Klinisch kader van de ontwikkeling van de handmotoriek:
Fijne motorische ontwikkeling omvat:
- Het gebruik van de handen in de fase voor het grijpen.
- Het grijpen zelf.
- Het manipuleren van een voorwerp.
De ontwikkeling van het kijken, met andere woorden het grijpen en onderzoeken
met de ogen, gaat hieraan vooraf.
1) Kind zal eerst kunnen zien (=voorwerp fixeren met de ogen).
2) Kind begrijpt wat het ziet (=hersenen verwerken de visuele prikkel).
3) Kind leert reiken (=bewegen van de arm in de richting van het voorwerp).
4) Kind leert grijpen (=bewegen van de hand en de vingers).
5) Kind leert manipuleren (=voorwerp onderzoeken met handen).
En ook:
1) Ontwikkeling van reiken en grijpen.
2) Objectmanipulatie (vasthouden, loslaten,…).
3) Opbouw handvoorkeur.
4) Zelfredzaamheid ADL.
5) Ontwikkeling graphomotorische vaardigheden (pen hanteren rond 2-3 jaar).
- Het is een geïntegreerd geheel!! Als 1 onderdeel moeilijk gaat, zal dat effect hebben
op al de rest!
- Zien en begrijpen: zintuigontwikkeling en cognitieve ontwikkeling.
- Reiken: grof motorische ontwikkeling.
- Grijpen: fijn motorische ontwikkeling.
- Manipuleren: adaptief gedrag, zintuigontwikkeling en cognitieve ontwikkeling.
Context en ontwikkeling:
- Context is zeer belangrijk!
- Hoe meer je omgeving je zal stimuleren en je mogelijkheden geeft om te
ontwikkelen, hoe beter je ook zal ontwikkelen.
- Context kan belemmerend of bevorderend zijn.
- Vb: armoede => kinderen hebben bvb geen schaar thuis => negatieve invloed op
handfunctie.
- Altijd rekening houden met context als ergo.
- Dus ook hierbij opletten bij testing!
- Vb: stappen observeren op vlakke grond vs op onvaste ondergrond = andere
uitkomst!!
, Ontwikkeling van het kijkgedrag:
- Geboorte:
Onderscheid vormen en grote kleurvlakken (geen pastel!! Voorkeur groen en
blauw).
Hij kan nog niet goed zien.
- 4 weken:
Al betere contrrole oogspieren.
Soms volgt hij al voorwerpen met ogen.
- 8 weken:
Voorwerp goed volgen met ogen en hoofd.
Door ATNR = eerste oog-handcoördinatie (nog redelijk onbewust).
- 12 weken:
Kind kijkt goed naar de handjes.
Kan voorwerp met ogen volgen over de middellijn (180° volgen).
Gezichtsscherpte neemt toe.
Kind gaat bewust beginnen grijpen (want grijpreactie verdwijnt!!).
Ontwikkeling van reiken en grijpen:
- Bewegingen arm bij reiken:
3 maand = bewegingen schoudergewricht.
6 á 7 maand = bewegingen ellebooggewricht.
9 maand = bewegingen polsgewricht.
Rotatie radius om de ulna = pronatie en supinatie (te zien bij eten).
- Reiken is eerst bilateraal en symmetrisch, daarna unilateraal en dus asymmetrisch!
- De 2 voorwaarden om te grijpen:
Belangrijk dat grijpreactie verdwenen is voor de ontwikkeling van bewust grijpen!
Ook hoofdbalans moet voldoende ontwikkeld zijn!
- Bewegingen hand ontstaan achtereenvolgens:
Eerst met palm van de hand bewegen.
Daarna vingers bewegen.
Daarna duim bewegen.
- Grijpen ontwikkelt zich in 2 richtingen:
Van basis van de pink naar topje van de duim. (van ulnair naar radiaal)
Van palm van de hand naar de vingertoppen. (van palmair naar digitaal)
Fijne motorische ontwikkeling omvat:
- Het gebruik van de handen in de fase voor het grijpen.
- Het grijpen zelf.
- Het manipuleren van een voorwerp.
De ontwikkeling van het kijken, met andere woorden het grijpen en onderzoeken
met de ogen, gaat hieraan vooraf.
1) Kind zal eerst kunnen zien (=voorwerp fixeren met de ogen).
2) Kind begrijpt wat het ziet (=hersenen verwerken de visuele prikkel).
3) Kind leert reiken (=bewegen van de arm in de richting van het voorwerp).
4) Kind leert grijpen (=bewegen van de hand en de vingers).
5) Kind leert manipuleren (=voorwerp onderzoeken met handen).
En ook:
1) Ontwikkeling van reiken en grijpen.
2) Objectmanipulatie (vasthouden, loslaten,…).
3) Opbouw handvoorkeur.
4) Zelfredzaamheid ADL.
5) Ontwikkeling graphomotorische vaardigheden (pen hanteren rond 2-3 jaar).
- Het is een geïntegreerd geheel!! Als 1 onderdeel moeilijk gaat, zal dat effect hebben
op al de rest!
- Zien en begrijpen: zintuigontwikkeling en cognitieve ontwikkeling.
- Reiken: grof motorische ontwikkeling.
- Grijpen: fijn motorische ontwikkeling.
- Manipuleren: adaptief gedrag, zintuigontwikkeling en cognitieve ontwikkeling.
Context en ontwikkeling:
- Context is zeer belangrijk!
- Hoe meer je omgeving je zal stimuleren en je mogelijkheden geeft om te
ontwikkelen, hoe beter je ook zal ontwikkelen.
- Context kan belemmerend of bevorderend zijn.
- Vb: armoede => kinderen hebben bvb geen schaar thuis => negatieve invloed op
handfunctie.
- Altijd rekening houden met context als ergo.
- Dus ook hierbij opletten bij testing!
- Vb: stappen observeren op vlakke grond vs op onvaste ondergrond = andere
uitkomst!!
, Ontwikkeling van het kijkgedrag:
- Geboorte:
Onderscheid vormen en grote kleurvlakken (geen pastel!! Voorkeur groen en
blauw).
Hij kan nog niet goed zien.
- 4 weken:
Al betere contrrole oogspieren.
Soms volgt hij al voorwerpen met ogen.
- 8 weken:
Voorwerp goed volgen met ogen en hoofd.
Door ATNR = eerste oog-handcoördinatie (nog redelijk onbewust).
- 12 weken:
Kind kijkt goed naar de handjes.
Kan voorwerp met ogen volgen over de middellijn (180° volgen).
Gezichtsscherpte neemt toe.
Kind gaat bewust beginnen grijpen (want grijpreactie verdwijnt!!).
Ontwikkeling van reiken en grijpen:
- Bewegingen arm bij reiken:
3 maand = bewegingen schoudergewricht.
6 á 7 maand = bewegingen ellebooggewricht.
9 maand = bewegingen polsgewricht.
Rotatie radius om de ulna = pronatie en supinatie (te zien bij eten).
- Reiken is eerst bilateraal en symmetrisch, daarna unilateraal en dus asymmetrisch!
- De 2 voorwaarden om te grijpen:
Belangrijk dat grijpreactie verdwenen is voor de ontwikkeling van bewust grijpen!
Ook hoofdbalans moet voldoende ontwikkeld zijn!
- Bewegingen hand ontstaan achtereenvolgens:
Eerst met palm van de hand bewegen.
Daarna vingers bewegen.
Daarna duim bewegen.
- Grijpen ontwikkelt zich in 2 richtingen:
Van basis van de pink naar topje van de duim. (van ulnair naar radiaal)
Van palm van de hand naar de vingertoppen. (van palmair naar digitaal)
