Bondige overzichtelijke samenvatting mediaethiek

Media ethiek
Creative business jaar 2

Deugdenethiek – Aristoteles
Ernaar streven een goed mens te zijn. (Deugdzaam mens)

 Een deugdzaam mens worden vergt ervaring
 Streven naar een gulden middenweg (ga extremen uit de weg)
 Je moet per keuze kijken wat het beste is om te doen
 Je wordt een deugdzaam mensen wanneer je kardinale deugden beheerst:
 Wijsheid
 Rechtvaardigheid
 Moed
 Gematigdheid

Vb. Zal ik een schokkende foto plaatsen op de website van RTL Nieuws van een man die net
onthoofd is door IS en herkenbaar in beeld is?

Toepassing Aristoteles:
Ik kies ervoor de foto te plaatsen maar ik blur het gezicht. Hierdoor heb ik een gulden
middenweg gekozen door wel het publiek te informeren over de gruwelen van de oorlog
maar de man onherkenbaar te maken om de nabestaande niet te choqueren.

Aristoteles zou de foto geblurd plaatsen.


Beginselenethiek – Kant
Kant en de vrijheid:
 De mens is een autonoom/vrij wezen
 Vrijheid is geen vrijblijvendheid
 Vrijheid komt met verantwoordelijkheid
 Je moet het ‘goede’ doen

De twee vragen van de beginselenethiek
1. Zou ik willen dat mijn maxime een categorisch imperatief wordt?
 Maxime = morele principe/keuze/wet
 Categorisch imperatief = algemene wet voor iedereen
2. Behandel ik de mens niet alleen als middel maar ook als doel?
 Houd ik rekening met het welzijn/belangen van de ander?
 Behandel ik de ander met respect?

Vb. Zal ik een schokkende foto plaatsen op de website van RTL Nieuws van een man die net
onthoofd is door IS en herkenbaar in beeld is?

Toepassing Kant
Vraag 1. Zou ik willen dat mijn maxime een categorisch imperatief wordt?

, Nee, dat zou ik niet willen, Dit betekent dat alle andere journalisten op de wereld voortaan
ook foto’s mogen plaatsen van mensen die vermoord zijn en herkenbaar in beeld.

Vraag 2. Gebruik ik de mens als middel of als doel?
Je gebruikt die vermoorde man als middel om journalistiek te scoren.

Kant zal de foto niet plaatsen.

Gevolgenethiek – Bentham
Gevolgenethiek (= utilitarisme): het streven naar het grootste genot voor de grootste groep.

Morele actoren = zij die een keuze maken bij een ethisch dilemma of medeverantwoordelijk
zijn.
Morele actoren in de media zijn de makers, baas, redactie, organisatie.

Betrokkenen = zij die de gevolgen van de keuze ondergaan
Betrokkenen in de media zijn de consumenten van het mediaproduct, mensen/groepen die
benoemd worden, naasten van deze mensen/groepen.

Maak een calculus voor welke betrokkenen het positief uitpakt en voor wie het negatief
uitpakt. Welke groep het grootst is wordt de publicatie op gebaseerd.

Vb. Zal ik een schokkende foto plaatsen op de website van RTL Nieuws van een man die net
onthoofd is door IS en herkenbaar in beeld is?

Toepassing Bentham
Voor welke betrokkenen heeft mijn keuze een positief gevolg?
De lezers van de website van RTL Nieuws worden op de hoogte gebracht van de gruwelen
van de oorlog in Syrië en de door IS gepleegde misdaden.

Voor welke betrokkenen heeft mijn keuze een negatief gevolg?
Voor de nabestaanden van de onthoofde man die kampen met een trauma en die op deze
manier op afschuwelijke wijze geconfronteerd worden met het lot van hun
familielid/vader/vriend/zoon/collega.

Maak een calculus voor welke betrokkenen het positief uitpakt en voor wie het negatief
uitpakt. Welke groep het grootst is wordt de publicatie op gebaseerd.
Lezers van de website van RTL Nieuws vormen een grotere groep dan de nabestaanden van
de onthoofde man.

Bentham zou de foto wel plaatsen.