Samenvatting 1.2 NG
NIEREN
Hypothyreoïdie = traag hartslag, veel aankomen.
Hyperthyreoïdie = snelle hartslag, uitpuilende ogen, gehaast, veel afvallen.
Soms wil je de ligging van de nier in beeld brengen, maar soms ook de werking van de nier.
Daarvoor gebruik je een radiofarmacon.
Jodium-123 gaat naar de schildklier toe.
Technetium kan ook voor de schildklier gebruikt worden.
Doel kwantificeren:
Verkrijgen van een consistente en objectieve maat voor het functioneren van een orgaan. Bij NG
meestal een relatieve meeting.
Hoe moet je kwantificeren:
- 1 of meerdere statische opnamen maken
- Tekenen regions of interest (ROI’s)
- ROI grootte en aantal counts binnen ROI’s noteren
- Aan de hand van de gegevens:
• Correcties uitvoeren
• Orgaanfunctie berekenen
Van schildklier maak je alleen een anterior opname, want de schildklier ligt meer ventraal.
Statische nierscintigrafie:
Doel van het onderzoek:
• het bepalen van afwijkingen met verlies van nierparenchym.
• Het bepalen van ruimte innemende processen. RIP = ruimte innemend proces, dat kan van
alles zijn. Bijv een tumor.
• Opnamen: posterior en anterior, RPO en LPO.
• Kwantificeren nierfunctie, gecorrigeerd voor achtergrondstraling (bkg) en diepte-liggings
verschil (=geometrisch gemiddelde). Want de nieren liggen meestal niet op een gelijke
hoogte. Daarom maken we een anterior EN posterior opname.
• Nierfunctie wordt bepaald als percentage van de totale nier functie (li nier + re nier = 100%)
Genormaliseerde achtergrond correctie =
Geometrisch gemiddelde =
li nier=√ anterior li × posterior li
ℜnier=√ anterior ℜ× posterior ℜ
Relatieve nierfunctie =
Met counts (re) wordt de uitkomst van
het geometrisch gemiddelde bedoeld.
, Hoeveel dragen de linkernier en de rechternier bij aan de totale nierfunctie? (=100%)
Na ROI’s tekenen eerst correcties uitvoeren:
1. Achtergrondstructuren genormaliseerde achtergrondcorrectie
2. Verschil in diepte-ligging geometrisch gemiddelde
3. Daarna L / R verhouding berekenen relatieve nierfunctie
Kenmerken normaalbeeld nierscintigram:
• Homogenen en symmetrische verdeling van het radiofarmacon over beide nieren.
• Goede uptake (wil vooral bot zien en minder weke delen, target-nontarget ratio zo optimaal
mogelijk zijn. Drinken is hiervoor belangrijk.)
• Nieren ongeveer gelijk van grootte
• Contouren goed te volgen (geen onderbrekingen)
Beeldkwaliteit:
• Hoe meer pixels in de matrix, hoe hoger de spatiële resolutie.
Telstatistiek neemt toe als je een hoger aantal counts (kCts) instelt.
Telstatistiek = counts/pixel.
• Bewegingsartefact zorgt voor slechte kwaliteit.
• Grijsschaal: door foutieve instelling van de grijsschaal is het nierscintigram niet goed te
beoordelen.
• Blaas hoeft niet afgebeeld te worden, want er moet op de nieren gefocust worden.
• Anterior: meer weke delen.
• Posterior: betere beeldkwaliteit, want de nieren liggen meer dorsaal.
Belangrijk dat de blaas van de patiënt goed is geleegd, want als je de camera hebt ingesteld op het
meten van de counts, zullen er ook wat counts afkomstig zijn van de blaas en kan het zijn dat je
minder counts meet in de nieren.
Hoefijzernier herken je aan een vergroeiing van de onderpolen.
Niertumor beeld zich af op een DMSA als een coldspot.
Bij een normaalbeeld van de nieren zijn de ureteren zichtbaar.
Ziekte van graves = de ft4 waarde is hoog
MNS = coldspot
Toxisch = 1 vleugel heel veel uptake
Quervain’s = hormonen die vrijkomen en kapot gaan door de schildklier
Attenuatie = coldspot
Door water te drinken voor de opname worden de nieren goed gespoeld en zijn ze goed in werking.
SCHILDKLIER
Doel van het onderzoek:
• Vastleggen vorm, grootte en evt. uitbreiding schildklier ( 99mTcO4-) en 123I)
• Bestuderen pompfunctie en organificatiefunctie schildklier (alleen bij 123I)
Dit is een verschil tussen de 2 nuclides. Want de schildklier werkt graag op jodium, hij
verwerkt het jodium tot dat de schildklier zijn functie kan doen: aanmaken van hormonen.
Schildklier herkent jodium en technetium niet, technetium gaat wel naar de schildklier toe
maar laat het ook weer los. Het blijft daar dus niet lang zitten en kun je geen lange opname
maken.
• 123I intraveneus of oraal.
Intraveneus = via aderen injecteren
Oraal = geneesmiddel via de mond naar binnen gebracht.
• Of 99mTcO4- (= ongebonden 99mTc) intraveneus
NIEREN
Hypothyreoïdie = traag hartslag, veel aankomen.
Hyperthyreoïdie = snelle hartslag, uitpuilende ogen, gehaast, veel afvallen.
Soms wil je de ligging van de nier in beeld brengen, maar soms ook de werking van de nier.
Daarvoor gebruik je een radiofarmacon.
Jodium-123 gaat naar de schildklier toe.
Technetium kan ook voor de schildklier gebruikt worden.
Doel kwantificeren:
Verkrijgen van een consistente en objectieve maat voor het functioneren van een orgaan. Bij NG
meestal een relatieve meeting.
Hoe moet je kwantificeren:
- 1 of meerdere statische opnamen maken
- Tekenen regions of interest (ROI’s)
- ROI grootte en aantal counts binnen ROI’s noteren
- Aan de hand van de gegevens:
• Correcties uitvoeren
• Orgaanfunctie berekenen
Van schildklier maak je alleen een anterior opname, want de schildklier ligt meer ventraal.
Statische nierscintigrafie:
Doel van het onderzoek:
• het bepalen van afwijkingen met verlies van nierparenchym.
• Het bepalen van ruimte innemende processen. RIP = ruimte innemend proces, dat kan van
alles zijn. Bijv een tumor.
• Opnamen: posterior en anterior, RPO en LPO.
• Kwantificeren nierfunctie, gecorrigeerd voor achtergrondstraling (bkg) en diepte-liggings
verschil (=geometrisch gemiddelde). Want de nieren liggen meestal niet op een gelijke
hoogte. Daarom maken we een anterior EN posterior opname.
• Nierfunctie wordt bepaald als percentage van de totale nier functie (li nier + re nier = 100%)
Genormaliseerde achtergrond correctie =
Geometrisch gemiddelde =
li nier=√ anterior li × posterior li
ℜnier=√ anterior ℜ× posterior ℜ
Relatieve nierfunctie =
Met counts (re) wordt de uitkomst van
het geometrisch gemiddelde bedoeld.
, Hoeveel dragen de linkernier en de rechternier bij aan de totale nierfunctie? (=100%)
Na ROI’s tekenen eerst correcties uitvoeren:
1. Achtergrondstructuren genormaliseerde achtergrondcorrectie
2. Verschil in diepte-ligging geometrisch gemiddelde
3. Daarna L / R verhouding berekenen relatieve nierfunctie
Kenmerken normaalbeeld nierscintigram:
• Homogenen en symmetrische verdeling van het radiofarmacon over beide nieren.
• Goede uptake (wil vooral bot zien en minder weke delen, target-nontarget ratio zo optimaal
mogelijk zijn. Drinken is hiervoor belangrijk.)
• Nieren ongeveer gelijk van grootte
• Contouren goed te volgen (geen onderbrekingen)
Beeldkwaliteit:
• Hoe meer pixels in de matrix, hoe hoger de spatiële resolutie.
Telstatistiek neemt toe als je een hoger aantal counts (kCts) instelt.
Telstatistiek = counts/pixel.
• Bewegingsartefact zorgt voor slechte kwaliteit.
• Grijsschaal: door foutieve instelling van de grijsschaal is het nierscintigram niet goed te
beoordelen.
• Blaas hoeft niet afgebeeld te worden, want er moet op de nieren gefocust worden.
• Anterior: meer weke delen.
• Posterior: betere beeldkwaliteit, want de nieren liggen meer dorsaal.
Belangrijk dat de blaas van de patiënt goed is geleegd, want als je de camera hebt ingesteld op het
meten van de counts, zullen er ook wat counts afkomstig zijn van de blaas en kan het zijn dat je
minder counts meet in de nieren.
Hoefijzernier herken je aan een vergroeiing van de onderpolen.
Niertumor beeld zich af op een DMSA als een coldspot.
Bij een normaalbeeld van de nieren zijn de ureteren zichtbaar.
Ziekte van graves = de ft4 waarde is hoog
MNS = coldspot
Toxisch = 1 vleugel heel veel uptake
Quervain’s = hormonen die vrijkomen en kapot gaan door de schildklier
Attenuatie = coldspot
Door water te drinken voor de opname worden de nieren goed gespoeld en zijn ze goed in werking.
SCHILDKLIER
Doel van het onderzoek:
• Vastleggen vorm, grootte en evt. uitbreiding schildklier ( 99mTcO4-) en 123I)
• Bestuderen pompfunctie en organificatiefunctie schildklier (alleen bij 123I)
Dit is een verschil tussen de 2 nuclides. Want de schildklier werkt graag op jodium, hij
verwerkt het jodium tot dat de schildklier zijn functie kan doen: aanmaken van hormonen.
Schildklier herkent jodium en technetium niet, technetium gaat wel naar de schildklier toe
maar laat het ook weer los. Het blijft daar dus niet lang zitten en kun je geen lange opname
maken.
• 123I intraveneus of oraal.
Intraveneus = via aderen injecteren
Oraal = geneesmiddel via de mond naar binnen gebracht.
• Of 99mTcO4- (= ongebonden 99mTc) intraveneus
