Aantekeningen Zeep en detergenten (v1.0) – Techniek – vrijdag 26 februari 2021
aantekeningen Zeep en detergenten
Reinigingsprincipe van zeep
Olie en water mengen niet.
Watermoleculen zijn polair en hydrofiel en oliemoleculen zijn apolair en hydrofoob.
Zeep toevoegen helpt bij het maken van een stabiele emulsie.
Zeepmoleculen hebben een hydrofobe kop en een hydrofiele staart.
Hierdoor zijn zeepmoleculen oppervlakte-actieve stoffen.
Vuil heeft meestal een oliecomponent.
Als zeep ermee in aanraking komt, hecht de zeep zich aan het vuil.
Hiermee kan het vuil dus worden verwijderd met behulp van zeep.
Waarom zeep?
Voordelen van zeep:
Relatief goedkoop reinigingsmiddel
Redelijk milieuvriendelijk
Nadelen van zeep:
Naspoelen en/of drogen gewenst of vereist
Meestal alleen bruikbaar voor eenvoudige reinigingsbewerkingen
Indien olie wordt verwijderd ontstaat een emulsie
Sommige zeepsoorten (detergenten) zijn schadelijk in het oppervlaktewater > kan
kostenverhogend werken i.v.m. afvalwaterheffing
Esters
Zuurgroep (COOH) van het zuurmolecuul reageert met de OH-groep van een alcoholmolecuul.
Alcoholmolecuul staat waterstofmolecuul af aan het zuurmolecuul. Het watermolecuul dat daardoor
ontstaat, splitst zich af van de ester die ontstaat (combinatie zuur- en alcoholmolecuul m.u.v. H 2O).
Verzeping van een ester
Organisch zuur + alcohol = ester + water
Een vetzuur reageert dankzij de glycerolgroep in de vetmoleculen tot een vetzuurester. Hierbij
ontstaan glycerol, drie watermoleculen en de drie vetzuren in een andere vorm (verzeept).
Verzeping: proces waarbij een ester met loog (OH -) reageert.
Glyceroltriester + loog = glycerol + (stearinezuur-)ion
pagina 1 van 2 © 2021 Johan Maas
#97790
aantekeningen Zeep en detergenten
Reinigingsprincipe van zeep
Olie en water mengen niet.
Watermoleculen zijn polair en hydrofiel en oliemoleculen zijn apolair en hydrofoob.
Zeep toevoegen helpt bij het maken van een stabiele emulsie.
Zeepmoleculen hebben een hydrofobe kop en een hydrofiele staart.
Hierdoor zijn zeepmoleculen oppervlakte-actieve stoffen.
Vuil heeft meestal een oliecomponent.
Als zeep ermee in aanraking komt, hecht de zeep zich aan het vuil.
Hiermee kan het vuil dus worden verwijderd met behulp van zeep.
Waarom zeep?
Voordelen van zeep:
Relatief goedkoop reinigingsmiddel
Redelijk milieuvriendelijk
Nadelen van zeep:
Naspoelen en/of drogen gewenst of vereist
Meestal alleen bruikbaar voor eenvoudige reinigingsbewerkingen
Indien olie wordt verwijderd ontstaat een emulsie
Sommige zeepsoorten (detergenten) zijn schadelijk in het oppervlaktewater > kan
kostenverhogend werken i.v.m. afvalwaterheffing
Esters
Zuurgroep (COOH) van het zuurmolecuul reageert met de OH-groep van een alcoholmolecuul.
Alcoholmolecuul staat waterstofmolecuul af aan het zuurmolecuul. Het watermolecuul dat daardoor
ontstaat, splitst zich af van de ester die ontstaat (combinatie zuur- en alcoholmolecuul m.u.v. H 2O).
Verzeping van een ester
Organisch zuur + alcohol = ester + water
Een vetzuur reageert dankzij de glycerolgroep in de vetmoleculen tot een vetzuurester. Hierbij
ontstaan glycerol, drie watermoleculen en de drie vetzuren in een andere vorm (verzeept).
Verzeping: proces waarbij een ester met loog (OH -) reageert.
Glyceroltriester + loog = glycerol + (stearinezuur-)ion
pagina 1 van 2 © 2021 Johan Maas
#97790
