Tentamen Forensische Orthopedagogiek & Recht 28 oktober 2021
Algemene belangrijke begrippen
Begrip Betekenis
Civielrechtelijk Ingrijpen ter bescherming van het kind (vb. kindermishandeling)
Strafrechtelijk Ingrijpen na een delict
Subsidiariteit Maatregel kinderbescherming is uiterst middel (ultimate remedium)
Proportionaliteit De hulp dient zo weinig mogelijk bestaande verhoudingen in te grijpen (moet in proportie zijn)
Jeugdhulp Ondersteuning, hulp en zorg aan jeugdigen en hun ouders bij alle denkbare opgroei-, opvoedings- en psychische problemen en stoornissen
(ambulante hulp, pleeghouders, medisch kinderdagverblijf, psychiatrische zorg)
Gedwongen kader (drangkader) Gaat over verplichte maatregelen voor ouders of jongeren: jeugdbescherming en jeugdreclassering. Deze verplichte maatregelen worden
ingezet als de veiligheid van een kind of van de samenleving in het geding is.
- Ligt tussen fase van vrijwillige en gedwongen hulpverlening in
Jeugdreclassering Voorkomen dat jongeren opnieuw strafbare feiten plegen.
- Verantwoordelijkheid ligt bij de GI
Persoonsgebonden Budget (PGB) Jeugdige en ouders kunnen in beginsel een voorziening ‘in natura’ krijgen en worden beperkende voorwaarden vastgelegd waaronder
jeugdigen en hun ouders kunnen kiezen voor een PGB.
Verwijsindex Risicojongeren (VIR) Hulpverleners kunnen meldingen doen over jongeren tot 23 jaar met problemen om samenwerking te bevorderen. Geen wat informatie,
maar dat informatie.
Gezinsfunctionaliteit In de Jeugdwet toegevoegd aan de VIR hulpverleners op de hoogte stellen van elkaars betrokkenheid binnen het gezin. BSN’s van
gezinsleden worden dan gekoppeld.
Savanna effect Er wordt te snel op onvoldoende gronden ingegrepen in geval van kinderbescherming
Indicatie stelling Vaststellen van de zorg waarop een cliënt aangewezen is.
Indicatie besluit Besluit dat nodig was om aanspraak te doen op jeugdzorg (vóór Jeugdwet)
Jeugd GGZ Geestelijke gezondheidszorg voor jeugdigen, richt zich op jeugdigen met psychische klachten of stoornissen.
Jeugdhulpplicht van gemeenten Als een jeugdige of ouders hulp nodig hebben in verband met problematiek en zover de eigen mogelijkheden en probleemoplossend
vermogen ontoereikend zijn, zal de gemeente een voorziening op gebied van jeugdhulp bieden.
Verleningsbeslissing Vereist voor hulp die niet vrij toegankelijk is
1
,Gezinsvoogd Onderdeel van gecertificeerde instelling, wordt ingezet in geval van een kinderbeschermingsmaatregel.
Waarheidsvinding RvdK en gecertificeerde instellingen moeten feiten volledig en naar waarheid weergeven in rapportages
en verzoekschriften
Normenkader Overzicht van minimumkwaliteitseisen die aan de uitvoering van jeugdbescherming en jeugdreclassering worden gesteld.
Recht op contra-expertise Ouders kunnen in geval van kinderbeschermingszaken de rechter verzoeken om een deskundige te benoemen (om bv. Bevindingen uit het
raadsrapport te weerleggen).
Rechterlijk pardon Rechter hoeft geen straf of maatregel op te leggen; wel schuldigverklaring
Invrijheidsstelling Na het uitzitten van een deel van de straf wordt een jeugdige vervroegd vrijgelaten
Persoonlijk domein (prive) Normen samenhangend met persoonlijke relaties: gezin, vrienden, familie, collega’s; persoonlijke moraal
Professioneel domein Normen samenhangend met functie of beroepsrol: docent, politieagent, gedragswetenschapper; professionele moraal
Maatschappelijk domein Normen in wet - dan geldend voor alle leden van de samenleving; indien consensus of meerderheid maar niet gecodificeerd:
maatschappelijke moraal
NVO Nederlandse vereniging onderwijskundigen en pedagogen
Gekozen normen komen uit de beroepsgroep zelf
Tuchtrechtspraak bij NVO door College van Toezicht en College van Beroep
- Toetsing en/of tuchting (maatregelen)(waarschuwing, schorsing, berisping, ontzegging)
Tuchtrecht Het tuchtrecht in de gezondheidszorg is een bijzondere vorm van rechtspraak, waarbij het tuchtcollege beoordeelt of een arts of
andere zorgverlener heeft gewerkt volgens de geldende professionele standaard.
Beroepscode Gecodificeerde beroepsnormen die door de leden van een beroepsgroep breed worden gedragen en worden voorgeleefd en die als leidend
en bindend worden beschouwd voor het professionele handelen (onderdeel van professionele standaard)
NVO beroepscode: dossier Je moet het dossier 15 jaar bewaren en de bewaartermijn wordt gerekend vanaf de afronding van de professionele relatie.
Jurisprudentie Een rechter houdt bij zijn uitspraak en overweging ook rekening met jurisprudentie. Jurisprudentie is de verzamelnaam voor eerder
gedane rechterlijke uitspraken. ... Een rechter gaat na wat rechters eerder in eenzelfde soort zaak besloten hebben.
2
, Verantwoorde werktoedeling Werkgever/opdrachtgever heeft verplichting om voor een bepaald onderdeel van het werk van een instelling, die functionaris in te zetten
die dat op verantwoorde/bekwame manier zal doen.
Beroepsethiek (body of rules) Regels en richtlijnen die door de leden van een beroepsgroep als leidend voor de morele kwaliteit van de beroepsuitoefening worden
gezien. Bronnen: code, consensus over good practice (blijkend uit richtlijnen en protocollen), uitspraken tuchtrechter.
Beroepsethiek (practice) Beroepsnormen (professionele moraal) op een gestructureerde en logische wijze benoemen en toepassen (in de professionele relatie,
tijdens intervisie en collegiaal overleg).
Pijlers van beroepsethiek Weldoen, geen schade toebrengen (vb: meerzijdige loyaliteit jegens systeem)
Respect voor autonomie (vb: informatie passend bij ontwikkelingsniveau)
Rechtvaardigheid i.d.z.v. ‘ieder het zijne’ (vb: transcultureel werken)
Integriteit (niet Doorgaan met begeleiden bij onvold. resultaat)
Deskundigheid (vb: bijscholen, collega’s consulteren)
Vertrouwelijkheid (vb: beroepsgeheim)
Verantwoording (vb: dossier bijhouden)
Principles of biomedical Ethics (= 1. Respect for autonomy (respect voor autonomie/zelfbeschikking)
fundamenteel voor ethiek van de 2. Beneficence (weldoen)
zorg) RBNJ 3. Non-maleficence (niet schaden)
4. Justice (rechtvaardigheid)
Ondermijnende criminaliteit Misdaad die maatschappelijke structuren of het vertrouwen daarin schaadt. Deze vorm van criminaliteit gaat niet zelden gepaard met
geweld, bedreiging en intimidatie met als doel het verdienen van zoveel mogelijk geld. Zo worden er in de drugsproductie en – handel
enorme bedragen verdiend en zijn de belangen groot. Vermengen onder- en bovenwereld .
Pro justititia Pro Justitia rapporten zijn onderzoeken door een psychiater of psycholoog naar een persoon die betrokken is in een rechtszaak. Er
worden pro Justitia rapportages gemaakt voor strafzaken en voor familiezaken. De rechter of de officier van justitie kan bij een strafzaak
vragen om een pro Justitia rapport.
Afwegingskader Waarom? Beroepsgeheim etc. ze willen hetzelfde kunnen doen
- Het afwegingskader beschrijft wanneer melding noodzakelijk is
- Hoe goede hulp eruitziet
- Vermoedens acute/structurele onveiligheid altijd meldt bij veilig thuis
- Je meldt vermoedens van onveiligheid ook als je zelf geen hulp kunt bieden of organiseren; of omdat betrokkenen geen hulp
accepteren
- En je meldt wanneer het onveilig blijft; ook al is er hulp ingezet
- Afwegingskader helpt professional eenduidiger te werken
- Helpt professionals om te gaan met beroepsgeheim en geheimhouding
- 8 afwegingskaders onderverdeeld in beroepsgroepen
Drangkader Gezinnen waarbij veiligheid en ontwikkeling in geding zijn, worden bewogen hulp in vrijwillig kader te accepteren, zodat er geen maatregel
3
Algemene belangrijke begrippen
Begrip Betekenis
Civielrechtelijk Ingrijpen ter bescherming van het kind (vb. kindermishandeling)
Strafrechtelijk Ingrijpen na een delict
Subsidiariteit Maatregel kinderbescherming is uiterst middel (ultimate remedium)
Proportionaliteit De hulp dient zo weinig mogelijk bestaande verhoudingen in te grijpen (moet in proportie zijn)
Jeugdhulp Ondersteuning, hulp en zorg aan jeugdigen en hun ouders bij alle denkbare opgroei-, opvoedings- en psychische problemen en stoornissen
(ambulante hulp, pleeghouders, medisch kinderdagverblijf, psychiatrische zorg)
Gedwongen kader (drangkader) Gaat over verplichte maatregelen voor ouders of jongeren: jeugdbescherming en jeugdreclassering. Deze verplichte maatregelen worden
ingezet als de veiligheid van een kind of van de samenleving in het geding is.
- Ligt tussen fase van vrijwillige en gedwongen hulpverlening in
Jeugdreclassering Voorkomen dat jongeren opnieuw strafbare feiten plegen.
- Verantwoordelijkheid ligt bij de GI
Persoonsgebonden Budget (PGB) Jeugdige en ouders kunnen in beginsel een voorziening ‘in natura’ krijgen en worden beperkende voorwaarden vastgelegd waaronder
jeugdigen en hun ouders kunnen kiezen voor een PGB.
Verwijsindex Risicojongeren (VIR) Hulpverleners kunnen meldingen doen over jongeren tot 23 jaar met problemen om samenwerking te bevorderen. Geen wat informatie,
maar dat informatie.
Gezinsfunctionaliteit In de Jeugdwet toegevoegd aan de VIR hulpverleners op de hoogte stellen van elkaars betrokkenheid binnen het gezin. BSN’s van
gezinsleden worden dan gekoppeld.
Savanna effect Er wordt te snel op onvoldoende gronden ingegrepen in geval van kinderbescherming
Indicatie stelling Vaststellen van de zorg waarop een cliënt aangewezen is.
Indicatie besluit Besluit dat nodig was om aanspraak te doen op jeugdzorg (vóór Jeugdwet)
Jeugd GGZ Geestelijke gezondheidszorg voor jeugdigen, richt zich op jeugdigen met psychische klachten of stoornissen.
Jeugdhulpplicht van gemeenten Als een jeugdige of ouders hulp nodig hebben in verband met problematiek en zover de eigen mogelijkheden en probleemoplossend
vermogen ontoereikend zijn, zal de gemeente een voorziening op gebied van jeugdhulp bieden.
Verleningsbeslissing Vereist voor hulp die niet vrij toegankelijk is
1
,Gezinsvoogd Onderdeel van gecertificeerde instelling, wordt ingezet in geval van een kinderbeschermingsmaatregel.
Waarheidsvinding RvdK en gecertificeerde instellingen moeten feiten volledig en naar waarheid weergeven in rapportages
en verzoekschriften
Normenkader Overzicht van minimumkwaliteitseisen die aan de uitvoering van jeugdbescherming en jeugdreclassering worden gesteld.
Recht op contra-expertise Ouders kunnen in geval van kinderbeschermingszaken de rechter verzoeken om een deskundige te benoemen (om bv. Bevindingen uit het
raadsrapport te weerleggen).
Rechterlijk pardon Rechter hoeft geen straf of maatregel op te leggen; wel schuldigverklaring
Invrijheidsstelling Na het uitzitten van een deel van de straf wordt een jeugdige vervroegd vrijgelaten
Persoonlijk domein (prive) Normen samenhangend met persoonlijke relaties: gezin, vrienden, familie, collega’s; persoonlijke moraal
Professioneel domein Normen samenhangend met functie of beroepsrol: docent, politieagent, gedragswetenschapper; professionele moraal
Maatschappelijk domein Normen in wet - dan geldend voor alle leden van de samenleving; indien consensus of meerderheid maar niet gecodificeerd:
maatschappelijke moraal
NVO Nederlandse vereniging onderwijskundigen en pedagogen
Gekozen normen komen uit de beroepsgroep zelf
Tuchtrechtspraak bij NVO door College van Toezicht en College van Beroep
- Toetsing en/of tuchting (maatregelen)(waarschuwing, schorsing, berisping, ontzegging)
Tuchtrecht Het tuchtrecht in de gezondheidszorg is een bijzondere vorm van rechtspraak, waarbij het tuchtcollege beoordeelt of een arts of
andere zorgverlener heeft gewerkt volgens de geldende professionele standaard.
Beroepscode Gecodificeerde beroepsnormen die door de leden van een beroepsgroep breed worden gedragen en worden voorgeleefd en die als leidend
en bindend worden beschouwd voor het professionele handelen (onderdeel van professionele standaard)
NVO beroepscode: dossier Je moet het dossier 15 jaar bewaren en de bewaartermijn wordt gerekend vanaf de afronding van de professionele relatie.
Jurisprudentie Een rechter houdt bij zijn uitspraak en overweging ook rekening met jurisprudentie. Jurisprudentie is de verzamelnaam voor eerder
gedane rechterlijke uitspraken. ... Een rechter gaat na wat rechters eerder in eenzelfde soort zaak besloten hebben.
2
, Verantwoorde werktoedeling Werkgever/opdrachtgever heeft verplichting om voor een bepaald onderdeel van het werk van een instelling, die functionaris in te zetten
die dat op verantwoorde/bekwame manier zal doen.
Beroepsethiek (body of rules) Regels en richtlijnen die door de leden van een beroepsgroep als leidend voor de morele kwaliteit van de beroepsuitoefening worden
gezien. Bronnen: code, consensus over good practice (blijkend uit richtlijnen en protocollen), uitspraken tuchtrechter.
Beroepsethiek (practice) Beroepsnormen (professionele moraal) op een gestructureerde en logische wijze benoemen en toepassen (in de professionele relatie,
tijdens intervisie en collegiaal overleg).
Pijlers van beroepsethiek Weldoen, geen schade toebrengen (vb: meerzijdige loyaliteit jegens systeem)
Respect voor autonomie (vb: informatie passend bij ontwikkelingsniveau)
Rechtvaardigheid i.d.z.v. ‘ieder het zijne’ (vb: transcultureel werken)
Integriteit (niet Doorgaan met begeleiden bij onvold. resultaat)
Deskundigheid (vb: bijscholen, collega’s consulteren)
Vertrouwelijkheid (vb: beroepsgeheim)
Verantwoording (vb: dossier bijhouden)
Principles of biomedical Ethics (= 1. Respect for autonomy (respect voor autonomie/zelfbeschikking)
fundamenteel voor ethiek van de 2. Beneficence (weldoen)
zorg) RBNJ 3. Non-maleficence (niet schaden)
4. Justice (rechtvaardigheid)
Ondermijnende criminaliteit Misdaad die maatschappelijke structuren of het vertrouwen daarin schaadt. Deze vorm van criminaliteit gaat niet zelden gepaard met
geweld, bedreiging en intimidatie met als doel het verdienen van zoveel mogelijk geld. Zo worden er in de drugsproductie en – handel
enorme bedragen verdiend en zijn de belangen groot. Vermengen onder- en bovenwereld .
Pro justititia Pro Justitia rapporten zijn onderzoeken door een psychiater of psycholoog naar een persoon die betrokken is in een rechtszaak. Er
worden pro Justitia rapportages gemaakt voor strafzaken en voor familiezaken. De rechter of de officier van justitie kan bij een strafzaak
vragen om een pro Justitia rapport.
Afwegingskader Waarom? Beroepsgeheim etc. ze willen hetzelfde kunnen doen
- Het afwegingskader beschrijft wanneer melding noodzakelijk is
- Hoe goede hulp eruitziet
- Vermoedens acute/structurele onveiligheid altijd meldt bij veilig thuis
- Je meldt vermoedens van onveiligheid ook als je zelf geen hulp kunt bieden of organiseren; of omdat betrokkenen geen hulp
accepteren
- En je meldt wanneer het onveilig blijft; ook al is er hulp ingezet
- Afwegingskader helpt professional eenduidiger te werken
- Helpt professionals om te gaan met beroepsgeheim en geheimhouding
- 8 afwegingskaders onderverdeeld in beroepsgroepen
Drangkader Gezinnen waarbij veiligheid en ontwikkeling in geding zijn, worden bewogen hulp in vrijwillig kader te accepteren, zodat er geen maatregel
3
