Historische contexten
Nederland (1948-2008)
§3.1 Een welvarende samenleving (1948-1978)
- Waardoor veranderden de maatschappelijke verhoudingen in Nederland tussen 1948 en
1978?
De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en
de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld
De eenwording van Europa
De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-
culturele veranderingsprocessen
De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen
Economische groei en de verzorgingsstaat
Nederland voor de WO2: verzuiling; verdeling van de samenleving op grond van
verschillen in levens- en wereldbeschouwing. 4 zuilen:
- Confessionelen (katholieke en protestante), socialisten en liberalen
Duitse bezetting van NL: einde van veel verzuilde instellingen door nazificatie & sterk
gevoel van nationale eenheid onder de NL bevolking (want iedereen tegen duitsers).
Tijdens WO1 en 2 blijft NL neutraal, maar in de Koude Oorlog kiest NL kant van VS,
doet mee aan de Europese samenwerking ((EGKS) want voorkomen van nieuwe oorlog door
controle op bewapening en sterker staan tegen communistische dreiging SU) en wordt lid van
NAVO (militair bondgenootschap tegen communisme) geen terugkeer van
neutraliteitspolitiek. Wel verzuild na WO2, niet neutraal.
Direct na WO2 begint wederopbouw. NL wordt geleid door rooms-rode regeringen
(KVP katholieken en PvdA sociaaldemocraten).
Marshallplan is grote steun voor de wederopbouw: Economische steun van de VS aan
EU, want waren bang voor dreiging communisme in EU.
Jaren ’50 en ’60: economische groei en toenemende industrialisatie, oorzaken:
- Marshallhulp
- Geleide loonpolitiek: overheid houdt lonen laag groei van export en
werkgelegenheid > lage lonen tot begin ’60 daarna snel stijgende lonen
- Wirtschaftswunder: economisch herstel van west-Dd groei van handel met Dd
- Vondst van aardgas in Groningen groei van inkomsten van de overheid
Nederland (1948-2008)
§3.1 Een welvarende samenleving (1948-1978)
- Waardoor veranderden de maatschappelijke verhoudingen in Nederland tussen 1948 en
1978?
De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en
de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld
De eenwording van Europa
De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-
culturele veranderingsprocessen
De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen
Economische groei en de verzorgingsstaat
Nederland voor de WO2: verzuiling; verdeling van de samenleving op grond van
verschillen in levens- en wereldbeschouwing. 4 zuilen:
- Confessionelen (katholieke en protestante), socialisten en liberalen
Duitse bezetting van NL: einde van veel verzuilde instellingen door nazificatie & sterk
gevoel van nationale eenheid onder de NL bevolking (want iedereen tegen duitsers).
Tijdens WO1 en 2 blijft NL neutraal, maar in de Koude Oorlog kiest NL kant van VS,
doet mee aan de Europese samenwerking ((EGKS) want voorkomen van nieuwe oorlog door
controle op bewapening en sterker staan tegen communistische dreiging SU) en wordt lid van
NAVO (militair bondgenootschap tegen communisme) geen terugkeer van
neutraliteitspolitiek. Wel verzuild na WO2, niet neutraal.
Direct na WO2 begint wederopbouw. NL wordt geleid door rooms-rode regeringen
(KVP katholieken en PvdA sociaaldemocraten).
Marshallplan is grote steun voor de wederopbouw: Economische steun van de VS aan
EU, want waren bang voor dreiging communisme in EU.
Jaren ’50 en ’60: economische groei en toenemende industrialisatie, oorzaken:
- Marshallhulp
- Geleide loonpolitiek: overheid houdt lonen laag groei van export en
werkgelegenheid > lage lonen tot begin ’60 daarna snel stijgende lonen
- Wirtschaftswunder: economisch herstel van west-Dd groei van handel met Dd
- Vondst van aardgas in Groningen groei van inkomsten van de overheid
