Hoofdstuk 9 Bloedsomloop
§1 Hart en bloedsomloop
Hartcyclus
1. Het vullen van de linker-en rechterkamers
De kamers en boezems zijn ontspannen (diastole). De boezems
trekken samen en vullen de kamers (boezemsystole)
2. Het leegpersen van de kamers
Nadat de kamers zijn gevuld, trekken de
kamers samen (kamersystole)
3. Pauze
De kamers en boezems zijn ontspannen
(diastole)
Dubbele, gesloten bloedsomloop:
Een dubbele gesloten bloedsomloop maakt een snelle toevoer van
zuurstof mogelijk.
Kleine bloedsomloop
De rechterhelft pompt zuurstofarm bloed via de longslagader
naar de longen.
Het bloed wordt in de longen zuurstofrijk gemaakt. Het bloed
verlaat de longen en komt de linkerboezem binnen via de
longader.
Grote bloedsomloop:
Zuurstofrijk bloed verlaat de linkerhelft via de aorta. De
vertakkingen van de aorta, slagaders, zorgen ervoor dat het
zuurstofrijk bloed naar de organen wordt vervoerd.
Het zuurstofarme bloed wordt vanuit de organen via aders
vertakt in de holle ader naar de rechterboezem vervoerd.
Slagaders: stromen naar het orgaan waarnaar ze vernoemd zijn → vanuit
hart
Aders: stromen vanuit het orgaan waarnaar ze vernoemd zijn → naar hart
In weefsels stroomt het bloed door haarvaten. Rode bloedcellen zetten dus
altijd in een bloedvat (gesloten bloedsomloop).
Foetale bloedsomloop
Een baby krijgt zuurstof via de navelstreng uit de placenta van de moeder.
Dit bloed mengt zich in de holle ader van de baby dat zuurstofarm is.
§2 Bloeddruk
, G-kracht: aantrekkingskracht dat wordt bepaald door het gewicht en het
gewicht van het bloed. G-kracht is naar beneden gericht (zwaartekracht)
Bij hoge g-kracht stroomt meer bloed naar de benen; minder naar het hart
en de hersenen. Hierdoor daalt de bloeddruk in het hart en de hersenen.
Bloeddrukreceptoren in de aorta en halsslagaders nemen deze verlaging
in bloeddruk waar. Een reactie van het lichaam volgt:
De slagaders in de benen vernauwen
De hartslagfrequentie gaat omhoog
De bloeddruk in het hart en de hersenen stijgt
Bij een nog hogere g-kracht zijn er meer maatregelen nodig:
Het aanspannen van de spieren in de armen en benen, waardoor
het bloed vanuit de ledematen naar het hart wordt gepompt
Een speciale ademtechniek waarbij de bloeddruk in de borstkas
omhoog wordt gebracht. Korte inademing persen om een druk uit
te oefenen op het hart
Bloedgolven
Bij elke systole persen de linker-en rechterkamer bloed de slagaders in. De
wanden van de slagaders rekken daarbij uit. De pompdruk van het hart
veroorzaakt een tijdelijke verhoging van de bloeddruk. Deze wordt
systolische druk genoemd. De elasticiteit van de slagaders dempt de
drukverhoging en verhoogt de druk na het sluiten van de
slagaderkleppen.
De linker- en rechterkamer zijn ontspannen in de diastole. De bloeddruk
van de slagaders neemt af tot basiswaarde. Dit wordt diastolische druk
genoemd.
Door kleine littekens in bloedvatwanden kunnen vetachtige stoffen blijven
kleven. Dit veroorzaakt atherosclerose: een vernauwing en verstijving
van de bloedvaten.
Cholesterol is nodig voor het stabiliseren van het celmembraan. Maar
een hoge concentratie cholesterol draagt bij aan het veroorzaken van
atherosclerose.
§3 Regeling hartwerking
Elektrische activiteit in het hart begint in de sinusknoop, in de wand van
de rechterboezem.
De sinusknoop stuurt een elektrisch stroompje waardoor spiervezels
in de buurt samentrekken
§1 Hart en bloedsomloop
Hartcyclus
1. Het vullen van de linker-en rechterkamers
De kamers en boezems zijn ontspannen (diastole). De boezems
trekken samen en vullen de kamers (boezemsystole)
2. Het leegpersen van de kamers
Nadat de kamers zijn gevuld, trekken de
kamers samen (kamersystole)
3. Pauze
De kamers en boezems zijn ontspannen
(diastole)
Dubbele, gesloten bloedsomloop:
Een dubbele gesloten bloedsomloop maakt een snelle toevoer van
zuurstof mogelijk.
Kleine bloedsomloop
De rechterhelft pompt zuurstofarm bloed via de longslagader
naar de longen.
Het bloed wordt in de longen zuurstofrijk gemaakt. Het bloed
verlaat de longen en komt de linkerboezem binnen via de
longader.
Grote bloedsomloop:
Zuurstofrijk bloed verlaat de linkerhelft via de aorta. De
vertakkingen van de aorta, slagaders, zorgen ervoor dat het
zuurstofrijk bloed naar de organen wordt vervoerd.
Het zuurstofarme bloed wordt vanuit de organen via aders
vertakt in de holle ader naar de rechterboezem vervoerd.
Slagaders: stromen naar het orgaan waarnaar ze vernoemd zijn → vanuit
hart
Aders: stromen vanuit het orgaan waarnaar ze vernoemd zijn → naar hart
In weefsels stroomt het bloed door haarvaten. Rode bloedcellen zetten dus
altijd in een bloedvat (gesloten bloedsomloop).
Foetale bloedsomloop
Een baby krijgt zuurstof via de navelstreng uit de placenta van de moeder.
Dit bloed mengt zich in de holle ader van de baby dat zuurstofarm is.
§2 Bloeddruk
, G-kracht: aantrekkingskracht dat wordt bepaald door het gewicht en het
gewicht van het bloed. G-kracht is naar beneden gericht (zwaartekracht)
Bij hoge g-kracht stroomt meer bloed naar de benen; minder naar het hart
en de hersenen. Hierdoor daalt de bloeddruk in het hart en de hersenen.
Bloeddrukreceptoren in de aorta en halsslagaders nemen deze verlaging
in bloeddruk waar. Een reactie van het lichaam volgt:
De slagaders in de benen vernauwen
De hartslagfrequentie gaat omhoog
De bloeddruk in het hart en de hersenen stijgt
Bij een nog hogere g-kracht zijn er meer maatregelen nodig:
Het aanspannen van de spieren in de armen en benen, waardoor
het bloed vanuit de ledematen naar het hart wordt gepompt
Een speciale ademtechniek waarbij de bloeddruk in de borstkas
omhoog wordt gebracht. Korte inademing persen om een druk uit
te oefenen op het hart
Bloedgolven
Bij elke systole persen de linker-en rechterkamer bloed de slagaders in. De
wanden van de slagaders rekken daarbij uit. De pompdruk van het hart
veroorzaakt een tijdelijke verhoging van de bloeddruk. Deze wordt
systolische druk genoemd. De elasticiteit van de slagaders dempt de
drukverhoging en verhoogt de druk na het sluiten van de
slagaderkleppen.
De linker- en rechterkamer zijn ontspannen in de diastole. De bloeddruk
van de slagaders neemt af tot basiswaarde. Dit wordt diastolische druk
genoemd.
Door kleine littekens in bloedvatwanden kunnen vetachtige stoffen blijven
kleven. Dit veroorzaakt atherosclerose: een vernauwing en verstijving
van de bloedvaten.
Cholesterol is nodig voor het stabiliseren van het celmembraan. Maar
een hoge concentratie cholesterol draagt bij aan het veroorzaken van
atherosclerose.
§3 Regeling hartwerking
Elektrische activiteit in het hart begint in de sinusknoop, in de wand van
de rechterboezem.
De sinusknoop stuurt een elektrisch stroompje waardoor spiervezels
in de buurt samentrekken
