BASIS VAN GEDRAG
Het zenuwstelsel
= de hardware vh psychisch functioneren
Ons psychisch functioneren (van waarneming, gevoelens tot handelen) staat onder controle van ons brein
=> MAAR: geen éénrichtingsverkeer
Via ons gedrag kunnen we ook invloed uitoefenen op de structuur en de werking van ons brein.
2.1 De bouwstenen van het zenuwstelsel
=> Elk stelsel van het organisme is opgebouwd uit cellen, dus ook het zenuwstelsel
2 soorten bouwstenen in het zenuwstelsel
Neuronen = zenuwcellen
Gliacellen = steuncellen = veelvoud van het aantal neuronen (Functie: ondersteunen van de neuronen)
2.1.1. Structuur van de neuronen
- Cellichaam
- Dendrieten : ‘voelsprieten’ voor
het neuron
- Axonheuvel: waar het
cellichaam overgaat in de axon
- Axon : om info naar andere
neuronen te sturen
- Synapsen :contactpunt tussen
de neuronen
- Myelineschede: isolatielaag rond
de meeste axonen
2.1.2. De signaalgeleiding
2.1.2.1 De actiepotentiaal: ELEKTRISCH
= in het neuron
=> zorgt ervoor dat het signaal over de hele lengte van het axon wordt geleid
‘potentiaal’ = verschil
2.1.2.2. De synaptische overdracht: CHEMISCH
Een actiepotentiaal in de pre-synaptische cel kan leiden tot een synaptische overdracht= info
naar een ander neuron
- Pre-synaptisch element= eindknopje van het uitsturende neuron
- Synaptische spleet= microscopisch kleine ruimte tussen de pre-synaptisch element en het post
synaptisch element
, - Neurotransmitter= de chemische
stof die een belangrijke rol speelt in
de signaaloverdracht. Het pre-
synaptisch element bevat deze
chemische stof
- Post-synaptische element= het
elementje van het dendriet van de
ontvangende neuron, waarmee
contact wordt gemaakt.
- Receptor= gespecialiseerde
molecule die een chemische verbinding kan aangaan met die specifieke neurotransmitter. Bevindt
zich in het membraan van het post-synaptisch element.
2 soorten post-synaptisch potentieel (PSP)
a. Exiterende= prikkelend/opwekkende verandering
b. Inhiberende= remmende werking
2.1.2.3. Neurotransmitters
= overdrachtsstoffen
= chemische stoffen die verantwoordelijk zijn voor de informatie overdracht tussen de
neuronen
Meer dan 50 verschillende soorten, oa:
Acetylcholine
Dopamine
Betrokken bij heel uiteenlopende functies in het brein, zoals bij
1. Emoties
= ervaren van genot, Beloningseffect, Verslavingsproblematiek
2. Bewegingen (motoriek)
= soepelheid van bewegingen, Ziekte van Parkinson
3. Nadenken en bewust plannen van gedrag
Bv. Hallucinaties en waanvoorstellingen, zoals bij schizofrenie
Serotonine
Noradrenaline
Gamma-aminoboterzuur (GABA)
Het zenuwstelsel
= de hardware vh psychisch functioneren
Ons psychisch functioneren (van waarneming, gevoelens tot handelen) staat onder controle van ons brein
=> MAAR: geen éénrichtingsverkeer
Via ons gedrag kunnen we ook invloed uitoefenen op de structuur en de werking van ons brein.
2.1 De bouwstenen van het zenuwstelsel
=> Elk stelsel van het organisme is opgebouwd uit cellen, dus ook het zenuwstelsel
2 soorten bouwstenen in het zenuwstelsel
Neuronen = zenuwcellen
Gliacellen = steuncellen = veelvoud van het aantal neuronen (Functie: ondersteunen van de neuronen)
2.1.1. Structuur van de neuronen
- Cellichaam
- Dendrieten : ‘voelsprieten’ voor
het neuron
- Axonheuvel: waar het
cellichaam overgaat in de axon
- Axon : om info naar andere
neuronen te sturen
- Synapsen :contactpunt tussen
de neuronen
- Myelineschede: isolatielaag rond
de meeste axonen
2.1.2. De signaalgeleiding
2.1.2.1 De actiepotentiaal: ELEKTRISCH
= in het neuron
=> zorgt ervoor dat het signaal over de hele lengte van het axon wordt geleid
‘potentiaal’ = verschil
2.1.2.2. De synaptische overdracht: CHEMISCH
Een actiepotentiaal in de pre-synaptische cel kan leiden tot een synaptische overdracht= info
naar een ander neuron
- Pre-synaptisch element= eindknopje van het uitsturende neuron
- Synaptische spleet= microscopisch kleine ruimte tussen de pre-synaptisch element en het post
synaptisch element
, - Neurotransmitter= de chemische
stof die een belangrijke rol speelt in
de signaaloverdracht. Het pre-
synaptisch element bevat deze
chemische stof
- Post-synaptische element= het
elementje van het dendriet van de
ontvangende neuron, waarmee
contact wordt gemaakt.
- Receptor= gespecialiseerde
molecule die een chemische verbinding kan aangaan met die specifieke neurotransmitter. Bevindt
zich in het membraan van het post-synaptisch element.
2 soorten post-synaptisch potentieel (PSP)
a. Exiterende= prikkelend/opwekkende verandering
b. Inhiberende= remmende werking
2.1.2.3. Neurotransmitters
= overdrachtsstoffen
= chemische stoffen die verantwoordelijk zijn voor de informatie overdracht tussen de
neuronen
Meer dan 50 verschillende soorten, oa:
Acetylcholine
Dopamine
Betrokken bij heel uiteenlopende functies in het brein, zoals bij
1. Emoties
= ervaren van genot, Beloningseffect, Verslavingsproblematiek
2. Bewegingen (motoriek)
= soepelheid van bewegingen, Ziekte van Parkinson
3. Nadenken en bewust plannen van gedrag
Bv. Hallucinaties en waanvoorstellingen, zoals bij schizofrenie
Serotonine
Noradrenaline
Gamma-aminoboterzuur (GABA)
