Paper Behandelmethoden
Inleiding
De paper begint met een casus die vervolgens vanuit twee verschillende stromingen bekeken
wordt. Dit zijn de stromingen cognitieve therapie en gedragstherapie. Uit beide stromingen
vloeien drie interventies voort die de cliënte zouden kunnen helpen. Vervolgens wordt er in
een hoofdstuk piekeren beschreven. Waar komt het vandaan? Hoe houden we het in stand?
Na deze vragen worden er drie verschillende behandelingen gegeven voor piekeren waarvan
één afkomstig is uit het boek van Schreuders (2015). Op deze behandelingen wordt een
kritische beschouwing gegeven met uiteindelijk een voorkeur voor een van hen. Het laatste
hoofdstuk gaat over de beroepscode van NIP, hier is een artikel gekozen dat zich richt op de
autonomie en zelfbeschikking van de cliënt. Er zal zich een dilemma voordoen voor dit
artikel en er zal uiteindelijk beschreven worden hoe de psycholoog hiermee om dient te gaan.
2
, Paper Behandelmethoden
Hoofdstuk 1: Casusbeschrijving
De cliënte ervaart problemen met perfectionisme wat resulteert in woede en/of humeurigheid.
De cliënte is opgevoed met het idee dat het altijd beter kan en je altijd voor het hoogst
haalbare moet gaan. Zij heeft dit altijd ter harte genomen en heeft dan ook een goede baan en
een mooi huis. Toch merkt ze dat ze de laatste tijd minder plezier beleeft in haar werk. Als ze
vraagt of collega’s iets voor haar willen doen dan duurt soms wel een week voor ze het
gedaan hebben. Zelf is ze niet zo, als iemand haar iets vraagt dan doet ze dat gelijk en op haar
best. Wanneer ze documenten van haar collega’s ontvangt dan past ze deze aan omdat het in
haar ogen niet goed genoeg is. Dit gaat niet alleen om grote verbeteringen maar ook om
verbeteringen qua lettertypen of woorden die in haar ogen dikgedrukt moeten zijn. Als ze dit
terugstuurde kreeg ze in het begin nog een dankjewel en waren ze blij met de feedback maar
nu krijgt ze bijna nooit meer een dankjewel. Een diepe zucht is de vaste reactie en dit maakt
haar boos maar ze zegt er niks van tegen haar collega’s. Ze merkt dat collega’s vaak
beslissingen zonder haar maken en dit geeft haar het gevoel dat ze niet goed genoeg is.
Hierdoor wordt ze onzeker, voelt ze zich buitengesloten en boos. Gedachten als: ‘Ik doe het
dus niet goed? Waarom wordt dit dan niet gezegd?’ spelen mee. Dit maakt dat ze nog harder
gaat werken en nog meer haar beste beentje wil voorzetten. Maar ze krijgt niet de erkenning
voor haar harde werk en dat frustreert haar. Ze is wat vaker humeurig en reageert dit af op
haar vriend met wie ze samenwoont. Dit vind ze niet eerlijk naar hem toe omdat hij degene is
die haar de rust kan geven die ze hard nodig heeft na een dag hard werken.
In het weekend kan ze wel uitrusten. Dan kan ze genieten van de kleine dingetjes zoals het
opkomen van de zon en de fluitende vogels, dan gaat ze met een gerust gevoel naar bed en
staat ze frisser op dan doordeweeks. Maar op zondagavond begint de pret alweer. Dan begint
ze na te denken over wat ze deze week moet doen en maakt ze voor zichzelf een planning hoe
ze dat kan bereiken. Hier denkt ze dan in bed nog over na en valt dan in een onrustige slaap
waardoor ze moe aan haar week begint. Toch laat ze haar werk er niet onder lijden. Ze werkt
keihard en als haar team niet mee werkt dan maakt ze het werk van hen ook af. Ze presteert
altijd boven gemiddeld. Ze vindt het vervelend dat ze niet op haar team kan rekenen.
Na een dag werken komt ze thuis, is ze humeurig en wil ze niks meer doen, wat de relatie met
haar vriend onder druk zet. Het altijd als beste willen presteren op haar werk heeft te veel
invloed op haar eigen leven en haar werkplezier. Ze wil hier graag iets aan veranderen.
3
, Paper Behandelmethoden
Hoofdstuk 2: Toepassing van de stroming cognitieve therapie
De eerste stroming die is gekozen voor deze casus is de cognitieve therapie. Cognitieve
therapie is gebaseerd op het feit dat een stressvolle gemoedstoestand in stand wordt gehouden
door een vertekende manier van denken (Leahy, 2004). De omgeving heeft hier dus niet veel
mee te maken. Het gaat vooral om de cognitieve processen van de cliënt (van Deth, 2014). De
cognities van de cliënt zullen moeten veranderen en een therapeut kan hierbij helpen. De
therapeut zal de cliënt proberen te laten nadenken op een rationele manier. Dit doen ze door
automatische gedachten te herkennen en te veranderen. Die gedachten worden kritisch
onderzocht, zodat deze hun geloofwaardigheid verliezen. Vervolgens moet de cliënt een
alternatieve gedachte aannemen. Deze moet functioneel, bruikbaar en houdbaar zijn (van
Deth, 2014). Een voorbeeld: Je hebt over drie dagen een tentamen maar hebt zojuist het
proeftentamen verknald en zit in zak en as. In plaats van te denken: ‘Ik kan dit toch niet’.
Denk je: ‘De fouten van het proeftentamen kan ik gebruiken om de kennis die ik nu nog niet
heb bij te spijkeren zodat ik over drie dagen het tentamen wel haal’. Kort gezegd, van iets
negatiefs probeer je iets positiefs te maken waar je wat aan hebt. Deze vorm wordt ook wel
cognitieve herstructurering genoemd (van Deth, 2014).
Deze stroming is gekozen omdat er in de casus duidelijk sprake is van een stressvolle
gemoedstoestand. De cliënte geeft aan dat zij altijd op haar best moet presteren, maar
hiervoor geen waardering krijgt, wat zich uit in boosheid. Ze heeft gedachten als: ‘Ik doe het
dus niet goed? Waarom wordt dit dan niet gezegd?’ wat haar onzeker maakt maar ze maakt
deze niet bespreekbaar bij de personen van wie ze onzeker of boos raakt. In plaats daarvan
reageert ze dit af op haar vriend. Cognitieve therapie zal helpen omdat:
- Deze vorm van therapie een blijvende oplossing biedt voor de problemen.
- Deze vorm verbetert de relatie tussen de cliënt en de mensen uit hun omgeving (Vereniging
voor Gedragstherapie en Cognitieve Therapie, 2016).
Dit is precies wat deze cliënte nodig heeft omdat ze zelf al aangeeft dat ze al jaren
perfectionistisch is en haar werk als beste wil doen maar hiervoor geen erkenning krijgt. Dit
gaat aan haar knagen. En doordat ze hiermee zit projecteert ze haar woede op haar vriend
waardoor die relatie onder druk wordt gezet. Dat zijn ook de twee voordelen die cognitieve
therapie biedt om haar leven weer soepeler te laten verlopen.
4
Inleiding
De paper begint met een casus die vervolgens vanuit twee verschillende stromingen bekeken
wordt. Dit zijn de stromingen cognitieve therapie en gedragstherapie. Uit beide stromingen
vloeien drie interventies voort die de cliënte zouden kunnen helpen. Vervolgens wordt er in
een hoofdstuk piekeren beschreven. Waar komt het vandaan? Hoe houden we het in stand?
Na deze vragen worden er drie verschillende behandelingen gegeven voor piekeren waarvan
één afkomstig is uit het boek van Schreuders (2015). Op deze behandelingen wordt een
kritische beschouwing gegeven met uiteindelijk een voorkeur voor een van hen. Het laatste
hoofdstuk gaat over de beroepscode van NIP, hier is een artikel gekozen dat zich richt op de
autonomie en zelfbeschikking van de cliënt. Er zal zich een dilemma voordoen voor dit
artikel en er zal uiteindelijk beschreven worden hoe de psycholoog hiermee om dient te gaan.
2
, Paper Behandelmethoden
Hoofdstuk 1: Casusbeschrijving
De cliënte ervaart problemen met perfectionisme wat resulteert in woede en/of humeurigheid.
De cliënte is opgevoed met het idee dat het altijd beter kan en je altijd voor het hoogst
haalbare moet gaan. Zij heeft dit altijd ter harte genomen en heeft dan ook een goede baan en
een mooi huis. Toch merkt ze dat ze de laatste tijd minder plezier beleeft in haar werk. Als ze
vraagt of collega’s iets voor haar willen doen dan duurt soms wel een week voor ze het
gedaan hebben. Zelf is ze niet zo, als iemand haar iets vraagt dan doet ze dat gelijk en op haar
best. Wanneer ze documenten van haar collega’s ontvangt dan past ze deze aan omdat het in
haar ogen niet goed genoeg is. Dit gaat niet alleen om grote verbeteringen maar ook om
verbeteringen qua lettertypen of woorden die in haar ogen dikgedrukt moeten zijn. Als ze dit
terugstuurde kreeg ze in het begin nog een dankjewel en waren ze blij met de feedback maar
nu krijgt ze bijna nooit meer een dankjewel. Een diepe zucht is de vaste reactie en dit maakt
haar boos maar ze zegt er niks van tegen haar collega’s. Ze merkt dat collega’s vaak
beslissingen zonder haar maken en dit geeft haar het gevoel dat ze niet goed genoeg is.
Hierdoor wordt ze onzeker, voelt ze zich buitengesloten en boos. Gedachten als: ‘Ik doe het
dus niet goed? Waarom wordt dit dan niet gezegd?’ spelen mee. Dit maakt dat ze nog harder
gaat werken en nog meer haar beste beentje wil voorzetten. Maar ze krijgt niet de erkenning
voor haar harde werk en dat frustreert haar. Ze is wat vaker humeurig en reageert dit af op
haar vriend met wie ze samenwoont. Dit vind ze niet eerlijk naar hem toe omdat hij degene is
die haar de rust kan geven die ze hard nodig heeft na een dag hard werken.
In het weekend kan ze wel uitrusten. Dan kan ze genieten van de kleine dingetjes zoals het
opkomen van de zon en de fluitende vogels, dan gaat ze met een gerust gevoel naar bed en
staat ze frisser op dan doordeweeks. Maar op zondagavond begint de pret alweer. Dan begint
ze na te denken over wat ze deze week moet doen en maakt ze voor zichzelf een planning hoe
ze dat kan bereiken. Hier denkt ze dan in bed nog over na en valt dan in een onrustige slaap
waardoor ze moe aan haar week begint. Toch laat ze haar werk er niet onder lijden. Ze werkt
keihard en als haar team niet mee werkt dan maakt ze het werk van hen ook af. Ze presteert
altijd boven gemiddeld. Ze vindt het vervelend dat ze niet op haar team kan rekenen.
Na een dag werken komt ze thuis, is ze humeurig en wil ze niks meer doen, wat de relatie met
haar vriend onder druk zet. Het altijd als beste willen presteren op haar werk heeft te veel
invloed op haar eigen leven en haar werkplezier. Ze wil hier graag iets aan veranderen.
3
, Paper Behandelmethoden
Hoofdstuk 2: Toepassing van de stroming cognitieve therapie
De eerste stroming die is gekozen voor deze casus is de cognitieve therapie. Cognitieve
therapie is gebaseerd op het feit dat een stressvolle gemoedstoestand in stand wordt gehouden
door een vertekende manier van denken (Leahy, 2004). De omgeving heeft hier dus niet veel
mee te maken. Het gaat vooral om de cognitieve processen van de cliënt (van Deth, 2014). De
cognities van de cliënt zullen moeten veranderen en een therapeut kan hierbij helpen. De
therapeut zal de cliënt proberen te laten nadenken op een rationele manier. Dit doen ze door
automatische gedachten te herkennen en te veranderen. Die gedachten worden kritisch
onderzocht, zodat deze hun geloofwaardigheid verliezen. Vervolgens moet de cliënt een
alternatieve gedachte aannemen. Deze moet functioneel, bruikbaar en houdbaar zijn (van
Deth, 2014). Een voorbeeld: Je hebt over drie dagen een tentamen maar hebt zojuist het
proeftentamen verknald en zit in zak en as. In plaats van te denken: ‘Ik kan dit toch niet’.
Denk je: ‘De fouten van het proeftentamen kan ik gebruiken om de kennis die ik nu nog niet
heb bij te spijkeren zodat ik over drie dagen het tentamen wel haal’. Kort gezegd, van iets
negatiefs probeer je iets positiefs te maken waar je wat aan hebt. Deze vorm wordt ook wel
cognitieve herstructurering genoemd (van Deth, 2014).
Deze stroming is gekozen omdat er in de casus duidelijk sprake is van een stressvolle
gemoedstoestand. De cliënte geeft aan dat zij altijd op haar best moet presteren, maar
hiervoor geen waardering krijgt, wat zich uit in boosheid. Ze heeft gedachten als: ‘Ik doe het
dus niet goed? Waarom wordt dit dan niet gezegd?’ wat haar onzeker maakt maar ze maakt
deze niet bespreekbaar bij de personen van wie ze onzeker of boos raakt. In plaats daarvan
reageert ze dit af op haar vriend. Cognitieve therapie zal helpen omdat:
- Deze vorm van therapie een blijvende oplossing biedt voor de problemen.
- Deze vorm verbetert de relatie tussen de cliënt en de mensen uit hun omgeving (Vereniging
voor Gedragstherapie en Cognitieve Therapie, 2016).
Dit is precies wat deze cliënte nodig heeft omdat ze zelf al aangeeft dat ze al jaren
perfectionistisch is en haar werk als beste wil doen maar hiervoor geen erkenning krijgt. Dit
gaat aan haar knagen. En doordat ze hiermee zit projecteert ze haar woede op haar vriend
waardoor die relatie onder druk wordt gezet. Dat zijn ook de twee voordelen die cognitieve
therapie biedt om haar leven weer soepeler te laten verlopen.
4
