Kennistoets 4.2
Gezondheidsbevordering en preventie
1. herkennen wat het preventie aanbod bij dementie is
Zorgstandaard= heldere beschrijving van goede begeleiding, zorg, en behandeling van mensen met
dementie en de organisatie daarvan, zodat multidisciplinair aanpak goed kan worden ingericht in
integrale benadering met patiënt centraal.
→ verwachting duidelijk, taken en verantwoordelijkheden verdeeld. Bevordert hoogwaardige
zorgverlening en stroomlijning, efficiënt proces voor optimale kwaliteit nodig voor groeiende,
complexe zorg
Uitgangspunten zorgstandaard dementie
- Goede hulp en zorg dichtbij huis of woonplaats, zo lang mogelijk thuiswonen
- Zorg, hulp aansluiten bij wat iemand zelf kan, gekenmerkt door waardigheid en respect, versterking
steunsysteem en zelfmanagement.
- Communicatie en info afgestemd op behoeften patiënten en naasten
- Stepped Care
- Individueel zorgplan om individuele afspraken vast te leggen, stelt relatie centraal en levert bijdrage
aan welbevinden
Vormen preventie zorgstandaard
- Tertiaire en zorggerelateerde preventie voor mensen met dementie
- Secundaire selectieve en/of geïndiceerde preventie voor naasten
- Universele preventie en selectieve preventie voor de maatschappij
Preventieaanbod zorgstandaard
- Vroege opsporing, actief opsporen
- Leefstijlinterventies ter voorkoming hersendegeneratie
- Adequate, begrijpelijke info dementie, eigen regie en ter beschikking voor iedereen en makkelijk
- Zelftesten en telefonische hulplijnen
- Draagkracht en draaglast bespreken bij mantelzorgers
- Bemoeizorg
,Prevalentie= totale aantal personen of bestaande ziektegevallen met een bepaalde ziekte in een
bepaalde tijdsperiode
Incidentie= het aantal nieuw optredende ziektegevallen of personen met bepaalde ziekte in een
bepaalde tijdsperiode
2. uitleggen wat de stappen van het protocol Intervention Mapping zijn
Protocol om op basis van evidence stapsgewijs een gezondheidskundige interventie
te ontwikkelen en uitvoeren. Voor intentionele gezondheidsvoorlichting.
o Systematisch, doelgericht, planmatige methode
1. Needs assessment
1. Epidemiologisch
2. Gedrag en leefstijl (Lalonde)
3. Omgeving (Lalonde)
4. Gedragsdeterminanten (ASE)
2. Gedrags- en veranderdoelen
3. Theoretische methoden
4. Interventie ontwikkeling
5. Implementatie
6. Evaluatie
Voorwaarden gebruik van intervention mapping:
- Er moet sprake zijn van een gedragsmatig gezondheidsprobleem
- Determinanten van gedrag moeten beïnvloedbaar zijn
- Einddoel van de voorlichting moet reëel zijn
Stap 1. Needs assessment/gezondheidskundige analyse
- Epidemiologie= omvang, ernst en spreiding van het probleem
Zoek naar cijfers over het gezondheidsprobleem
o Verspreiding van ziekten en de mate van voorkomen
o Mogelijke oorzaken en verbanden
o Incidentie en prevalentie
- Gedragsdeterminanten= inventariseren achterliggende redenen van mensen om zich
bepaalde manier te gedragen
Stap 2. Gedragsdoelen- en veranderdoelen
= definiëren van de gedragsdoelen en specificeren van de veranderingen die hiervoor nodig
zijn.
Citeria:
• SMART geformuleerd
o Specifiek
o Meetbaar
o Acceptabel
o Realistisch
o Tijdgebonden
• Grijp terug op gedragsdeterminanten
,Stap 3. Theoretische methoden= theory-based methoden en theorieën
o Op zoek in (vak)literatuur
o Effectief gebleken methoden en theorieën
Stap 4. Interventie ontwikkeling= design, ontwikkeling en pre-testen van
gezondheidskundige interventie.
o Vormgeving van de gezondheidskundige interventie
o Doel: concrete gezondheidskundige interventie ontwikkelen
Stap 5. Implementatieplan= plan voor uitvoering gezondheidskundige interventie
o Richten op patient (doelgroep) en verpleegkundigen (uitvoerders)
6. Evaluatieplan= plan voor de evaluatie
• Gedrags- en veranderdoelen meenemen
• Beschrijf hoe de gezondheidskundige interventie geëvalueerd gaat worden
o Procesevaluatie -> nagaan waarom de interventie wel of niet effectief is
geweest
o Effectevaluatie -> nagaan op welk niveau er effecten zijn bereikt (bijv.
veranderingen in eigen effectiviteit of langdurig gedragsbehoud.)
1. verwoorden wat aspecten van het ecologisch model zijn
Ecologisch model: invloed omgeving op gedrag
- Fysieke omgeving
- Sociaal-culturele omgeving
- Economische omgeving
- Politieke omgeving
→ soorten omgevingsdeterminanten
, 3 specifieke niveaus in omgeving
Interacties tussen typen en niveaus van omgevingsinvloeden
Directe invloed van omgeving op gedrag
2. omgevingsfactoren plaatsen en verantwoorden binnen het ecologisch model.
Gezondheidsbevordering en preventie
1. herkennen wat het preventie aanbod bij dementie is
Zorgstandaard= heldere beschrijving van goede begeleiding, zorg, en behandeling van mensen met
dementie en de organisatie daarvan, zodat multidisciplinair aanpak goed kan worden ingericht in
integrale benadering met patiënt centraal.
→ verwachting duidelijk, taken en verantwoordelijkheden verdeeld. Bevordert hoogwaardige
zorgverlening en stroomlijning, efficiënt proces voor optimale kwaliteit nodig voor groeiende,
complexe zorg
Uitgangspunten zorgstandaard dementie
- Goede hulp en zorg dichtbij huis of woonplaats, zo lang mogelijk thuiswonen
- Zorg, hulp aansluiten bij wat iemand zelf kan, gekenmerkt door waardigheid en respect, versterking
steunsysteem en zelfmanagement.
- Communicatie en info afgestemd op behoeften patiënten en naasten
- Stepped Care
- Individueel zorgplan om individuele afspraken vast te leggen, stelt relatie centraal en levert bijdrage
aan welbevinden
Vormen preventie zorgstandaard
- Tertiaire en zorggerelateerde preventie voor mensen met dementie
- Secundaire selectieve en/of geïndiceerde preventie voor naasten
- Universele preventie en selectieve preventie voor de maatschappij
Preventieaanbod zorgstandaard
- Vroege opsporing, actief opsporen
- Leefstijlinterventies ter voorkoming hersendegeneratie
- Adequate, begrijpelijke info dementie, eigen regie en ter beschikking voor iedereen en makkelijk
- Zelftesten en telefonische hulplijnen
- Draagkracht en draaglast bespreken bij mantelzorgers
- Bemoeizorg
,Prevalentie= totale aantal personen of bestaande ziektegevallen met een bepaalde ziekte in een
bepaalde tijdsperiode
Incidentie= het aantal nieuw optredende ziektegevallen of personen met bepaalde ziekte in een
bepaalde tijdsperiode
2. uitleggen wat de stappen van het protocol Intervention Mapping zijn
Protocol om op basis van evidence stapsgewijs een gezondheidskundige interventie
te ontwikkelen en uitvoeren. Voor intentionele gezondheidsvoorlichting.
o Systematisch, doelgericht, planmatige methode
1. Needs assessment
1. Epidemiologisch
2. Gedrag en leefstijl (Lalonde)
3. Omgeving (Lalonde)
4. Gedragsdeterminanten (ASE)
2. Gedrags- en veranderdoelen
3. Theoretische methoden
4. Interventie ontwikkeling
5. Implementatie
6. Evaluatie
Voorwaarden gebruik van intervention mapping:
- Er moet sprake zijn van een gedragsmatig gezondheidsprobleem
- Determinanten van gedrag moeten beïnvloedbaar zijn
- Einddoel van de voorlichting moet reëel zijn
Stap 1. Needs assessment/gezondheidskundige analyse
- Epidemiologie= omvang, ernst en spreiding van het probleem
Zoek naar cijfers over het gezondheidsprobleem
o Verspreiding van ziekten en de mate van voorkomen
o Mogelijke oorzaken en verbanden
o Incidentie en prevalentie
- Gedragsdeterminanten= inventariseren achterliggende redenen van mensen om zich
bepaalde manier te gedragen
Stap 2. Gedragsdoelen- en veranderdoelen
= definiëren van de gedragsdoelen en specificeren van de veranderingen die hiervoor nodig
zijn.
Citeria:
• SMART geformuleerd
o Specifiek
o Meetbaar
o Acceptabel
o Realistisch
o Tijdgebonden
• Grijp terug op gedragsdeterminanten
,Stap 3. Theoretische methoden= theory-based methoden en theorieën
o Op zoek in (vak)literatuur
o Effectief gebleken methoden en theorieën
Stap 4. Interventie ontwikkeling= design, ontwikkeling en pre-testen van
gezondheidskundige interventie.
o Vormgeving van de gezondheidskundige interventie
o Doel: concrete gezondheidskundige interventie ontwikkelen
Stap 5. Implementatieplan= plan voor uitvoering gezondheidskundige interventie
o Richten op patient (doelgroep) en verpleegkundigen (uitvoerders)
6. Evaluatieplan= plan voor de evaluatie
• Gedrags- en veranderdoelen meenemen
• Beschrijf hoe de gezondheidskundige interventie geëvalueerd gaat worden
o Procesevaluatie -> nagaan waarom de interventie wel of niet effectief is
geweest
o Effectevaluatie -> nagaan op welk niveau er effecten zijn bereikt (bijv.
veranderingen in eigen effectiviteit of langdurig gedragsbehoud.)
1. verwoorden wat aspecten van het ecologisch model zijn
Ecologisch model: invloed omgeving op gedrag
- Fysieke omgeving
- Sociaal-culturele omgeving
- Economische omgeving
- Politieke omgeving
→ soorten omgevingsdeterminanten
, 3 specifieke niveaus in omgeving
Interacties tussen typen en niveaus van omgevingsinvloeden
Directe invloed van omgeving op gedrag
2. omgevingsfactoren plaatsen en verantwoorden binnen het ecologisch model.
