HC Kinderen met koorts DEPTh
Epidemiologie: vaker viraal, bovenste luchtwegen zijn het vaakst aangedaan. Bij de bacteriële infecties
komt otitis media het meeste voor.
- Virale infectieziekten: bovenste lwi, acute bronch(iol)itis, acute tonsilitis, gastro-enteritis,
virusziekte n.a.o., otitis media, meningitis, pneumonie
- Bacteriële infectieziekten: otitis media acuta, darminfectie, uwi, pneumonie, meningitis
- Niet-infectieus: na vaccinatie, collageen-autoimmuun, medicamenteus, maligniteit, congenitaal,
psychogeen
- Koorts zonder bekende oorzaak
Koorts met braken
Alarmsignalen koorts: ernstig ziek zijn (ook inschatting ouders), snelle achteruitgang, minder dan de
helft drinken, aanhoudend braken (meerdere keren per uur), sufheid/stilliggen, ontroostbaar huilen,
tijdens koorts ontstane huiduitslag/veranderde huidskleur, veranderd ademhalingspatroon, kreunen,
periodes van ademstilstand, leeftijd jonger dan 1 maand, verminderde circulatie, verlaagd bewustzijn
Wat moet je weten: immuungecompromitteerd, gevaccineerd, medicatie, in het buitenland geweest?
Diagnose uiteindelijk gastroenteritis. Complicatie: dehydratie. LO: inspectie (huid, houding), vitale
functies, huid, meningeale prikkeling, longen, abdomen, KNO. Beleid: doorgaan met flesvoeding,
afwisselen met water of ORS. Bij aanhouden klachten terugkomen. Watchful waiting.
Koorts met vlekjes
Bij petechiën en ecchymoses ben je bang voor meningokokkensepsis/meningitis.
Klassieke kinderziekte met vlekjes: rodehond, mazelen, roodvonk, erythema infectiosum, exanthema
subitum, waterpokken, meningokokken sepsis.
Bifasisch verloop, rode wangen, koorts, spierpijn, hoofdpijn, wegdrukbare vlekjes (strekzijde), pijn
enkels. Erythema infectiosum (5e ziekte). Parvovirus B19. Virus in keel van besmet persoon, aerogene
verspreiding. 7-12 dagen incubatietijd.
Koorts met hoesten
Meest voorkomend: bovenste lwi, acute bronchitis/bronchiolitis.
Abcde bij acuut ziek kind. Alarmsignalen uitvragen (zie hierboven). LO. Kind met snelle ademhaling en
verlengde uitademing. Inspiratoire crepitaties, expiratoir piepend, (hyperinflatie, atelectase).
Bronchiolitis (viraal). Complicatie: ademhalingsinsufficiëntie, uitputting, uitdroging. Watchful waiting.
Slaap bij kind op kamer.
Verhoogd risico op ernstig beloop: <3 mnd, ex-re/dysmaturen, relevante comorbiditeit, apneu in VG.
HC Luchtweginfecties bij kinderen
Epidemiologie: wereldwijd doodsoorzaak nummer 1 bij kinderen is pneumonie. Vooral 1-12 mnd.
Diagnostiek: pulmonaal/cardiaal/infectieus/immunologisch/hematologisch/overig in de DD.
Verwekkers: (1) rhinitis (HRV), (2) tonsillitis (groep A Streptokokken), (3) otitis (Streptococcus
pneumoniae), (4) pneumonie (lobair – s.pneuomoniae, H.influenza, atypisch), (5) bronchiolitis (RSV). Bij
tonsillitis evt een kweek. Bij een pneumonie een neuswat (virus), bloedkweek (bacterie) of pleuravocht
(bacterie) doen. Bij bronchiolitis een neuswat. Veel RSV op jongere leeftijd.
,Therapie:
- Groep A streptokokken tonsillitis -> penicilline.
- Pneumonie -> amoxicilline. Let op verwekkers (mycoplasma, H.influenzae), buitenland,
immuungecompromitteerd. Macrolide bij verdenking op mycoplasma.
Trias: griepseizoen, koorst, luchtwegklachten. Overwegen behandeling: risico op ernstig beloop,
klachten <48 uur? -> influenza diagnostiek oseltamivir. Na 48 uur heeft behandelen geen zin meer.
Virale vs bacteriële lwi: om antibiotica misbruik te voorkomen. Gevolgen zijn bijwerkingen, kosten en
resistentie. Bacteriële infectie voorspelt door TRAIL, IP10, CRP.
Preventie: toegestane maternale vaccinaties van HiB, HAV, HBV, influenza, MenC, PCV13, DTP.
HC Influenza
Infecties van de bovenste luchtwegen worden meestal veroorzaakt door virussen. Virale infecties
kunnen predisponeren tot secundaire bacteriële infecties. Transmissie virussen merendeels aerogeen en
via contact handen en besmette omgeving (op niet poreuze oppervlakken 24-48 uur infectieus, op
poreuze oppervlakken tot 12 uur, op handen enkele min). Na inoculatie binden virussen zich aan
respiratoir epitheel, gevolgd door infectie van de gastheercel. Infectie verloopt asymptomatisch of
ziekteverschijnselen ontstaan.
Influenza: voorkeursplaats in lagere luchtwegen, griepseizoen, acuut begin, koorts boven 39.
Ziektebeeld: 1-5 dagen incubatietijd, subklinisch indien partiële immuniteit, indien symptomatisch acuut
begin, hoesten, niezen, pijn achter borstbeen, zere keel, koorts, artralgie, hoofdpijn, koude rillingen,
malaise, myalgie, herstel in 1-3 weken. Complicaties: virale pneumonie, secundaire bacteriële infectie,
myocarditis, encefalitis.
Besmettelijke periode start kort voor begin van syptomen en tijdens symptomen. Duur en hoogte virale
load is afhankelijk van type influenzavirus, leeftijd, ernst, immuunstatus. Gemiddelde virusuitscheiding:
volwassenen 1 dag voor tot 5-7 dagen na symptomen, kinderen enkele dagen voor tot 10 dagen na,
immuun-incompetente pt enkele dagen voor tot weken/maanden na.
Risicogroepen: <5 jaar en tot 18 jaar bij gebruik van aspirine, >65 jaar, zwangeren, personen met
chronisch lijden, immuungecompromitteerden. 500.000 doden wereldwijd jaarlijks. 2000 in NL.
Diagnostiek:
- Kweek op neus-keelspoelsel, sputum, BAL -> weinig gedaan
- PCR op neus-keelwat/spoelsel, sputum, BAL -> meeste gedaan, toont virus RNA aan, hoge SE en
SP. Tevens subtypering.
- Immuunfluorescentie op serum -> toont antistoffen aan, lage SE
4 types influenza: A-D. Meestal A en B. C veroorzaakt geen reële ziekte.
- A: viraal RNA, M1 en M2 eiwit, neuraminidases (11 subtypes, 1-2 bij mensen), haemagglutinis
(18 subtypes, 1-3 bij mensen). In NL vooral H1N1 en H3N2.
Antigene drift: verandering door kleine mutaties, echter H3N2 blijft H3N2. Enige kruisreactiviteit na
eerdere infectie of vaccinatie.
Antigene shift: oppervlakteantigeen wordt vervangen door een ander, bijvoorbeeld H3N2 wordt H4N2.
Vrijwel geen weerstand. Bij efficiëntie mens op mens overdracht risico op ontstaan pandemie.
Dubbelinfecties in dezelfde cel kunnen voor nieuwe virussen zorgen.
, Vaccinatie: >60 jaar, volwassenen en kinderen met chronische ziekte, verstandelijk gehandicapten,
medische- en verpleegkundige staf. Niet bij < 6 mnd, koorts, operatie, anafylaxie kippenei-eiwit. In het
influenza vaccin zitten 2 stukjes A en 2 stukjes B, geinactiveerd, intramusculair. Effectiviteit 30%.
Antistoffen na 4-6 weken en blijft half jaar op peil.
H bindt aan epitheelcellen, brengt schade toe. Daardoor kan het virus naar binnen.
Oseltamivir bij influenza A/B: binnen 48 uur starten, bij immuungecompromiteerden kan je later starten,
zorgt voor 1 dag kortere opnameduur.
Baloxavir is eenmalig oraal tablet. Ziekteduur 1 dag verkorten. Risico op gemuteerde varianten.
Werkgroep 2: diarree en H. pylori
Casus 1: Diarree bij volwassen Joep de Bruin, een 22-jarige student, komt op het spreekuur in verband met sinds 3 dagen bestaande diarree-
klachten. Hij heeft een blanco voorgeschiedenis en gebruikt geen medicatie.
1. Welke vragen zou u Joep willen stellen?
Koorts; Ontlasting; Buikpijn; Hoe vaak, maat van uitdroging; Plast hij nog, maat van uitdroging; Braakt
hij, gastro-enteritis; Verre reizen; Mensen in de omgeving die het ook hebben. Gewichtsverlies en
buikpijn; Aangepaste voeding (kip, rauw vlees). Waarschijnlijk gastro-enteritis.
2. Wat is de officiële definitie van diarree?
Diarree= losse of waterige ontlasting, minimaal 3x per 24 uur. Het reflecteert meer water in de
ontlasting door meer inname of minder absorptie. Of meer frequent dan je eigen patroon.
3. Beschrijf de 4 pathofysiologisch verschillende vormen van diarree.
Secretoir; meer secretie van water of inhibitie van absorptie. Kan worden veroorzaakt door cholera
toxinen, stafylokokken. Zowel overdag als ‘s nachts
Osmotisch; veel suiker of zout eten waardoor water wordt vastgehouden in de darm. DM. Overdag.
Virussen kunnen voor vlokatrofie zorgen waardoor je je suikers slecht kunt absorberen.
Exsudatief; bloed of pus in de ontlasting. IBD, ernstige e.coli infectie of voedselvergiftiging. Slijmvlies is
ontstoken en dan komt er bloed of pus uit. Water kan niet geabsorbeerd worden.
Versnelde motiliteit; meer beweging, veel koffie
4. Er zijn verschillende soorten verwekkers voor diarree.
Bacteriële verwekkers: salmonella, shigella, campylobacter, enterotoxische E.coli (-> reizigersdiarree)
Risicofactor voor diarree door clostridium: dysbalans in antibiotica.
5. Wat wordt er bedoeld met de term dysenterie?
Dysenterie = bloed (en slijm) in de hevige diarree. Shigella, parasiet.
6. Zou u gaan behandelen? Nee, lekker uitzieken, veel blijven drinken. Vaak zelf-limiterend.
Bij een immuungecompromiteerd patiënt behandel je eerder. Baby's, kinderen en ouderen
laagdrempelig ORS adviseren.
Casus 2: Diarree bij kinderen Anne is een 6 maanden oude baby die gezond is en zich goed ontwikkeld. Haar moeder komt met Anne op het
spreekuur omdat ze sinds 1 dag last heeft van diarree en ook minder drinkt van de flesvoeding die sinds kort gestart is.
7. Welke alarmsymptomen vraagt u uit en let u op bij lichamelijk onderzoek van Anne?
Plassen, uitdroging; Koorts; Suffig, sepsis; Huilen zonder tranen; Verminderde alertheid; plasluiers
Bij LO: Tekenen van uitdroging: Minder huidturgor; Lagere bloeddruk, kan ook teken zijn van het
ontstaan van een sepsis; Droge slijmvliezen; Ingedeukte fontanel. Koorts. Peritoneale/abdominale
Epidemiologie: vaker viraal, bovenste luchtwegen zijn het vaakst aangedaan. Bij de bacteriële infecties
komt otitis media het meeste voor.
- Virale infectieziekten: bovenste lwi, acute bronch(iol)itis, acute tonsilitis, gastro-enteritis,
virusziekte n.a.o., otitis media, meningitis, pneumonie
- Bacteriële infectieziekten: otitis media acuta, darminfectie, uwi, pneumonie, meningitis
- Niet-infectieus: na vaccinatie, collageen-autoimmuun, medicamenteus, maligniteit, congenitaal,
psychogeen
- Koorts zonder bekende oorzaak
Koorts met braken
Alarmsignalen koorts: ernstig ziek zijn (ook inschatting ouders), snelle achteruitgang, minder dan de
helft drinken, aanhoudend braken (meerdere keren per uur), sufheid/stilliggen, ontroostbaar huilen,
tijdens koorts ontstane huiduitslag/veranderde huidskleur, veranderd ademhalingspatroon, kreunen,
periodes van ademstilstand, leeftijd jonger dan 1 maand, verminderde circulatie, verlaagd bewustzijn
Wat moet je weten: immuungecompromitteerd, gevaccineerd, medicatie, in het buitenland geweest?
Diagnose uiteindelijk gastroenteritis. Complicatie: dehydratie. LO: inspectie (huid, houding), vitale
functies, huid, meningeale prikkeling, longen, abdomen, KNO. Beleid: doorgaan met flesvoeding,
afwisselen met water of ORS. Bij aanhouden klachten terugkomen. Watchful waiting.
Koorts met vlekjes
Bij petechiën en ecchymoses ben je bang voor meningokokkensepsis/meningitis.
Klassieke kinderziekte met vlekjes: rodehond, mazelen, roodvonk, erythema infectiosum, exanthema
subitum, waterpokken, meningokokken sepsis.
Bifasisch verloop, rode wangen, koorts, spierpijn, hoofdpijn, wegdrukbare vlekjes (strekzijde), pijn
enkels. Erythema infectiosum (5e ziekte). Parvovirus B19. Virus in keel van besmet persoon, aerogene
verspreiding. 7-12 dagen incubatietijd.
Koorts met hoesten
Meest voorkomend: bovenste lwi, acute bronchitis/bronchiolitis.
Abcde bij acuut ziek kind. Alarmsignalen uitvragen (zie hierboven). LO. Kind met snelle ademhaling en
verlengde uitademing. Inspiratoire crepitaties, expiratoir piepend, (hyperinflatie, atelectase).
Bronchiolitis (viraal). Complicatie: ademhalingsinsufficiëntie, uitputting, uitdroging. Watchful waiting.
Slaap bij kind op kamer.
Verhoogd risico op ernstig beloop: <3 mnd, ex-re/dysmaturen, relevante comorbiditeit, apneu in VG.
HC Luchtweginfecties bij kinderen
Epidemiologie: wereldwijd doodsoorzaak nummer 1 bij kinderen is pneumonie. Vooral 1-12 mnd.
Diagnostiek: pulmonaal/cardiaal/infectieus/immunologisch/hematologisch/overig in de DD.
Verwekkers: (1) rhinitis (HRV), (2) tonsillitis (groep A Streptokokken), (3) otitis (Streptococcus
pneumoniae), (4) pneumonie (lobair – s.pneuomoniae, H.influenza, atypisch), (5) bronchiolitis (RSV). Bij
tonsillitis evt een kweek. Bij een pneumonie een neuswat (virus), bloedkweek (bacterie) of pleuravocht
(bacterie) doen. Bij bronchiolitis een neuswat. Veel RSV op jongere leeftijd.
,Therapie:
- Groep A streptokokken tonsillitis -> penicilline.
- Pneumonie -> amoxicilline. Let op verwekkers (mycoplasma, H.influenzae), buitenland,
immuungecompromitteerd. Macrolide bij verdenking op mycoplasma.
Trias: griepseizoen, koorst, luchtwegklachten. Overwegen behandeling: risico op ernstig beloop,
klachten <48 uur? -> influenza diagnostiek oseltamivir. Na 48 uur heeft behandelen geen zin meer.
Virale vs bacteriële lwi: om antibiotica misbruik te voorkomen. Gevolgen zijn bijwerkingen, kosten en
resistentie. Bacteriële infectie voorspelt door TRAIL, IP10, CRP.
Preventie: toegestane maternale vaccinaties van HiB, HAV, HBV, influenza, MenC, PCV13, DTP.
HC Influenza
Infecties van de bovenste luchtwegen worden meestal veroorzaakt door virussen. Virale infecties
kunnen predisponeren tot secundaire bacteriële infecties. Transmissie virussen merendeels aerogeen en
via contact handen en besmette omgeving (op niet poreuze oppervlakken 24-48 uur infectieus, op
poreuze oppervlakken tot 12 uur, op handen enkele min). Na inoculatie binden virussen zich aan
respiratoir epitheel, gevolgd door infectie van de gastheercel. Infectie verloopt asymptomatisch of
ziekteverschijnselen ontstaan.
Influenza: voorkeursplaats in lagere luchtwegen, griepseizoen, acuut begin, koorts boven 39.
Ziektebeeld: 1-5 dagen incubatietijd, subklinisch indien partiële immuniteit, indien symptomatisch acuut
begin, hoesten, niezen, pijn achter borstbeen, zere keel, koorts, artralgie, hoofdpijn, koude rillingen,
malaise, myalgie, herstel in 1-3 weken. Complicaties: virale pneumonie, secundaire bacteriële infectie,
myocarditis, encefalitis.
Besmettelijke periode start kort voor begin van syptomen en tijdens symptomen. Duur en hoogte virale
load is afhankelijk van type influenzavirus, leeftijd, ernst, immuunstatus. Gemiddelde virusuitscheiding:
volwassenen 1 dag voor tot 5-7 dagen na symptomen, kinderen enkele dagen voor tot 10 dagen na,
immuun-incompetente pt enkele dagen voor tot weken/maanden na.
Risicogroepen: <5 jaar en tot 18 jaar bij gebruik van aspirine, >65 jaar, zwangeren, personen met
chronisch lijden, immuungecompromitteerden. 500.000 doden wereldwijd jaarlijks. 2000 in NL.
Diagnostiek:
- Kweek op neus-keelspoelsel, sputum, BAL -> weinig gedaan
- PCR op neus-keelwat/spoelsel, sputum, BAL -> meeste gedaan, toont virus RNA aan, hoge SE en
SP. Tevens subtypering.
- Immuunfluorescentie op serum -> toont antistoffen aan, lage SE
4 types influenza: A-D. Meestal A en B. C veroorzaakt geen reële ziekte.
- A: viraal RNA, M1 en M2 eiwit, neuraminidases (11 subtypes, 1-2 bij mensen), haemagglutinis
(18 subtypes, 1-3 bij mensen). In NL vooral H1N1 en H3N2.
Antigene drift: verandering door kleine mutaties, echter H3N2 blijft H3N2. Enige kruisreactiviteit na
eerdere infectie of vaccinatie.
Antigene shift: oppervlakteantigeen wordt vervangen door een ander, bijvoorbeeld H3N2 wordt H4N2.
Vrijwel geen weerstand. Bij efficiëntie mens op mens overdracht risico op ontstaan pandemie.
Dubbelinfecties in dezelfde cel kunnen voor nieuwe virussen zorgen.
, Vaccinatie: >60 jaar, volwassenen en kinderen met chronische ziekte, verstandelijk gehandicapten,
medische- en verpleegkundige staf. Niet bij < 6 mnd, koorts, operatie, anafylaxie kippenei-eiwit. In het
influenza vaccin zitten 2 stukjes A en 2 stukjes B, geinactiveerd, intramusculair. Effectiviteit 30%.
Antistoffen na 4-6 weken en blijft half jaar op peil.
H bindt aan epitheelcellen, brengt schade toe. Daardoor kan het virus naar binnen.
Oseltamivir bij influenza A/B: binnen 48 uur starten, bij immuungecompromiteerden kan je later starten,
zorgt voor 1 dag kortere opnameduur.
Baloxavir is eenmalig oraal tablet. Ziekteduur 1 dag verkorten. Risico op gemuteerde varianten.
Werkgroep 2: diarree en H. pylori
Casus 1: Diarree bij volwassen Joep de Bruin, een 22-jarige student, komt op het spreekuur in verband met sinds 3 dagen bestaande diarree-
klachten. Hij heeft een blanco voorgeschiedenis en gebruikt geen medicatie.
1. Welke vragen zou u Joep willen stellen?
Koorts; Ontlasting; Buikpijn; Hoe vaak, maat van uitdroging; Plast hij nog, maat van uitdroging; Braakt
hij, gastro-enteritis; Verre reizen; Mensen in de omgeving die het ook hebben. Gewichtsverlies en
buikpijn; Aangepaste voeding (kip, rauw vlees). Waarschijnlijk gastro-enteritis.
2. Wat is de officiële definitie van diarree?
Diarree= losse of waterige ontlasting, minimaal 3x per 24 uur. Het reflecteert meer water in de
ontlasting door meer inname of minder absorptie. Of meer frequent dan je eigen patroon.
3. Beschrijf de 4 pathofysiologisch verschillende vormen van diarree.
Secretoir; meer secretie van water of inhibitie van absorptie. Kan worden veroorzaakt door cholera
toxinen, stafylokokken. Zowel overdag als ‘s nachts
Osmotisch; veel suiker of zout eten waardoor water wordt vastgehouden in de darm. DM. Overdag.
Virussen kunnen voor vlokatrofie zorgen waardoor je je suikers slecht kunt absorberen.
Exsudatief; bloed of pus in de ontlasting. IBD, ernstige e.coli infectie of voedselvergiftiging. Slijmvlies is
ontstoken en dan komt er bloed of pus uit. Water kan niet geabsorbeerd worden.
Versnelde motiliteit; meer beweging, veel koffie
4. Er zijn verschillende soorten verwekkers voor diarree.
Bacteriële verwekkers: salmonella, shigella, campylobacter, enterotoxische E.coli (-> reizigersdiarree)
Risicofactor voor diarree door clostridium: dysbalans in antibiotica.
5. Wat wordt er bedoeld met de term dysenterie?
Dysenterie = bloed (en slijm) in de hevige diarree. Shigella, parasiet.
6. Zou u gaan behandelen? Nee, lekker uitzieken, veel blijven drinken. Vaak zelf-limiterend.
Bij een immuungecompromiteerd patiënt behandel je eerder. Baby's, kinderen en ouderen
laagdrempelig ORS adviseren.
Casus 2: Diarree bij kinderen Anne is een 6 maanden oude baby die gezond is en zich goed ontwikkeld. Haar moeder komt met Anne op het
spreekuur omdat ze sinds 1 dag last heeft van diarree en ook minder drinkt van de flesvoeding die sinds kort gestart is.
7. Welke alarmsymptomen vraagt u uit en let u op bij lichamelijk onderzoek van Anne?
Plassen, uitdroging; Koorts; Suffig, sepsis; Huilen zonder tranen; Verminderde alertheid; plasluiers
Bij LO: Tekenen van uitdroging: Minder huidturgor; Lagere bloeddruk, kan ook teken zijn van het
ontstaan van een sepsis; Droge slijmvliezen; Ingedeukte fontanel. Koorts. Peritoneale/abdominale
