Vasculitis
Korte omschrijving:
Vasculitis is een ziekte van het afweersysteem. Het systeem slaat als het ware op hol en
daardoor raken de wanden van de bloedvaten ontstoken. De bloedvaten kunnen delen van
het lichaam onvoldoende van bloed voorzien. Hierdoor gaan organen en weefsels slechter
functioneren en vallen soms op den duur zelfs helemaal uit.
Anatomie/fysiologie:
Het woord vasculitis bestaat uit twee delen: het eerste deel 'vascu' geeft aan dat het om
het vasculair systeem gaat en dus over onze bloedvaten (aderen, slagaderen en venen). Het
tweede deel -itis is latijn voor ontsteking. Vasculitis is een ontsteking van de bloedvaten,
bloedvatontsteking. Bij allerlei ziekten en aandoeningen kunnen de bloedvaten ontstoken
raken. Zowel grote als kleine slagaderen kunnen worden getroffen. Door de ontsteking raken
de bloedvaten beschadigd. Ze gaan lekken, er lekt bloed naast het vat. Dat ziet eruit als
rode, blauwe, paarse of zwarte verkleuringen, een soort bloeduitstortingen. Soms raakt het
vat verstopt door de vasculitis. Dan kunnen er ook grote of kleine wondjes ontstaan.
Voorkomende plaatsen in het lichaam
Vasculitis kan op meerdere plaatsen in het lichaam voorkomen. Hieronder benoemd:
Gewrichten en spieren.
De huid.
De nieren.
Keel, neus en oren.
De longen.
Het maag-darmkanaal.
Oog en oogkas.
Het centrale en-/of perifere zenuwstelsel.
Pathologie
Vasculitis is een auto-immuunziekte. Dat betekent dat het afweersysteem in de war is,
overactief raakt en lichaamseigen cellen aanvalt. De bloedvaten raken vervolgens ontstoken
waardoor de bloedtoevoer naar de achterliggende organen wordt verstoord. Dit lijdt tot
zuurstofgebrek. Daardoor gaan organen slechter functioneren of zelfs helemaal afsterven.
Soms doet vasculitis zich ook voor in de grote bloedvaten, met name de vertakkingen van de
aorta.
Soms treedt een vasculitis alleen op in een bepaald deel van het lichaam. Vaak vertoont het
zich in een vorm die door het hele lichaam kan optreden. We spreken dan van
een systemische vasculitis.
Sommige vormen van vasculitis kenmerken zich door de aanwezigheid van een bepaald
soort antilichamen in het bloed, de zogeheten ANCA's.
ANCA
(Anti Neutrofiele Cytoplasma Antilichamen).
, Deze antilichamen spelen een belangrijke rol bij het vaststellen of iemand vasculitis heeft en
zo ja welk type. De drie vormen van ANCA vasculitis zijn: GPA, MPA en EGPA. Daarnaast
zijn er een aantal andere vormen waarbij ANCA geen rol spelen en bijvoorbeeld de
middelgrote vaten zijn aangedaan.
Vormen van vasculitis.
Er zijn meer dan 10 verschillende vormen van vasculitis. De vormen worden ingedeeld op
basis van de grootte van de bloedvaten die ontstoken raken.
Bloedvaten Vormen van vasculitis
Groot Ziekte van Takayasu (Arteritis temporalis)
Middelgroot Ziekte van Kawasaki (Polyateritis nodosa)
Klein Ziekte van Wegener/GPA (kleine
bloedvaten)
Overig Ziekte van Bürger, ziekte van Cogan, ziekte
van Behcet.
Oorzaken van Vasculitis kunnen zijn:
1. Infecties
(Mogelijke) oorzaken: 2. Immunologisch
Een vasculitis is meestal een reactie op iets 3. Geneesmiddelen wat
er gebeurd is in het lichaam, bijvoorbeeld een 4. Onderliggende kanker
doorgemaakte infectie met een bacterie of een
virus, of het slikken van een bepaald
geneesmiddel. Het kan ook zomaar ontstaan. In ongeveer de helft van de patiënten die
vasculitis hebben kan er een oorzaak worden gevonden. In de andere helft dus niet. Een
vasculitis kan ook het gevolg zijn van een virus iemand weken geleden hebt gehad. Van dat
virus is dan geen spoor meer terug te vinden. Gelukkig gaat vasculitis in de meeste gevallen
vanzelf weer over.
Er ontstaan klontjes in de bloedvaten. De klontjes bestaan uit antistoffen en antigenen (Een
antigeen is iets waartegen de antistoffen gericht zijn, bijvoorbeeld een bacterie, een virus of
een geneesmiddel). Deze stoffen worden immuuncomplexen genoemd. De
immuuncomplexen worden uiteindelijk opgeruimd door de cellen van ons afweersysteem (de
witte bloedlichaampjes: leukocyten, lymfocyten en macrofagen). Bij het opruimen van de
Korte omschrijving:
Vasculitis is een ziekte van het afweersysteem. Het systeem slaat als het ware op hol en
daardoor raken de wanden van de bloedvaten ontstoken. De bloedvaten kunnen delen van
het lichaam onvoldoende van bloed voorzien. Hierdoor gaan organen en weefsels slechter
functioneren en vallen soms op den duur zelfs helemaal uit.
Anatomie/fysiologie:
Het woord vasculitis bestaat uit twee delen: het eerste deel 'vascu' geeft aan dat het om
het vasculair systeem gaat en dus over onze bloedvaten (aderen, slagaderen en venen). Het
tweede deel -itis is latijn voor ontsteking. Vasculitis is een ontsteking van de bloedvaten,
bloedvatontsteking. Bij allerlei ziekten en aandoeningen kunnen de bloedvaten ontstoken
raken. Zowel grote als kleine slagaderen kunnen worden getroffen. Door de ontsteking raken
de bloedvaten beschadigd. Ze gaan lekken, er lekt bloed naast het vat. Dat ziet eruit als
rode, blauwe, paarse of zwarte verkleuringen, een soort bloeduitstortingen. Soms raakt het
vat verstopt door de vasculitis. Dan kunnen er ook grote of kleine wondjes ontstaan.
Voorkomende plaatsen in het lichaam
Vasculitis kan op meerdere plaatsen in het lichaam voorkomen. Hieronder benoemd:
Gewrichten en spieren.
De huid.
De nieren.
Keel, neus en oren.
De longen.
Het maag-darmkanaal.
Oog en oogkas.
Het centrale en-/of perifere zenuwstelsel.
Pathologie
Vasculitis is een auto-immuunziekte. Dat betekent dat het afweersysteem in de war is,
overactief raakt en lichaamseigen cellen aanvalt. De bloedvaten raken vervolgens ontstoken
waardoor de bloedtoevoer naar de achterliggende organen wordt verstoord. Dit lijdt tot
zuurstofgebrek. Daardoor gaan organen slechter functioneren of zelfs helemaal afsterven.
Soms doet vasculitis zich ook voor in de grote bloedvaten, met name de vertakkingen van de
aorta.
Soms treedt een vasculitis alleen op in een bepaald deel van het lichaam. Vaak vertoont het
zich in een vorm die door het hele lichaam kan optreden. We spreken dan van
een systemische vasculitis.
Sommige vormen van vasculitis kenmerken zich door de aanwezigheid van een bepaald
soort antilichamen in het bloed, de zogeheten ANCA's.
ANCA
(Anti Neutrofiele Cytoplasma Antilichamen).
, Deze antilichamen spelen een belangrijke rol bij het vaststellen of iemand vasculitis heeft en
zo ja welk type. De drie vormen van ANCA vasculitis zijn: GPA, MPA en EGPA. Daarnaast
zijn er een aantal andere vormen waarbij ANCA geen rol spelen en bijvoorbeeld de
middelgrote vaten zijn aangedaan.
Vormen van vasculitis.
Er zijn meer dan 10 verschillende vormen van vasculitis. De vormen worden ingedeeld op
basis van de grootte van de bloedvaten die ontstoken raken.
Bloedvaten Vormen van vasculitis
Groot Ziekte van Takayasu (Arteritis temporalis)
Middelgroot Ziekte van Kawasaki (Polyateritis nodosa)
Klein Ziekte van Wegener/GPA (kleine
bloedvaten)
Overig Ziekte van Bürger, ziekte van Cogan, ziekte
van Behcet.
Oorzaken van Vasculitis kunnen zijn:
1. Infecties
(Mogelijke) oorzaken: 2. Immunologisch
Een vasculitis is meestal een reactie op iets 3. Geneesmiddelen wat
er gebeurd is in het lichaam, bijvoorbeeld een 4. Onderliggende kanker
doorgemaakte infectie met een bacterie of een
virus, of het slikken van een bepaald
geneesmiddel. Het kan ook zomaar ontstaan. In ongeveer de helft van de patiënten die
vasculitis hebben kan er een oorzaak worden gevonden. In de andere helft dus niet. Een
vasculitis kan ook het gevolg zijn van een virus iemand weken geleden hebt gehad. Van dat
virus is dan geen spoor meer terug te vinden. Gelukkig gaat vasculitis in de meeste gevallen
vanzelf weer over.
Er ontstaan klontjes in de bloedvaten. De klontjes bestaan uit antistoffen en antigenen (Een
antigeen is iets waartegen de antistoffen gericht zijn, bijvoorbeeld een bacterie, een virus of
een geneesmiddel). Deze stoffen worden immuuncomplexen genoemd. De
immuuncomplexen worden uiteindelijk opgeruimd door de cellen van ons afweersysteem (de
witte bloedlichaampjes: leukocyten, lymfocyten en macrofagen). Bij het opruimen van de
