schepping niet meer actief met
de wereld. Dit wordt ook well deïsme genoemd. “Ongodisme” (god geen persoon) werd wel
niet geaccepteerd
Moraal Niet de leefregels van geloof/heilige geschriften strict volgen maar ook eigen
verstand gebruiken.
Politiek en staat
o John Locke: alle mensen moeten natuurlijke rechten hebben dus recht op leven,
bezit en vrijheid. Ook kon men hun rechten niet in hun eentje beschermen, dus
politieke gemeenschap met sociaal contract. Doet de regering niet goed? = burgers
kunnen afzetten en andere kiezen.
o Rousseau: regering moet wil van burgers uitvoeren. Burgers kunnen de macht altijd
afnemen = volkssoevereiniteit.
o Montesquieu: machtsmisbruik voorkomen door trias politica (scheiding der machten)
Wetgevende, uitvoerende & rechtgevende.
Rechtspraak Bewijs onbetrouwbaar naar marteling dus afgeschaft. Ook kritiek op
lijfstraffen.
Ontwikkeling van volken cultuurrelativisme = vreemde cultuur niet moet beoordelen met
de normen en waarden van je eigen cultuur.
