SAMENVATTING
ECONOMIE
FINANCIËLE MARKTEN
De relatie tussen publiek en financiële markten
1. Publiek is breed: zowel burgers als bedrijven en overheden kunnen sparen.
2. Geld wisselt van eigenaar er is altijd een tegenpartij aanwezig.
3. Op de financiële markt wil men rendement voor hun geld.
4. Activiteiten overlappen elkaar (Nederlandse belegger stalt geld in Australië)
- Geldmarkt= het geld met een looptijd korter dan twee jaar.
- 2> jaar is de kapitaalmarkt.
- Europese Centrale Bank bepaalt hoeveel rente gewone banken bij haar op hun
spaargeld kunnen krijgen en hoeveel ze moeten betalen op leningen van de
ECB;
- Deze rentes heten officiële tarieven.
- Belangrijkste is het basisherfinancieringsrente houdt de inflatie in balans.
Soorten renterisico’s
- Looptijdrisico: hoe langer je spaart, hoe minder flexibel je kunt inspelen op
situaties in de toekomst.
- Inflatierisico: geld kan minder waard worden naar verloop van tijd.
- Debiteurenrisico: de kans dat je je geld helemaal niet meer terug krijgt
(gaat de bank failliet?)
- DNB= toezichthouder op de banken in NL.
- Rekeninghouders zijn tot 100.000 per bank verzekerd bij faillissement.
Belangrijkste kenmerken van markten voor beleggers
- Beleggen= kopen van aandelen, obligaties, opties of futures.
- Onderscheid tussen beleggen en investeren.
- In de Engelse taal omvat de term investments beleggingen en investeringen
samen.
- Nederlanders beleggen voornamelijk via een omweg;
- Institutionele beleggers: pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen die
beleggen met het geld van Nederlanders die premie betalen voor hun
pensioen en levensverzekering.
2
,Aandelen
- Aandeel= bewijs van mede-eigendom in een bedrijf.
- NYSE Euronext= samenwerkingsverband tussen beurzen van New York,
Amsterdam, Brussel, Parijs en Lissabon.
- AEX= Amsterdam Exchange= gewogen gemiddelde van de koersen van de 25
belangrijkste aandelen op de Amsterdamse beurs;
- AEX 2 keer per jaar kijken welke aandelen worden het meest verhandeld.
- AEX is barometer en benchmark ijkpunt waaraan beleggers hun eigen
prestaties kunnen toetsen.
- Dow Jones Eurostoxx 50 is de graadmeter van Europa;
- Een gemiddelde van de 50 belangrijkste fondsen van het eurogebied. (oa.
Aegon, ING, Philips en Unilever)
- Aandelenemissie= wanneer een bedrijf nieuwe aandelen gaat verkopen.
- Beleggersrisico op aandelen:
* Faillissementsrisico
* Geen dividend (geen winst of verlies)
* Koersdaling
* Marktrisico
- Concencusaanbeveling= gemiddelde van beleggingsadviezen.
- Speculatieve zeepbellen= kuddegedrag van beleggers waar er meer naar
elkaar wordt gekeken dan naar de realiteit.
Obligaties
- Obligaties= verhandelbare schuldbekentenissen;
- Zijn minder risicovol dan aandelen.
- Heeft een vaste looptijd en een vaste rente (couponrente).
- Looptijd langer dan twee jaar
- Bekendste kredietbeoordelaars:
* Standard & Poor’s
* Moody’s Investor Service
* Fitch
Opties & Futures
- Optie= het verhandelbare recht op bijv aandelen te verhandelen binnen
afgesproken termijn en afgesproken koers.
- Future: de tegenpartij van het contract en heeft de plicht om te
kopen/verkopen.
Drie financiële perspectieven
1. Financieel perspectief (rendement vs. risico)
2. Bestuurlijk perspectief (vermogensbeheerders en toezichthouders)
3. Ethisch perspectief (maatschappelijke verantwoordelijkheid)
2
, - De Nederlandse Bank (DNB) & Autoriteit Financiële Markten (AFM)
toezichthouders institutionele beleggers
- DNB houdt toezicht door reserveverplichtingen op te leggen aan beleggers.
DNB let op de dekkingsgraad van pensioenfondsen
- Dekkingsgraad= verhouding tussen beleggingen en de te betalen pensioenen.
DG van 120% betekent tegenover elke euro aan te betalen pensioenen, er
€1,20 aan beleggingen staat. Hogere dekkingsgraad is goed.
105% is volgens DNB zorgwekkend
- AFM controleert of de informatievoorziening van pensioenfondsen aan hun
spaarders helder en juist is.
Invloed van de effectenbeurs op de economie
- Volgens DNB en CPG kan een koersval van 40% op de beurs leiden tot een
daling van de economische groei van 0,5 procentpunt.
- Koopkrachtverlies: minder rendement van institutionele beleggers
pensioenfondsen verhogen de premie (toekomstige pensioenen verlagen)
minder toekomstige koopkracht;
òf uitgekeerde pensioenen niet mee laten groeien met inflatie
koopkrachtverlies 65+;
òf werkgevers moeten meer afdragen werkgevers gaan minder investeren
- Vermogenseffect: verdampen aandelenbezit onder beleggers minder
bestedingen
- Vertrouwenseffect: koersval ondermijnt het vertrouwen van consumenten
en producenten
- Hypotheekeffect: mensen met beleggingshypotheken moeten meer betalen.
Kenmerken valutamarkt
- Zichtbare valutamarkt: handel buitenlandse valuta als gevolg van
internationale handel in diensten en goederen.
- Echte valutamarkt: handel in valuta bij banken onderling.
- Drie marktpartijen:
- Handelaren in goederen en diensten, indirect handelen op de valutamarkt via
hun bank
- Internationale beleggers
- Speculanten, vaak banken zelf
Belang valutamarkt voor de economie
- 40% van beleggingen van Nederlandse pensioenfondsen gebeurt buiten het
eurogebied.
- Appreciatie: stijging van de koers door de werking van vraag en aanbod
- Depreciatie: daling van de wisselkoers.
- “de koers van de euro is met 5 cent gestegen” bijv EUR/USD
1/1,00 wordt 1/1,05
2
ECONOMIE
FINANCIËLE MARKTEN
De relatie tussen publiek en financiële markten
1. Publiek is breed: zowel burgers als bedrijven en overheden kunnen sparen.
2. Geld wisselt van eigenaar er is altijd een tegenpartij aanwezig.
3. Op de financiële markt wil men rendement voor hun geld.
4. Activiteiten overlappen elkaar (Nederlandse belegger stalt geld in Australië)
- Geldmarkt= het geld met een looptijd korter dan twee jaar.
- 2> jaar is de kapitaalmarkt.
- Europese Centrale Bank bepaalt hoeveel rente gewone banken bij haar op hun
spaargeld kunnen krijgen en hoeveel ze moeten betalen op leningen van de
ECB;
- Deze rentes heten officiële tarieven.
- Belangrijkste is het basisherfinancieringsrente houdt de inflatie in balans.
Soorten renterisico’s
- Looptijdrisico: hoe langer je spaart, hoe minder flexibel je kunt inspelen op
situaties in de toekomst.
- Inflatierisico: geld kan minder waard worden naar verloop van tijd.
- Debiteurenrisico: de kans dat je je geld helemaal niet meer terug krijgt
(gaat de bank failliet?)
- DNB= toezichthouder op de banken in NL.
- Rekeninghouders zijn tot 100.000 per bank verzekerd bij faillissement.
Belangrijkste kenmerken van markten voor beleggers
- Beleggen= kopen van aandelen, obligaties, opties of futures.
- Onderscheid tussen beleggen en investeren.
- In de Engelse taal omvat de term investments beleggingen en investeringen
samen.
- Nederlanders beleggen voornamelijk via een omweg;
- Institutionele beleggers: pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen die
beleggen met het geld van Nederlanders die premie betalen voor hun
pensioen en levensverzekering.
2
,Aandelen
- Aandeel= bewijs van mede-eigendom in een bedrijf.
- NYSE Euronext= samenwerkingsverband tussen beurzen van New York,
Amsterdam, Brussel, Parijs en Lissabon.
- AEX= Amsterdam Exchange= gewogen gemiddelde van de koersen van de 25
belangrijkste aandelen op de Amsterdamse beurs;
- AEX 2 keer per jaar kijken welke aandelen worden het meest verhandeld.
- AEX is barometer en benchmark ijkpunt waaraan beleggers hun eigen
prestaties kunnen toetsen.
- Dow Jones Eurostoxx 50 is de graadmeter van Europa;
- Een gemiddelde van de 50 belangrijkste fondsen van het eurogebied. (oa.
Aegon, ING, Philips en Unilever)
- Aandelenemissie= wanneer een bedrijf nieuwe aandelen gaat verkopen.
- Beleggersrisico op aandelen:
* Faillissementsrisico
* Geen dividend (geen winst of verlies)
* Koersdaling
* Marktrisico
- Concencusaanbeveling= gemiddelde van beleggingsadviezen.
- Speculatieve zeepbellen= kuddegedrag van beleggers waar er meer naar
elkaar wordt gekeken dan naar de realiteit.
Obligaties
- Obligaties= verhandelbare schuldbekentenissen;
- Zijn minder risicovol dan aandelen.
- Heeft een vaste looptijd en een vaste rente (couponrente).
- Looptijd langer dan twee jaar
- Bekendste kredietbeoordelaars:
* Standard & Poor’s
* Moody’s Investor Service
* Fitch
Opties & Futures
- Optie= het verhandelbare recht op bijv aandelen te verhandelen binnen
afgesproken termijn en afgesproken koers.
- Future: de tegenpartij van het contract en heeft de plicht om te
kopen/verkopen.
Drie financiële perspectieven
1. Financieel perspectief (rendement vs. risico)
2. Bestuurlijk perspectief (vermogensbeheerders en toezichthouders)
3. Ethisch perspectief (maatschappelijke verantwoordelijkheid)
2
, - De Nederlandse Bank (DNB) & Autoriteit Financiële Markten (AFM)
toezichthouders institutionele beleggers
- DNB houdt toezicht door reserveverplichtingen op te leggen aan beleggers.
DNB let op de dekkingsgraad van pensioenfondsen
- Dekkingsgraad= verhouding tussen beleggingen en de te betalen pensioenen.
DG van 120% betekent tegenover elke euro aan te betalen pensioenen, er
€1,20 aan beleggingen staat. Hogere dekkingsgraad is goed.
105% is volgens DNB zorgwekkend
- AFM controleert of de informatievoorziening van pensioenfondsen aan hun
spaarders helder en juist is.
Invloed van de effectenbeurs op de economie
- Volgens DNB en CPG kan een koersval van 40% op de beurs leiden tot een
daling van de economische groei van 0,5 procentpunt.
- Koopkrachtverlies: minder rendement van institutionele beleggers
pensioenfondsen verhogen de premie (toekomstige pensioenen verlagen)
minder toekomstige koopkracht;
òf uitgekeerde pensioenen niet mee laten groeien met inflatie
koopkrachtverlies 65+;
òf werkgevers moeten meer afdragen werkgevers gaan minder investeren
- Vermogenseffect: verdampen aandelenbezit onder beleggers minder
bestedingen
- Vertrouwenseffect: koersval ondermijnt het vertrouwen van consumenten
en producenten
- Hypotheekeffect: mensen met beleggingshypotheken moeten meer betalen.
Kenmerken valutamarkt
- Zichtbare valutamarkt: handel buitenlandse valuta als gevolg van
internationale handel in diensten en goederen.
- Echte valutamarkt: handel in valuta bij banken onderling.
- Drie marktpartijen:
- Handelaren in goederen en diensten, indirect handelen op de valutamarkt via
hun bank
- Internationale beleggers
- Speculanten, vaak banken zelf
Belang valutamarkt voor de economie
- 40% van beleggingen van Nederlandse pensioenfondsen gebeurt buiten het
eurogebied.
- Appreciatie: stijging van de koers door de werking van vraag en aanbod
- Depreciatie: daling van de wisselkoers.
- “de koers van de euro is met 5 cent gestegen” bijv EUR/USD
1/1,00 wordt 1/1,05
2
