Samenvatting Blokwijzer: Inleiding tot de rechtswetenschappen - deel 1, ISBN: 9789464144079 Inleiding Tot De Rechtswetenschap

Afd. 5.3: rechtsfeiten en rechtshandelingen
-Rechtsfeit = Relevant feit dat resulteert in rechtsgevolgen of waardoor
rechtsbetrekking ontstaat/overgaat/wijzigt
o Feiten ontstaan buiten menselijk handelen om
o Feiten ontstaan uit menselijk handelen (zonder gewilde rechtsgevolgen)
o Feiten ontstaan uit menselijk handelen (beoogd op juridische gevolgen)

-Rechtshandeling = Beoogde rechtsgevolgen die rechtssubject verbinden

-Cfr. onderscheid lastgevingsovereenkomst <-> aannemingsovereenkomst
o Vraag of prestatie van overeenkomst in hoofdzaak rechtshandeling of
materiële handeling is


1. Rechtshandeling
-Voorwaarden voor elke rechtshandeling -> Art. 1108 Oud BW
o Toestemming verbindende partij
o Bekwaamheid om contracten aan te gaan
o Inhoud verbintenis is bepaald voorwerp
o Geoorloofde oorzaak

1) Wil of toestemming
= Toestemming verbindende partij

-Vereisten
o Volwaardig zijn
o Rechtsgevolgen beogen
o Geuit zijn tot persoon met rechtsbetrekking

A. Volwaardige wil
= wil van normaal, volwassen mens

Geestesgestoordheid - Met juridisch statuut
- Te bewijzen door tegenpartij
o Geen voldoende geestesvermogen op
moment van sluiting overeenkomst
o Handelingsonbekwaam

-Tijdelijk (bewijzen)
o Evt. dwaling of bedrog
-Permanent (krankzinnigen, kinderen)

Gebrek aan -Taalonkundigheid telt niet altijd
taalvaardigheid of o Men kan zich laten bijstaan
analfabetisme
-Onverschoonbare dwaling
o Beperkte intellectuele capaciteiten
worden gezien als dwaling (belet
nietigheid)
Dronkenschap of -Discussie over nietigverklaring indien het

, drugsintoxicatie eigen schuld is

-Sanctie
o Pas effectief nietigverklaring bij gerechtelijke uitspraak
 Contract bestaat zolang niet nietig verklaard
 Hier relatief: enkel door partij ingesteld wiens wil is aangetast

o Belangenafweging: normaal bescherming zwakke partij
 Als iemand verklaring aflegt die niet op geldige wil is gevormd,
zonder dat wederpartij dit merkt
 MAAR: veilig rechtsverkeer is ook belangrijk?

B. Wil moet rechtsgevolgen beogen
-Geen juridische verbintenissen
o Sociale of mondelinge toezeggingen
o Als partijen uitdrukkelijk verklaren dat er geen rechtsgevolgen zijn
=Gentlemen’s agreement
o Vb. scouts steekt schuur in brand
 Niet juridisch: buitencontractueel aansprakelijk
 Huur: resultaatsverbintenis gebroken
o Vb. Vestiaire op eigen risico <-> bewaargeving bij personeel

C. Wil moet geuit zijn tot hem die rechtsbetrekking betreft
-Vereiste van wilsuiting (geen innerlijke wil)
o Uitdrukkelijk: handeling speciaal voor uiting
o Stilzwijgend: handeling met andere bedoeling die wil insluit (Art. 775 Oud
BW)

-Wilsuiting tot tegenpartij

D. Discrepantie tussen wil en verklaring (wil ≠ verklaring)
wilstheorie, verklaringstheorie en vertrouwenstheorie

-Ongewilde discrepantie (wil ≠ verklaring)
o Wilstheorie: Art. 1156 Oud BW -> voorrang wil
o Verklaringstheorie -> voorrang verklaring (door normaal mens als
normaal)
o Vertrouwenstheorie -> tussenopvatting: enkel bindend als tegenpartij kon
vertrouwen dat verklaring ernstig was
 Schijn
 Schijn toerekenbaar aan tegenpartij
 Partij die wil beroepen ter goeder trouw
 Soms moet eiser schade lijden als schijn niet aanvaard wordt

-Gewilde discrepantie = veinzing
Bv. schenking in de veinzing van een koop
o Geveinsde overeenkomst
 Geen uitwerking tussen partijen
 Inhoud verbergen
o Geheime overeenkomst
 Werkelijke bedoeling van de partijen

,  Schriftelijk
o Derden kunnen zich beroepen op die overeenkomsten (Art. 1321 Oud BW)


E. Verhinderende dwaling
= gebrek aan overeenstemming, maar berust op misverstand ->
enkel schijn van wilsovereenstemming
 Er komt gewoon geen overeenkomst tot stand

-Dwaling over aard overeenkomst
-Dwaling over voorwerp overeenkomst
-Dwaling over oorzaak overeenkomst