Paragraaf 1 – elektromagnetische straling
Elektromagnetische straling is een straling die niet uit deeltjes bestaat en dus valt onder ɣ-
straling. Deze straling beweegt in een rechte lijn van de bron af. Soorten straling hebben
allemaal eigenschappen zoals ioniserend- en doordringend vermogen.
In een elektromagnetische golf trilt zowel het elektrisch veld (op en neer) als het magnetisch
veld (heen en weer), dit noem je samen het elektromagnetisch spectrum (EM). Deze golven
bewegen zich in vacuüm met lichtsnelheid voort, maar kunnen verschillen van frequentie. In
het EM staat straling gerangschikt naar oplopende energie en frequentie in een aantal
categorieën. Van het EM-spectrum is een heel klein stukje maar zichtbaar licht. Straling is
eigenlijk een stroom deeltjes: fotonen. De hoeveelheid energie van een foton is recht
evenredig met de frequentie (zie formule 1 & 2).
Er zijn verschillende soorten straling:
o Ultraviolette straling heeft een grotere frequentie dan zichtbaar licht en is dus niet
zichtbaar. Het is geschikt om te steriliseren, want het maakt micro-organismen
kapot.
o Infrarode straling heeft juist een lagere frequentie. Je lichaam kan deze straling
absorberen en op basis van temperatuurverschillen kun je een beeld maken.
o Radiogolven hebben een lage frequentie en zitten aan het begin van het spectrum.
Ze worden ook gebruikt voor MRI-scans.
Microgolven worden gebruikt om bijvoorbeeld eten op te warmen.
o Röntgenstraling heeft een grote ioniserende werking en wordt gebruikt in het
ziekenhuis.
o Gammastraling is afkomstig uit radioactieve kernen, bij atoomverval. Het is het
gevaarlijkst en heeft vaak een hoge energie.
Paragraaf 2 – straling uit kernen
Een röntgenfoto is gebaseerd op het doordringend vermogen van röntgenstraling. Het
verschil in absorptie maak je duidelijk in grijstinten. Je lichaam absorbeert vrijwel geen
gammastraling, maar als er zich radioactieve kernen in je lichaam bevinden kan je de
uitgezonden gammastraling met een detector opvangen.
CT is de afkorting van Computed Tomografie. Met röntgenstraling maak je een beeld van de
anatomie van het lichaam. Het CT-apparaat stuurt straling door een patiënt en de detector
vangt het af en maakt er een 3d beeld van.
Veel radioactieve kernen zenden gammastraling uit die je kan opvangen met een detector
(gammacamera). Je kan ook een tracer toegediend krijgen die naar een radioactieve kern
gaan. Dit noem je nucleaire diagnostiek. Hierbij is de halveringstijd ook belangrijk.
Bij radioactief verval kunnen er ook positronen ontstaan. Als een elektron en een anti-
elektron (positron) botsen, vernietigen ze elkaar en ontstaan er twee gamma-fotonen ->
annihilatie (massa wordt omgezet in energie). Het tegenovergestelde heet creatie.
Bij een PET-scan maak je gebruik van tracers om (afwijkende) processen in het lichaam
zichtbaar te maken. Er komt dan bij het verval van de tracer een positron vrij, die botst met
een elektron en de gammafotonen komen dan terecht bij een detector.
Een PET-CT-scan is een combinatie van een CT-scan en een PET-scan. Beide beelden worden
op elkaar gelegd en zo komt er een nog nauwkeuriger beeld.
,
Elektromagnetische straling is een straling die niet uit deeltjes bestaat en dus valt onder ɣ-
straling. Deze straling beweegt in een rechte lijn van de bron af. Soorten straling hebben
allemaal eigenschappen zoals ioniserend- en doordringend vermogen.
In een elektromagnetische golf trilt zowel het elektrisch veld (op en neer) als het magnetisch
veld (heen en weer), dit noem je samen het elektromagnetisch spectrum (EM). Deze golven
bewegen zich in vacuüm met lichtsnelheid voort, maar kunnen verschillen van frequentie. In
het EM staat straling gerangschikt naar oplopende energie en frequentie in een aantal
categorieën. Van het EM-spectrum is een heel klein stukje maar zichtbaar licht. Straling is
eigenlijk een stroom deeltjes: fotonen. De hoeveelheid energie van een foton is recht
evenredig met de frequentie (zie formule 1 & 2).
Er zijn verschillende soorten straling:
o Ultraviolette straling heeft een grotere frequentie dan zichtbaar licht en is dus niet
zichtbaar. Het is geschikt om te steriliseren, want het maakt micro-organismen
kapot.
o Infrarode straling heeft juist een lagere frequentie. Je lichaam kan deze straling
absorberen en op basis van temperatuurverschillen kun je een beeld maken.
o Radiogolven hebben een lage frequentie en zitten aan het begin van het spectrum.
Ze worden ook gebruikt voor MRI-scans.
Microgolven worden gebruikt om bijvoorbeeld eten op te warmen.
o Röntgenstraling heeft een grote ioniserende werking en wordt gebruikt in het
ziekenhuis.
o Gammastraling is afkomstig uit radioactieve kernen, bij atoomverval. Het is het
gevaarlijkst en heeft vaak een hoge energie.
Paragraaf 2 – straling uit kernen
Een röntgenfoto is gebaseerd op het doordringend vermogen van röntgenstraling. Het
verschil in absorptie maak je duidelijk in grijstinten. Je lichaam absorbeert vrijwel geen
gammastraling, maar als er zich radioactieve kernen in je lichaam bevinden kan je de
uitgezonden gammastraling met een detector opvangen.
CT is de afkorting van Computed Tomografie. Met röntgenstraling maak je een beeld van de
anatomie van het lichaam. Het CT-apparaat stuurt straling door een patiënt en de detector
vangt het af en maakt er een 3d beeld van.
Veel radioactieve kernen zenden gammastraling uit die je kan opvangen met een detector
(gammacamera). Je kan ook een tracer toegediend krijgen die naar een radioactieve kern
gaan. Dit noem je nucleaire diagnostiek. Hierbij is de halveringstijd ook belangrijk.
Bij radioactief verval kunnen er ook positronen ontstaan. Als een elektron en een anti-
elektron (positron) botsen, vernietigen ze elkaar en ontstaan er twee gamma-fotonen ->
annihilatie (massa wordt omgezet in energie). Het tegenovergestelde heet creatie.
Bij een PET-scan maak je gebruik van tracers om (afwijkende) processen in het lichaam
zichtbaar te maken. Er komt dan bij het verval van de tracer een positron vrij, die botst met
een elektron en de gammafotonen komen dan terecht bij een detector.
Een PET-CT-scan is een combinatie van een CT-scan en een PET-scan. Beide beelden worden
op elkaar gelegd en zo komt er een nog nauwkeuriger beeld.
,
