Samenvatting Blok 1.B.2. Stoornissen in het milieu interieur - week 6 Ventilatie, pathofysiologie en metingen

6. VENTILATIE, PATHOFYSIOLOGIE EN METINGEN
Inhoud
Hoorcolleges
 Longvolumes en ventilatiekarakteristieken
 Vorm en functie van de bovenste luchtwegen
 Microscopische anatomie: longen en luchtwegen
 Gasdiffusie
 Transport bloedgassen en zuur-base evenwicht
 Respiratoire zuur-base regulatie
 PD hoesten
 Ventilatie-perfusie verhoudingen
 Ademmechanica

Zelfstudieopdrachten
 Microscopische anatomie en pathologie van longen en luchtwegen
 Gasdiffusie en gaswisseling
 Holle organen, hoe groter, hoe zwakker

Vaardigheidsonderwijs
 Microscopische anatomie en pathologie van longen en luchtwegen
 Longmechanica




Samenvatting BA1B2 week 6 – Judith Bus 1

,HOORCOLLEGES
Longvolumes en ventilatiekarakteristieken
De voornaamste taak van de longen is gaswisseling. O2 wordt aangevoerd en CO2
afgevoerd. Ventilatie (verversing van alveolaire lucht) is hierbij een belangrijk
onderdeel. Longfunctiemetingen bestaan om stoornissen op te sporen, het
onderscheidt zich van andere onderzoeken in dat er optimale inzet nodig is van de
patiënt.

Ademteug in rust: 0,5 L
Ademfrequentie in rust: 15/min
Ventilatie: ademteug x ademfrequentie
Zuurstofopname in rust: 250 mL/min

Spirometrie, Flowvolume en Heliumverdunning
De eenvoudigste vorm van longfunctieonderzoek is spirometrie. Hierbij meet men
volumeveranderingen (Y) over de tijd (X) waaruit het spirogram volgt. Bij
inademing gaat de lijn omhoog en bij uitademing omlaag.

Heliumverdunningsmethode
Bij de heliumverdunningsmethode (of stikstofverdunningsmethode) wordt de
spirometer gevuld met een bepaalde concentratie helium. Helium is een inert gas wat
niet oplost in bloedplasma en niet bindt aan hemoglobine. Het is de bedoeling om de
FRC (functional residual capacity) te meten. De patiënt wordt gevraagd rustig te
ademen en op het eind van de uitademing wordt een wordt het systeem aangesloten
op het longvolume. Het helium is ingewassen als de concentratie stabiel is (na 4
min). Uit deze concentratie kan de FRC worden afgeleid:




Het is belangrijk om te letten op eventuele lek van lucht via het mondstuk of een
gaatje in het trommelvlies. Na ongeveer vier minuten is de concentratie stabiel,
indien dit na negen minuten nog niet het geval is wordt de meting gestaakt. Uit het
FRC kan nu het RV (FRC-ERV) en de TLC (FRC+ Vt + IRV) worden bepaald.
Bij een flowvolume wordt de stroomsterkte (Y) tegen het volume (X) uitgezet. Dit
kan worden gemeten met een pneumotachograaf. Het geeft een betere indruk van
de luchtwegweerstand dan volume/tijd. Flow is een volumeverandering per
tijdseenheid.
 Een steile helling in een spirogram correspondeert met een grote flow.
 Een vlakke helling met een kleine flow.




Samenvatting BA1B2 week 6 – Judith Bus 2

, Beweging naar links (onder) is inademing en naar rechts (boven) uitademing. De lijn
loopt op bij hard uitblazen tot een maximum, de piekflow (PEF of FEF) welke erg
inspanningsafhankelijk is. Daarna neemt de flow lineair af tot RV.

De uitademingscurve kan worden opgedeeld in delen, MEF75 (of FEF75) is de
maximale flow op het moment dat er nog 75% van de FVC in de longen zit. Voor de
inademing wordt alleen de MIF50 gemeten.
De FEV1/FVC=FER= forced experiatory ratio.

De curves moeten technisch goed geblazen zijn. Bij meerdere metingen moeten de
curves zoveel mogelijk over elkaar lopen; de piek moet scherp zijn en er moet een
geleidelijke afname zijn tot nul. Ook mogen geen artefacten zoals hoesten optreden.
Wanneer iemand niet hard genoeg uitblaast nemen de piekflow en FEV1 af
(inspanningsafhankelijk). Echter het laatste gedeelte van de curve is
inspanningsonafhankelijk. Dit is te wijten aan de comprimeerbaarheid en
elasticiteit van de luchtwegen (smoorklepmechanisme).




Samenvatting BA1B2 week 6 – Judith Bus 3